Phát triển nhà tái định cư - Xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu

vài giây trướcBài gốc

Thành phố Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu mở rộng không gian đô thị, triển khai nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị và xây dựng các công trình công cộng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh đó, thành phố đang nghiên cứu và triển khai mô hình khu đô thị đa mục tiêu với kỳ vọng tạo lập các không gian phát triển mới, đồng thời giải quyết nhiều bài toán về nhà ở, tái định cư và an sinh xã hội.

Khu nhà tái định cư Thượng Thanh (phường Việt Hưng). Ảnh: Quang Thái

Đáng chú ý, trong định hướng phát triển các khu đô thị đa mục tiêu là khoảng 40-50% quỹ nhà dự kiến được dành cho tái định cư và các mục tiêu an sinh xã hội. Đây được xem là hướng tiếp cận mới của Hà Nội nhằm chủ động tạo lập quỹ nhà ở quy mô lớn, phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án trọng điểm, đồng thời bảo đảm điều kiện sống tốt hơn cho người dân sau di dời.

Chương trình có sự tham gia của kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội (KTS) và TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam.

Các khách mời tham gia Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Chương trình tập trung phân tích vai trò của các khu đô thị đa mục tiêu trong chiến lược phát triển Thủ đô; những yêu cầu đặt ra đối với công tác giải phóng mặt bằng; việc chuẩn bị quỹ nhà tái định cư gắn với bảo đảm sinh kế cho người dân; cũng như các giải pháp để hình thành những cực tăng trưởng mới, góp phần mở rộng không gian phát triển của Hà Nội.

Các khách mời sẽ cùng trao đổi về những điều kiện cần thiết để các khu đô thị đa mục tiêu không chỉ đáp ứng nhu cầu nhà ở mà còn bảo đảm cơ hội việc làm, điều kiện sinh kế và chất lượng sống lâu dài cho người dân sau khi tái định cư.

Khu nhà tái định cư Thượng Thanh (phường Việt Hưng). Ảnh: Quang Thái

Thông qua chương trình, nhiều vấn đề sẽ được làm rõ, qua đó góp phần gợi mở những hướng đi nhằm mở rộng không gian phát triển, tạo lập các cực tăng trưởng mới và xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.

Khu đô thị đa mục tiêu đáp ứng biến đổi cuộc sống

Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển các khu đô thị đa mục tiêu, tích hợp nhiều chức năng từ nhà ở, thương mại, dịch vụ đến hạ tầng xã hội. Từ góc độ chuyên môn, KTS Trần Huy Ánh đánh giá về ý nghĩa và vai trò của các khu đô thị đa mục tiêu đối với sự phát triển của Hà Nội trong giai đoạn tới.

KTS Trần Huy Ánh trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Theo KTS Trần Huy Ánh, bản chất của “đa mục tiêu” đương nhiên sẽ khác với “đơn mục tiêu”. Thực tế cho thấy, nhiều khu đô thị đơn mục tiêu thì không thành công, như khu đô thị làm nhà ở cho sinh viên nhưng sinh viên không đến ở, hay nhà ở cho công nhân cũng vậy, thay vào đó họ vào các khu dân cư làng xóm.

Những khu đô thị ra đời trong tư duy bao cấp nhưng thị trường thì biến đổi muôn hình muôn vẻ. Khu đô thị đa mục tiêu bởi vậy sẽ giúp giải quyết những vấn đề về khu đô thị đơn mục tiêu cũ và thích ứng với biến đổi của cuộc sống.

Ba khó khăn lớn trong hiện thực hóa khu đô thị đa mục tiêu

KTS Trần Huy Ánh cho rằng, công tác giải phóng mặt bằng phục vụ xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu luôn đối mặt với nhiều thách thức do tác động trực tiếp đến đời sống và sinh kế của người dân.

Theo ông, đối với khu vực có nhà ở, việc thu hồi đất đồng nghĩa với việc người dân phải nhanh chóng di dời, thay đổi nơi sinh sống, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống thường nhật. Trong khi đó, tại các khu vực đất nông nghiệp, việc mất đất canh tác không chỉ làm giảm nguồn thu nhập mà còn đặt ra bài toán về ổn định sinh kế và bảo đảm đời sống lâu dài cho người dân sau thu hồi đất.

KTS Trần Huy Ánh trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Theo KTS Trần Huy Ánh, ngoài công tác giải phóng mặt bằng, việc xây dựng khu đô thị đa mục tiêu còn đối mặt với nhiều thách thức về quy hoạch, nguồn lực và thời gian triển khai.

Thứ nhất, để hình thành một khu đô thị đa mục tiêu cần quỹ đất có quy mô lớn. Nếu chỉ liên quan đến đất nông nghiệp thì việc triển khai có thể thuận lợi hơn nhưng khi chồng lấn với nhiều dự án, nhiều loại hình sử dụng đất khác nhau, công tác điều phối và cân đối mục tiêu phát triển sẽ trở nên phức tạp.

Thứ hai, quy mô lớn của khu đô thị kéo theo yêu cầu đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hạ tầng kết nối, đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Chủ đầu tư phải giải quyết bài toán huy động và phân bổ nguồn lực để đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Thứ ba, việc phát triển khu đô thị đa mục tiêu cần sự tích hợp của nhiều lĩnh vực và sự tham gia của nhiều cơ quan chuyên môn, vì vậy quá trình chuẩn bị và triển khai khó có thể diễn ra trong thời gian ngắn.

“Xây dựng khu đô thị đa mục tiêu là nhiệm vụ có nhiều thách thức về quỹ đất, nguồn vốn và tổ chức thực hiện. Chỉ khi giải quyết đồng bộ những vấn đề này mới có thể hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một khu đô thị hiện đại, đồng bộ và đáp ứng kỳ vọng phát triển trong tương lai”, KTS Trần Huy Ánh nhấn mạnh.

Đồng thuận của người dân là chìa khóa thành công

Theo TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam, yếu tố then chốt để tạo sự đồng thuận của người dân trong quá trình triển khai các khu đô thị đa mục tiêu là bảo đảm hài hòa lợi ích giữa phát triển và quyền lợi chính đáng của người dân.

Ông cho rằng, giải phóng mặt bằng là thách thức chung không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới. Điều quan trọng là phải tạo được niềm tin để người dân thấy rằng, sau khi di dời, họ sẽ có điều kiện sống tốt hơn, với cơ hội ổn định sinh kế, tiếp cận các dịch vụ xã hội và môi trường sống chất lượng hơn tại nơi ở mới.

TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam. Ảnh: Quang Thái

Theo TS Nguyễn Quang, để tạo sự đồng thuận, cơ quan quản lý cần tham vấn đầy đủ nhu cầu và nguyện vọng của người dân, đồng thời bảo đảm các cam kết về tái định cư, sinh kế, giáo dục, việc làm và cơ hội kinh doanh được thực hiện trên thực tế.

Ông cho rằng, quá trình triển khai dự án phải minh bạch thông tin, có cơ chế đối thoại thường xuyên và tạo điều kiện để người dân tham gia góp ý đối với mô hình tổ chức thực hiện, phương án tái định cư cũng như các giải pháp duy trì các mối quan hệ cộng đồng. Trong nhiều trường hợp, tái định cư tại chỗ hoặc gần nơi ở cũ sẽ giúp người dân sớm ổn định cuộc sống và thích ứng với môi trường mới.

“Điều cốt lõi là phải đối thoại, minh bạch và thực hiện đúng những cam kết đã đưa ra. Khi giải quyết được bài toán đó sẽ tạo được sự hài hòa giữa mục tiêu phát triển và quyền, lợi ích chính đáng của người dân”, TS Nguyễn Quang nhấn mạnh.

Khi lợi ích được bảo đảm, giải phóng mặt bằng không còn là điểm nghẽn

Trong nhiều dự án trước đây, chậm giải phóng mặt bằng thường kéo theo nhiều hệ lụy, như: Đội vốn đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện và làm mất đi nhiều cơ hội phát triển. Với các khu đô thị đa mục tiêu đang được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô, tiến độ giải phóng mặt bằng càng được quan tâm.

Tuy nhiên, theo KTS Trần Huy Ánh, không nên đặt quá nhiều kỳ vọng vào việc các khu đô thị đa mục tiêu sẽ tự tạo ra bước đột phá trong công tác giải phóng mặt bằng. Ông cho rằng, sự dịch chuyển dân cư và chuyển đổi mục đích sử dụng đất là quá trình tất yếu trong quá trình phát triển đô thị của bất kỳ thành phố nào. Các khu đô thị đa mục tiêu chỉ là một mắt xích trong tiến trình đó.

