Phép thử sinh tử với 'thiên đường' Dubai

3 giờ trướcBài gốc

Khói đen mờ mịt ở Dubai Từng được xem là điểm đến an toàn ở Trung Đông, Dubai trở thành "thành phố ma" khi tên lửa và drone Iran nhắm vào các biểu tượng xa hoa của nước này.

Trong nhiều thập kỷ, lời mời gọi của Dubai luôn xoay quanh những tòa nhà chọc trời lấp lánh, mức lương miễn thuế, môi trường kinh doanh thuận lợi và một điều khó định nghĩa hơn - lời hứa ngầm rằng dù Trung Đông có biến động ra sao, thành phố này vẫn khác biệt. Những cuộc xung đột làm rung chuyển khu vực dường như sẽ dừng lại trước ranh giới Dubai.

Nhưng đến ngày 28/2 vừa qua, điều đó đã thay đổi, theo Reuters.

Các cuộc không kích trả đũa của Iran trên khắp vùng Vịnh đã tấn công vào những lĩnh vực then chốt của Dubai, từ sân bay, khách sạn đến cảng biển. Không chỉ gây thiệt hại vật chất, các đòn tấn công còn làm lung lay nền tảng tâm lý của một thành phố đã mất 4 thập kỷ xây dựng hình ảnh là một trong những nơi đáng tin cậy nhất thế giới để kinh doanh giữa một khu vực đầy bất ổn.

Giới chức UAE nhanh chóng trấn an dư luận, nỗ lực kiểm soát khủng hoảng niềm tin song song với khắc phục thiệt hại thực tế. Cơ quan Quản lý Khủng hoảng và Thảm họa Quốc gia UAE cho biết tình hình vẫn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, với các nhà đầu tư và cư dân chứng kiến những biểu tượng của thành phố bị tên lửa tấn công, đồng thời tích trữ nhu yếu phẩm, câu hỏi đặt ra là liệu những lời trấn an đó có đủ hay không.

Jim Krane, chuyên gia tại Viện Baker thuộc Đại học Rice, nhận định: “Khó có thể phóng đại mức độ nguy hiểm đối với mô hình kinh tế của Dubai. Thiệt hại vật chất có thể không lớn và phần lớn tác động hiện nay mang tính tâm lý. Nhưng vị thế ‘nơi trú ẩn an toàn’ cho người nước ngoài và doanh nghiệp của họ đang bị nghi ngờ ngày càng nhiều. Dubai cần xung đột này kết thúc ngay. Dòng vốn quốc tế vốn rất linh hoạt”.

Thị trường chứng khoán UAE đã phải đóng cửa vào ngày 2 và 3/3. Sự cố kỹ thuật sau khi cơ sở điện toán đám mây của Amazon bị ảnh hưởng cũng làm gián đoạn một số hoạt động ngân hàng, theo nguồn tin am hiểu sự việc. Hàng chục nghìn người bị mắc kẹt tại UAE khi không phận phần lớn vẫn đóng cửa.

Sự trỗi dậy của Dubai

Hành trình chuyển mình của Dubai từ một cảng nhỏ sống bằng nghề đánh cá và khai thác ngọc trai thành trung tâm tài chính toàn cầu là dự án kéo dài nhiều thập kỷ.

Việc thành lập hãng hàng không Emirates năm 1985, khai trương khách sạn biểu tượng Burj Al Arab năm 1999, và các đạo luật đầu những năm 2000 cho phép người nước ngoài sở hữu bất động sản lần đầu tiên, tất cả là những trụ cột tạo nên “Brand Dubai”.

Hiện nay, nền kinh tế Dubai gần như hoàn toàn dựa vào các lĩnh vực ngoài dầu mỏ, với dầu chỉ chiếm chưa tới 2% GDP. Thương mại, du lịch, bất động sản cao cấp và dịch vụ tài chính - dựa trên khung pháp lý mô phỏng London và New York - đã thay thế vai trò của dầu mỏ. Trong khi đó, Abu Dhabi - nơi nắm giữ hơn 90% trữ lượng dầu của UAE - vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn thu từ dầu.

165 tên lửa đạn đạo đã được phóng từ Iran về phía UAE và bị hệ thống phòng không của nước này phát hiện.

Trước đây, Beirut từng là trung tâm tài chính quốc tế của khu vực, cho đến khi nội chiến thập niên 1970 phá hủy hình ảnh đó. Bahrain sau đó lấp chỗ trống, nhưng rồi bị Dubai vượt lên. Mỗi giai đoạn chuyển giao đều dựa trên cùng một lời hứa: một điểm đến ổn định và cởi mở giữa những khủng hoảng khu vực. Dubai là nơi thực hiện lời hứa ấy trọn vẹn nhất.

