Phẫu thuật bệnh lý Moyamoya ngăn ngừa đột quỵ tái phát ở trẻ

3 giờ trướcBài gốc

Tổn thương mạch máu Moyamoya sau xạ trị u sọ hầu

ThS.BS Nguyễn Ngọc Pi Doanh – khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 và ê-kíp đã tiến hành phẫu thuật thành công cho nam bệnh nhi T.K. (sinh năm 2018, ngụ tỉnh Khánh Hòa), được chẩn đoán mắc bệnh Moyamoya.

Đặc biệt hơn, bệnh nhi có tổn thương mạch máu Moyamoya do biến chứng sau xạ trị u sọ hầu.

Theo bệnh sử, bốn năm trước bệnh nhi được chẩn đoán u sọ hầu và đã được phẫu thuật. Sau đó, bé được chỉ định xạ trị cho phần u còn lại nhằm giảm tái phát. Tuy nhiên, gần một năm qua bệnh nhi thường có những cơn đau đầu, chóng mặt, tê yếu tay thoáng qua rồi phục hồi.

Gần đây nhất, bệnh nhi lên cơn co giật, yếu 1/2 người trái kéo dài, không hồi phục. Qua kết quả chụp MRI ghi nhận bé K. tổn thương nhồi máu não, hẹp tắc động mạch cảnh trong hai bên.

Bé K. được khảo sát DSA chuyên sâu, đánh giá mạch máu não, ghi nhận tổn thương mạch máu Moyamoya ở hai bán cầu và được phẫu thuật, ngăn ngừa đột quỵ tái phát.

ThS.BS Nguyễn Ngọc Pi Doanh và ê-kíp phẫu thuật cho bệnh nhi - Ảnh BVCC

Phát hiện sớm để tránh tái phát đột quỵ

Bác sĩ Pi Doanh cho biết, Moyamoya là bệnh lý mạch máu não hiếm gặp. Bệnh đặc trưng bởi sự hẹp/tắc tiến triển của đoạn tận động mạch cảnh trong và sự hình thành của các mạch máu bất thường. Đến nay, thông tin về bệnh lý Moyamoya còn tương đối ít.

Triệu chứng của bệnh bao gồm: Đau đầu, chóng mặt, co giật, cơn thiếu máu não thoáng qua, nặng nhất là đột quỵ do tắc mạch máu não hoặc xuất huyết não. Những triệu chứng này là hậu quả của thiếu máu não do tình trạng hẹp tắc mạch máu não tiến triển dần theo thời gian.

Nguyên nhân của bệnh lý Moyamoya vẫn chưa được hiểu biết hết. Đa phần là các ca bệnh đơn lẻ, được cho là bất thường về gen, khoảng 10% có tính di truyền. Một số bệnh Moyamoya là mắc phải, do biến chứng của xạ trị u ở vùng đầu mặt cổ, hoặc sau tình trạng viêm nhiễm như: Viêm màng não, Covid -19, hoặc viêm mạch máu.

Phẫu thuật được xem là phương pháp điều trị tốt nhất, giúp ngăn ngừa những cơn đột quỵ não tái diễn và bảo tồn chức năng của não. Vì bệnh sẽ diễn tiến nặng dần theo thời gian với đặc điểm đột quỵ tái diễn nhiều lần, gây tổn thương não ngày càng nghiêm trọng.

Hiện, có nhiều phương pháp phẫu thuật điều trị bệnh. Cơ bản là bắc cầu mạch máu não trực tiếp và gián tiếp. Từng tu nghiệp tại Bệnh viện Alabama (Hoa Kỳ) và thường xuyên trao đổi cùng các Giáo sư Đài Loan, bác sĩ Pi Doanh cho rằng, các mạch máu não ở trẻ rất nhỏ, vậy nên phần lớn trẻ được thực hiện bằng phương pháp bắc cầu mạch máu não gián tiếp. Phương pháp này cũng được các chuyên gia ủng hộ bởi tính đơn giản và đạt hiệu quả lâu dài.

Theo đó, tiên lượng chính của bệnh Moyamoya nằm ở chức năng thần kinh tại thời điểm phẫu thuật. Nếu não còn tốt thường sẽ đạt được kết quả tốt. Ngược lại, não đã bị tổn thương nặng do những lần đột quỵ, khiến tiên lượng sẽ kém hơn.

Bởi mô não đã bị tổn thương sẽ không thể hồi phục lại. Do đó, khi trẻ được chẩn đoán bệnh Moyamoya, bác sĩ sẽ xem xét phẫu thuật sớm cho trẻ. Điều này giúp ngăn ngừa những cơn đột quỵ não tái diễn, bảo tồn chức năng của não bộ.

Tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 đã tiến hành điều trị hơn 120 bệnh nhân với nhiều mức độ tổn thương não khác nhau.

Phần lớn các trường hợp đều bị cả hai bên nên đã có hơn 200 cuộc phẫu thuật bệnh lý này. Một số ít trường hợp vẫn để lại di chứng do những lần đột quỵ trước khi điều trị, nhưng tin vui là hầu hết đều đạt kết quả tốt.

Vì vậy, ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường của trẻ, phụ huynh nên sớm đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Mời quý độc giả theo dõi video: Đột quỵ ở người trẻ, cảnh báo bệnh lý nguy hiểm