“Việc người dân chuyển từ nơi ở cũ sang không gian sống mới thực chất là một phần của quá trình thịnh vượng chung. Khi cơ hội phát triển được mở ra và lợi ích được phân chia hài hòa, người dân thường sẵn sàng đồng thuận. Cơ chế thị trường đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm lợi ích giữa người dân, nhà đầu tư và các đơn vị thực thi, từ đó tạo điều kiện để quá trình dịch chuyển đô thị diễn ra thuận lợi hơn”, KTS Trần Huy Ánh nhận định.

KTSTrần Huy Ánh trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Đô thị đa mục tiêu cần tạo việc làm trong bán kính 15 phút đi bộ

Theo TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam, phát triển đô thị đa mục tiêu hiện là một xu thế tất yếu trên thế giới mà Việt Nam đang bắt đầu chú trọng. Thay vì chỉ xây dựng những khu nhà ở đơn thuần thiếu thốn sinh kế như trước, mô hình này hướng tới việc đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và tối ưu hóa sử dụng đất, tích hợp đầy đủ từ nhà ở, hạ tầng kỹ thuật đến các dịch vụ xã hội và khu vui chơi giải trí.

Đặc biệt, mục tiêu cốt lõi của đô thị đa mục tiêu là tạo ra công ăn việc làm tại chỗ để người dân có thể tiếp cận mọi dịch vụ và cơ hội nghề nghiệp chỉ trong vòng 15 phút đi bộ.

TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Để bảo đảm sự phát triển đồng bộ ngay từ đầu, đô thị cần ưu tiên tính kết nối với các trục giao thông lớn và hệ thống giao thông công cộng, đồng thời phát triển song hành hạ tầng kỹ thuật với hạ tầng xã hội như trường học, bệnh viện hay chợ dân sinh.

Bên cạnh đó, việc kiến tạo môi trường sống chất lượng thông qua không gian xanh, mặt nước và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cũng là yếu tố then chốt để thu hút đa dạng các tầng lớp cư dân.

“Tôi cho rằng, sự thành công của một đô thị đa mục tiêu không thể thiếu vai trò định hướng của Nhà nước trong việc tạo ra cơ chế quản trị linh hoạt, giúp kết nối các doanh nghiệp, trường đại học và cộng đồng startup, từ đó hình thành một hệ sinh thái phát triển bền vững thay vì chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ của các nhà đầu tư”, TS Nguyễn Quang nhấn mạnh.

Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của khu đô thị đa mục tiêu

Theo TS Nguyễn Quang, để các khu đô thị đa mục tiêu thực sự trở thành những không gian phát triển năng động, Hà Nội cần có tư duy phát triển vượt ra ngoài mục tiêu giải quyết nhu cầu tái định cư hay giãn dân đơn thuần. Kinh nghiệm từ một số mô hình đô thị thành công trên thế giới cho thấy, sức sống của đô thị phụ thuộc lớn vào khả năng thu hút doanh nghiệp, các hoạt động đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ và văn hóa.

TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Dẫn kinh nghiệm từ các mô hình phát triển tại Hàn Quốc và Singapore, TS Nguyễn Quang cho rằng, cùng với việc đầu tư hạ tầng đồng bộ, các khu đô thị cần tạo lập những không gian công cộng mở để kết nối cộng đồng, thúc đẩy giao lưu, sáng tạo và hình thành môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu cũng như các dự án khởi nghiệp phát triển.

Theo TS Nguyễn Quang, bên cạnh việc bảo đảm nơi ở và các dịch vụ thiết yếu, các khu đô thị đa mục tiêu cần hướng tới xây dựng môi trường sống chất lượng, tạo điều kiện để thu hút doanh nghiệp, người lao động, các nhà khoa học và lực lượng khởi nghiệp đến sinh sống, làm việc. Khi các hoạt động kinh tế, văn hóa và đổi mới sáng tạo phát triển, các khu đô thị mới không chỉ đáp ứng nhu cầu an cư mà còn tạo thêm động lực tăng trưởng cho Thủ đô.

Người tái định cư sẽ được sống trong các khu đô thị hiện đại

Một trong những điểm mới rất đáng chú ý của Đề án khu đô thị đa mục tiêu là thành phố Hà Nội định hướng dành từ 40% đến 50% quỹ nhà cho tái định cư và các nhu cầu an sinh xã hội. TS Nguyễn Quang cho rằng, đây là một tín hiệu rất tích cực trong tư duy phát triển đô thị của Hà Nội.

