Rừng ngập mặn ở xã Long Sơn và các bè nổi nuôi trồng thủy sản trên sông Chà Và.
Xã Long Sơn trước đây thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ). Khi thực hiện sáp nhập chính quyền địa phương hai cấp, Long Sơn là xã duy nhất của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu được giữ nguyên hiện trạng.
Chung tay bảo vệ rừng ngập mặn
Long Sơn được bao bọc bởi các con sông, như: Sông Chà Và, sông Rạng, sông Dinh và cửa các con sông này đổ ra biển, với hai đảo Long Sơn và Gò Găng. Đây là vùng đất trù phú của rừng ngập mặn, có tác dụng như vành đai bảo vệ bờ biển, vùng đệm sinh thái, điều hòa khí hậu.
Với tổng diện tích 1.800 ha, rừng ngập mặn trên địa bàn xã Long Sơn gắn với hệ thống sông, nước, kênh rạch, có vai trò phòng hộ giữ đất, tạo môi trường sinh sản, phát triển cho các loài thủy sinh. Ngày nay, rừng ngập mặn ở Long Sơn không chỉ có tác dụng bảo vệ môi trường, hệ sinh thái, mà còn là tài nguyên ẩm thực, du lịch sông nước, du lịch xanh. “Nhận thức và thấy được tầm quan trọng của rừng ngập mặn đối với sự phát triển bền vững của xã Long Sơn nói riêng và của cả vùng phía đông Thành phố Hồ Chí Minh nói chung, thời gian qua, người dân và chính quyền xã luôn bảo vệ, duy trì diện tích và tăng độ che phủ rừng”, đồng chí Nguyễn Trọng Thụy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Sơn cho biết.
Cụ thể, chính quyền và các ban, ngành chức năng của xã Long Sơn luôn kiểm soát chặt chẽ các hành vi làm biến dạng địa hình, tác động đến rừng ngập mặn làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái; giám sát chặt chẽ việc người dân khi kết hợp nuôi trồng thủy sản, không làm ảnh hưởng, không được chặt phá những cây đước trong phạm vi nuôi trồng. Đồng hành cùng chính quyền trong công tác bảo vệ “lá phổi” Long Sơn là những hộ kinh doanh du lịch sinh thái và cả du khách đến với xã đảo này. “Du khách rất thích thú khi đến với hệ sinh thái rừng, sông nước ở Long Sơn. Nhận thức được tầm quan trọng trong bảo vệ môi trường, tất cả các nhà hàng hải sản, cơ sở kinh doanh ẩm thực đều tổ chức và tuyên truyền cho người dân, du khách thu gom rác thải đúng quy định” Ông Nguyễn Quý Trọng Bình, Chủ nhiệm Hợp tác xã lồng bè hải sản Như Ý, Long Sơn cho hay.
Khuyến khích các dự án thân thiện môi trường
Đồng chí Nguyễn Trọng Thụy cho biết: “Để bảo vệ môi trường sinh thái rừng ngập mặn, hiện nay, Long Sơn đang được quy hoạch và thu hút các dự án theo hướng thân thiện với môi trường. Điều này nhằm duy trì, khai thác hợp lý, hiệu quả những thế mạnh nổi trội của rừng ngập mặn gắn với không gian mặt nước ven sông rạch, ven biển và hạn chế việc chuyển đổi rừng sang các mục đích khác”. Trong định hướng năm 2026, một phần diện tích rừng ngập mặn ở Long Sơn và Gò Găng được đưa vào bảo vệ nghiêm ngặt để phục vụ mục tiêu Net Zero. Cùng với chính quyền và người dân, các lực lượng chức năng khác trên địa bàn xã Long Sơn luôn quyết tâm bảo vệ, giữ gìn “lá phổi” của cả vùng đất phía đông Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo lãnh đạo Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ, việc quản lý rừng ngập mặn cũng gặp không ít khó khăn, bởi diện tích đất của các hộ nuôi trồng thủy sản xen kẽ trong đất rừng do Nhà nước quản lý. Song, kiểm lâm viên luôn phối hợp chặt chẽ với chủ rừng, chính quyền địa phương để ngăn chặn kịp thời và xử lý theo quy định những hành vi đào bới, tu sửa bờ đập làm ảnh hưởng đến rừng. Đồn Biên phòng Long Sơn đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền trong việc bảo vệ diện tích rừng tự nhiên và phát triển trồng rừng mới. Đồng thời, tăng cường tăng cường tuần tra, kiểm soát để ngăn chặn những hành vi khai thác, chặt phá rừng để nuôi trồng thủy sản.
Trong thu hút đầu tư, tại xã Long Sơn có dự án hóa dầu do Tập đoàn SCG (Thái Lan) làm chủ đầu tư đang vận hành thương mại. Dự án này có trị giá đầu tư lên đến 5 tỷ USD. Đây là dự án có công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường.
Theo Thạc sĩ Trần Văn Bình, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, khi khu vực trung tâm thành phố đang phải đối mặt với nhiều thách thức đến từ quá trình đô thị hóa và biến đối khí hậu, xã đảo Long Sơn sẽ như một cầu nối, và là vùng đệm quan trọng, giữ vai trò quan trọng trong cân bằng sinh thái. Do vậy, để phát triển bền vững, Long Sơn cần bảo vệ những giá trị của cảnh quan, của thiên nhiên môi trường, ưu tiên cho hạ tầng xanh, công nghệ carbon thấp.
Bài và ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN