Phát triển vì con người – đặt văn hóa ở trung tâm dẫn dắt khát vọng quốc gia

5 giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng và các đại biểu tham quan triển lãm tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hóa

Trả lời phỏng vấn Thông tấn xã Việt Nam trước thềm năm mới 2026 – năm khởi đầu nhiệm kỳ Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh ba tư tưởng chủ đạo có ý nghĩa xuyên suốt, cần được làm rõ và lan tỏa mạnh mẽ: đoàn kết và niềm tin; kỷ cương và đột phá; phát triển vì con người và bằng tri thức. Ba trụ cột tư tưởng ấy, trong tổng thể bối cảnh đất nước hiện nay, thể hiện rõ sự chín muồi trong tư duy phát triển của Đảng, gắn kết chặt chẽ giữa yêu cầu tăng trưởng, ổn định và tiến bộ xã hội.

Trong ba tư tưởng chủ đạo đó, phát triển vì con người và bằng tri thức nổi lên như một điểm nhấn có chiều sâu nhân văn, tạo nền tảng tinh thần bền vững cho tiến trình phát triển nhanh và bền vững. Khát vọng xây dựng một đất nước “giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc” không được nhìn nhận bằng những chỉ số trừu tượng, mà được đo bằng những điều rất cụ thể, rất đời sống: người dân có việc làm tốt hơn không, thu nhập có ổn định hơn không, chỗ ở có bảo đảm điều kiện sống tử tế hơn không; con cái học hành có thuận lợi, người bệnh được chăm sóc kịp thời, người cao tuổi có điểm tựa, vùng khó khăn có được quan tâm đúng lúc hay không.

Chính cách tiếp cận ấy đã đưa mục tiêu phát triển trở về với giá trị cốt lõi: con người là trung tâm, là chủ thể và là thước đo của mọi chính sách.

Muốn đời sống của người dân thực sự “hơn”, như Tổng Bí thư chỉ rõ, đất nước phải coi tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt của mô hình tăng trưởng mới; đồng thời phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực xã hội, trong đó có vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân.

Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là yếu tố làm nên cốt cách, bản lĩnh và sức bền của dân tộc

Tuy nhiên, phát triển vì con người không chỉ dừng lại ở việc nâng cao mức sống vật chất. Khi đời sống được bảo đảm, yêu cầu tất yếu đặt ra là phát triển con người Việt Nam một cách toàn diện, hài hòa cả về thể chất, trí tuệ, tinh thần và nhân cách. Ở chiều sâu ấy, văn hóa giữ vai trò đặc biệt quan trọng – không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là yếu tố làm nên cốt cách, bản lĩnh và sức bền của dân tộc.

Tinh thần đó được thể hiện rõ nét trong Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, được ban hành trong bối cảnh đất nước đứng trước yêu cầu mới của một kỷ nguyên phát triển mới. Nghị quyết nhấn mạnh rằng, yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đòi hỏi phải có những chủ trương, quyết sách đột phá mang tính chiến lược, đồng bộ, nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập; chủ động nắm bắt thời cơ, vượt lên thách thức để thúc đẩy phát triển văn hóa.

Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn và chuẩn mực đạo đức xã hội. Xây dựng và phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc và là “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh, bền vững đất nước, hướng tới mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập Nước; qua đó khẳng định vị thế, tầm vóc của nền văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hóa, văn hiến lâu đời và đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại.

Các giá trị văn hóa được trao truyền từ đời này sang đời khác đã làm nên cốt cách của con người Việt Nam

Nghị quyết 80-NQ/TW cũng tái khẳng định văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp được hun đúc qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hình thành trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh con người Việt Nam.

Thực tiễn lịch sử cho thấy, mỗi giai đoạn đất nước phát triển mạnh mẽ đều gắn liền với sự phát triển rực rỡ của văn hóa. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng xây dựng và phát triển văn hóa, kế thừa và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại.

Trong thời kỳ đổi mới, tư duy về vai trò của văn hóa tiếp tục có những bước phát triển quan trọng. Thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; nguồn lực đầu tư cho văn hóa ngày càng được quan tâm; công nghiệp văn hóa đang trên đà hình thành và phát triển.

Văn hóa ngày càng thấm sâu vào đời sống xã hội, khơi dậy tinh thần yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời, hội nhập quốc tế về văn hóa được mở rộng, góp phần nâng cao vị thế, uy tín và sức mạnh mềm của quốc gia.

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, khi tầm nhìn phát triển vì con người và bằng tri thức được xác lập rõ ràng, khi văn hóa được đặt đúng vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển, có thể tin tưởng rằng đất nước ta đang hội tụ những điều kiện quan trọng để bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Đó là giai đoạn mà tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ xã hội, nơi con người được phát triển toàn diện và được thụ hưởng đầy đủ các giá trị văn hóa, tinh thần – nền tảng bền vững nhất cho một Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

THU SÂM; ảnh: TRẦN HUẤN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/chinh-tri/phat-trien-vi-con-nguoi-dat-van-hoa-o-trung-tam-dan-dat-khat-vong-quoc-gia-197631.html