Trước đây, vấn đề tái định cư thường được xem là bài toán cần giải quyết sau khi thực hiện giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, hiện nay, cách tiếp cận đã thay đổi theo hướng coi trọng việc bảo đảm chỗ ở, ổn định cuộc sống cho người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng.

Việc dành 40-50% quỹ đất, quỹ nhà cho tái định cư cho thấy người dân sẽ được sống ngay trong các khu đô thị mới, được tiếp cận hệ thống dịch vụ công cộng, hạ tầng kỹ thuật và các dịch vụ xã hội theo tiêu chuẩn của đô thị hiện đại. Điều này cũng thể hiện tinh thần phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 2 (phường Đông Ngạc, Hà Nội). Ảnh: Quang Thái

Trong bối cảnh Hà Nội đang tái cấu trúc không gian đô thị, nhu cầu về quỹ nhà ở phục vụ tái định cư là rất lớn. Thành phố không chỉ phải giải quyết bài toán người dân sẽ sinh sống ở đâu sau khi di dời mà còn phải bảo đảm các điều kiện sinh kế phù hợp.

Tuy nhiên, để thực hiện được mục tiêu này, chất lượng nhà ở và hệ thống hạ tầng kỹ thuật phải được bảo đảm. Không thể để lặp lại những hạn chế từng xuất hiện tại một số khu tái định cư trước đây.

Bên cạnh đó, việc bố trí nhà tái định cư cùng với nhà ở thương mại sẽ góp phần hình thành các cộng đồng dân cư đa dạng và có tính kết nối cao hơn. Người dân tái định cư sẽ có thêm cơ hội tiếp cận việc làm, các dịch vụ xã hội và các tiện ích đô thị chất lượng tốt hơn.

Theo quan điểm của TS Nguyễn Quang, thay vì phát triển các khu đô thị khép kín, cần hướng tới những không gian sống có tính hòa nhập xã hội cao, tạo môi trường sống hài hòa giữa các nhóm dân cư khác nhau. Đây cũng là định hướng mà nhiều tổ chức phát triển đô thị quốc tế khuyến khích.

Ổn định sinh kế tại khu định cư mới

Nhiều năm qua, chúng ta từng chứng kiến một số khu tái định cư được xây dựng khá khang trang nhưng tỷ lệ người dân về ở chưa cao, hoặc sau khi chuyển đến nơi ở mới, người dân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Theo KTS Trần Huy Ánh, một khu tái định cư chỉ thực sự thành công khi giải quyết được bài toán sinh kế, tạo điều kiện để người dân ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống sau khi di dời.

Ông cho rằng, người dân sẵn sàng chuyển đến nơi ở mới nếu nhìn thấy cơ hội phát triển và cuộc sống tốt hơn. Vì vậy, việc quy hoạch các khu tái định cư cần khắc phục những hạn chế của các mô hình trước đây, bảo đảm kết nối thuận tiện với hệ thống giao thông, việc làm và các dịch vụ thiết yếu.

Theo ông, vấn đề cốt lõi nằm ở chính sách và cách tổ chức không gian sống. Thay vì xây dựng các khu nhà ở tập trung xa trung tâm, cần phát triển những mô hình nhà ở linh hoạt, gắn với nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng và có cơ chế quản lý phù hợp. Thực tế cho thấy nhiều công nhân vẫn lựa chọn sinh sống trong các làng xóm vì thuận tiện cho sinh hoạt và tiếp cận các dịch vụ.

“Tôi cho rằng cần phát triển những mô hình an cư năng động hơn, phù hợp với sự thay đổi của xã hội. Chúng ta có nhiều quỹ nhà ở được đầu tư tốt nhưng người dân chưa thực sự mặn mà vì thiếu các hoạt động thương mại, dịch vụ và cơ hội tạo thu nhập. Do đó, chăm lo sinh kế cho người dân tại nơi ở mới là yếu tố đặc biệt quan trọng”, KTS Trần Huy Ánh nhấn mạnh.

Đô thị đa mục tiêu phải kiến tạo cộng đồng sống

Khác với mô hình tái định cư truyền thống, các khu đô thị đa mục tiêu được quy hoạch đồng bộ với nhà ở, trường học, cơ sở y tế, không gian công cộng, trung tâm thương mại và hệ thống giao thông. Theo TS Nguyễn Quang, Nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam, đây không đơn thuần là việc bố trí nơi ở mới cho người dân mà là tạo dựng một môi trường sống hoàn chỉnh, nơi ở, làm việc, học tập và vui chơi được kết nối trong cùng một không gian đô thị.