Sự trỗi dậy của Dubai cũng phần nào dựa trên bất ổn của các quốc gia khác. Dân số UAE tăng vọt từ khoảng 1 triệu người năm 1980 lên 11 triệu người năm 2024. Năm ngoái, UAE dự kiến thu hút kỷ lục 9.800 triệu phú chuyển đến sinh sống - nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào - theo Henley & Partners. Dòng tiền đổ vào bất động sản giúp nhà phát triển Emaar Properties đạt mức định giá kỷ lục khoảng 149 tỷ dirham (40,6 tỷ USD) vào ngày 25/2.

Việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC) năm 2004 đã mở màn cho chiến lược thu hút các định chế tài chính. Đến cuối năm 2025, DIFC có hơn 290 ngân hàng, 102 quỹ phòng hộ, 500 công ty quản lý tài sản và 1.289 tổ chức liên quan đến quản lý tài sản gia đình.

Điều gì đã thay đổi?

Dù vậy, những điểm dễ tổn thương luôn tồn tại. Eo biển Hormuz - nơi khoảng 1/5 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua - nằm ngay sát Dubai. Iran, quốc gia có cả động cơ lẫn năng lực làm gián đoạn thương mại vùng Vịnh, ở ngay bên kia eo biển.

Thiệt hại cuối tuần qua là rõ ràng. Sân bay quốc tế Dubai bị tấn công, một cầu cảng tại Jebel Ali bốc cháy, còn Burj Al Arab bị hư hại do mảnh vỡ từ tên lửa đánh chặn. Bộ Quốc phòng UAE cho biết 3 người thiệt mạng và 58 người bị thương.

“Người dân đang lo sợ. Lần đầu tiên họ phải xuống trú ẩn dưới lòng đất. Sân bay Dubai - một trong những sân bay lớn nhất thế giới - phải đóng cửa vài ngày”, Nabil Milali, quản lý danh mục đầu tư đa tài sản tại Edmond de Rothschild Asset Management, nói. Ông cho biết đã giảm tỷ trọng cổ phiếu toàn cầu từ tuần trước để chuẩn bị cho khả năng Iran bị tấn công.

“Có 70% khả năng chúng ta sẽ phải duy trì mức ‘phí rủi ro địa chính trị’ đối với khu vực này trong thời gian dài”.

Một quả tên lửa di chuyển trên bầu trời Dubai ngày 2/3.

Một nguồn tin tại công ty đầu tư tầm trung ở UAE cho biết doanh nghiệp đã lên kế hoạch cắt giảm nhân sự và tạm dừng huy động vốn. Nhu cầu mua vàng thỏi tăng mạnh, theo một nguồn trong ngành trang sức. Các ngân hàng tư nhân quốc tế - vốn đang mở rộng hoạt động tư vấn tại Dubai - cũng có thể xem xét lại quy mô hiện diện của mình. Một số công ty có thể cân nhắc phục vụ khách hàng từ địa điểm khác thay vì trực tiếp tại UAE.

Tuy nhiên, không phải ai cũng cho rằng sẽ có làn sóng rút vốn lớn ngay lập tức.

“Trong lịch sử, các thị trường như UAE đã cho thấy khả năng chống chịu trong khủng hoảng, bao gồm cả Covid-19, nhờ phản ứng chính sách và quản trị mạnh mẽ”, Madhur Kakkar, nhà sáng lập và CEO Elevate Financial Services, nói. “Ở thời điểm này, việc tái phân bổ cơ cấu vốn tổ chức ra khỏi UAE hay toàn vùng Vịnh có vẻ khó xảy ra, trừ khi căng thẳng leo thang mạnh hoặc kéo dài”.

Hiện chưa có dữ liệu về dòng vốn rút ra. Việc tạm ngừng giao dịch trên hai sàn chứng khoán Abu Dhabi và Dubai trong ngày 2 và 3/3 là bước đi chưa từng có tiền lệ của cơ quan quản lý UAE.

William Jackson, chuyên gia kinh tế trưởng thị trường mới nổi tại Capital Economics, nhận định: “Nhận thức đã thay đổi khá lớn. Các nền kinh tế vùng Vịnh thường được xem là an toàn trước các đòn trả đũa của Iran. Điều đó rõ ràng đã thay đổi sau cuối tuần qua”.

Theo ông, tác động lâu dài sẽ phụ thuộc vào thời gian xung đột kéo dài bao lâu. “Đây là thách thức đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh các nỗ lực đa dạng hóa kinh tế đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong khu vực”.

Thủy Dương

Ảnh: Reuters

Nguồn Znews : https://znews.vn/phep-thu-sinh-tu-voi-thien-duong-dubai-post1631938.html