TS Nguyễn Quang, Nguyên Giám đốc Chương trình UN-Habitat Việt Nam. Ảnh: Quang Thái

TS Nguyễn Quang cho rằng, mô hình đa mục tiêu cho phép tích hợp nhiều chức năng sử dụng đất trong cùng một khu vực, từ nhà ở, thương mại, dịch vụ đến các ngành nghề ít gây tác động môi trường. Cách tiếp cận này giúp hình thành hệ sinh thái đô thị lành mạnh, giảm nhu cầu di chuyển, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận việc làm, dịch vụ và các tiện ích thiết yếu trong bán kính phù hợp cho đi bộ.

Theo TS Nguyễn Quang, để mô hình này phát huy hiệu quả, quá trình quy hoạch cần được thiết kế bài bản ngay từ đầu, đồng thời hoàn thiện các cơ chế, chính sách pháp luật nhằm tạo điều kiện cho những mô hình sử dụng đất linh hoạt hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp nhỏ, các không gian khởi nghiệp và các hoạt động đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, sức hấp dẫn của một khu đô thị không chỉ nằm ở hạ tầng kỹ thuật mà còn phụ thuộc vào chất lượng sống, cơ hội việc làm và khả năng kết nối cộng đồng. Vì vậy, việc phát triển cần được thực hiện đồng bộ, theo từng cụm chức năng hoàn chỉnh gồm nhà ở, dịch vụ, không gian công cộng và việc làm, thay vì đầu tư dàn trải.

TS Nguyễn Quang cũng nhấn mạnh, thước đo quan trọng nhất của một dự án tái định cư là người dân có thực sự muốn đến sinh sống hay không. Muốn vậy, cần xây dựng hệ thống tiêu chí cụ thể để đánh giá chất lượng cuộc sống sau tái định cư, dựa trên sự tham vấn của người dân. Cùng với đó là việc áp dụng các mô hình quản trị đô thị hiện đại như đô thị thông minh, đô thị 15 phút, tăng cường không gian xanh và các hoạt động cộng đồng nhằm tạo dựng môi trường sống bền vững, gắn kết và đáng sống hơn.

Vai trò của Nhà nước trong bảo đảm sinh kế cho người dân

Theo TS Nguyễn Quang, khi triển khai dự án, ngoài việc bố trí định cư cho người dân, quan trọng hơn hết vẫn phải bảo đảm kế sinh nhai cho bà con và đây cần vai trò rất quan trọng của Nhà nước.

Đầu tiên là cần chuyển đổi nghề nghiệp cho những người trước đây làm nông. Họ cần được đào tạo để có nghề mới, chuyển đổi sinh kế, cần được tiếp cận những quỹ tín dụng nhỏ để mở cơ sở kinh doanh. Khi đó, Nhà nước hỗ trợ để họ tiếp cận phù hợp với không gian kinh doanh trong khu vực đô thị mới, tạo ra sinh kế mới.

Cũng theo TS Nguyễn Quang, khu đô thị cạnh Nhiêu Lộc - Thị Nghè (thành phố Hồ Chí Minh), tại đây, đã tổ chức tái định cư tại chỗ. Hệ thống dịch vụ buôn bán, ăn sáng do chính người dân ở đó cung cấp và hoạt động này gắn với khu đô thị, kể cả khi sử dụng vỉa hè nhưng nằm trong một quần thể sinh thái, tạo ra hệ thống dịch vụ mới với chi phí thấp hơn nhiều so với nơi khác và dịch vụ được kiểm soát về an toàn, chất lượng.

“Tôi muốn nhấn mạnh vai trò của Nhà nước ở đây rất quan trọng trong việc tạo ra không gian, tạo điều kiện kinh doanh mới, hỗ trợ tiếp cận đất đai, hạ tầng, tín dụng và cơ hội đào tạo nghề nghiệp cho người dân khi chuyển đổi. Đó là những yếu tố cho thấy vai trò không thể thiếu của Nhà nước”, TS Nguyễn Quang nói.

Bản chất của đô thị đa mục tiêu là tạo ra sinh kế và việc làm mới

Với những chỉ đạo của thành phố, cùng sự cam kết của nhà đầu tư và sự quyết liệt từ cơ sở, có thể đặt nhiều kỳ vọng vào các khu đô thị đa mục tiêu trong tương lai sẽ đáp ứng được những chủ trương lớn của Thủ đô, bảo đảm lấy con người làm trọng tâm của sự phát triển.

Để đạt mục tiêu đó, KTS Trần Huy Ánh dẫn kinh nghiệm từ Nhật Bản về một khu đô thị, cách Tokyo khoảng 30km, ban đầu được hình thành từ nhu cầu di dời dân cư. Sau đó, sự xuất hiện của tuyến đường sắt cùng các trung tâm y tế đã tạo tiền đề hình thành những thị trấn mới dọc tuyến. Theo thời gian, các trung tâm y tế phát triển thành trường đại học, doanh nghiệp sản xuất thiết bị y tế, dược phẩm và nhiều loại hình dịch vụ khác, tạo nên một hành lang kinh tế năng động.

KTS Trần Huy Ánh trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Theo ông Trần Huy Ánh, chính các cơ hội việc làm và sinh kế đã tạo sức hút tự nhiên, khiến người dân chủ động dịch chuyển đến sinh sống thay vì chỉ dựa vào chính sách di dời.

Từ kinh nghiệm đó, theo KTS Trần Huy Ánh, các khu đô thị đa mục tiêu của Hà Nội cần được phát triển trên nền tảng tạo lập động lực kinh tế. Với khu đô thị quy mô khoảng 700ha ở phía Bắc Hà Nội, lợi thế nổi bật là khả năng phát triển các hoạt động logistics, chế biến, phân phối và sản xuất.

"Thay vì tập trung vào các tòa nhà cao tầng hay các khu nhà ở, điều quan trọng là tạo ra áp lực và động lực phát triển kinh tế. Khi động lực kinh tế hình thành, các nguồn lực đầu tư sẽ tự tìm đến và người dân cũng nhìn thấy cơ hội để sinh sống, làm việc", KTS Trần Huy Ánh nói.

Theo KTS Trần Huy Ánh, bản chất của tái cấu trúc đô thị không chỉ là tái cấu trúc nhà ở, giao thông hay hạ tầng mà quan trọng hơn là tái cấu trúc nền kinh tế nhằm tạo ra cơ hội sinh kế và việc làm mới cho người dân. Đây mới chính là cốt lõi của mô hình đô thị đa mục tiêu.

Gia tăng giá trị về sinh kế, về kinh tế của khu đô thị đa mục tiêu

Qua quá trình cùng các nhà nghiên cứu quốc tế nghiên cứu về mô hình khu đô thị đa mục tiêu, TS Nguyễn Quang muốn nhấn mạnh giữa kết nối nhà ở với hệ sinh thái dịch vụ; nhà ở kết nối với sinh kế. Sinh kế ở đây là giải trí, tri thức các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm công nghệ mới.

Ví dụ như Khu thương mại quốc tế Songdo ở Hàn Quốc, tại đây có loại hình công ty dịch vụ công với khu đô thị gắn với giới trẻ, đa dạng hóa loại hình nhà ở để giới trẻ tiếp cận nhà ở. Hay như thành phố khoa học Tsukuba (Tsukuba Science City) ở Nhật Bản, nơi đây kết nối, thu hút được nhiều doanh nghiệp nghiên cứu, đổi mới, khu đô thị gắn với trường đại học, với trung tâm đổi mới sáng tạo.

“Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là làm thế nào để gia tăng giá trị của khu đô thị đa mục tiêu. Đó là giá trị gia tăng về sinh kế, về kinh tế; không chỉ đóng góp giá trị bằng các tòa nhà mà phải phát huy được các nội lực của các doanh nghiệp”, TS Nguyễn Quang bày tỏ.

TS Nguyễn Quang cũng đề cập đến yếu tố quản trị, đòi hỏi sự liên kết nhiều bên, giữa doanh nghiệp đầu tư bất động sản, vai trò của chính quyền thành phố, vai trò của các viện nghiên cứu, vai trò của tổ chức xã hội, các đối tác quốc tế… Ngoài ra, cần thu hút đầu tư nước ngoài thay vì chỉ đầu tư trong nước, tạo sự kết nối với các mô hình quốc tế. Tất cả những yếu tố này sẽ tạo ra sự thay đổi của khu đô thị đa mục tiêu tại Việt Nam trong tương lai.

Nhóm phóng viên

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/phat-trien-nha-tai-dinh-cu-xay-dung-cac-khu-do-thi-da-muc-tieu-1160044.html