Phi công F-16 Ukraine trước mối đe dọa thường trực từ tiêm kích Nga

4 giờ trướcBài gốc

Từ mùa hè năm 2024, những chiếc tiêm kích F-16 đầu tiên bắt đầu xuất hiện trên bầu trời Ukraine sau thời gian dài các phi công được huấn luyện ở châu Âu.

Việc tiếp nhận tiêm kíchF-16 đánh dấu bước ngoặt quan trọng nhưng cũng mở ra giai đoạn đối mặt với thách thức chưa từng có trong lịch sử không chiến hiện đại của Ukraine.

Ngày 12/7/2024, các phi đội F-16 chính thức tham gia nhiệm vụ phòng không tại khu vực miền trung Ukraine.

Ban đầu, nhiệm vụ chủ yếu là đánh chặn tên lửa hành trình và máy bay không người lái tự sát của Nga nhắm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Tuy nhiên, chỉ sau vài tuần triển khai, các phi công nhận ra rằng mối đe dọa lớn nhất không chỉ đến từ vũ khí tấn công mặt đất mà còn từ các tiêm kích Nga hoạt động ở độ cao lớn ngoài tầm với thông thường.

Theo lời một phi công Ukraine lái F-16, Nga thường sử dụng tiêm kích đánh chặn MiG-31BM, tiêm kích đa năng Su-35S và trong một số trường hợp là tiêm kích tàng hình Su-57.

Các máy bay này mang theo tên lửa không đối không tầm xa R-37M, loại tên lửa dẫn đường bằng radar chủ động, tầm bắn công bố lên tới khoảng 300 km, đầu đạn nặng khoảng 60 kg.

Khi được phóng từ độ cao lớn, R-37M tạo ra vùng nguy hiểm rộng, buộc F-16 phải tránh tiếp cận trực diện.

Trong giáo trình huấn luyện tại châu Âu, phi công F-16 thường được đào tạo tác chiến dựa trên ưu thế kiểm soát bầu trời, sử dụng radar AN/APG-68 hoặc AN/APG-83 để phát hiện sớm mục tiêu, sau đó phóng tên lửa không đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM.

Tuy nhiên, tại Ukraine, cách tiếp cận này tỏ ra rủi ro. Nga không chỉ có tiêm kích mạnh mà còn kết hợp chặt chẽ với hệ thống phòng không mặt đất như tổ hợp tên lửa phòng không S-400 Triumf, có tầm bắn lên tới khoảng 400 km đối với mục tiêu khí động học.

Trước thực tế đó, từ tháng 9/2024, Ukraine bắt đầu điều chỉnh chiến thuật. Các phi công F-16 được lệnh bay thấp hơn, thường dưới độ cao 3.000 m, tận dụng địa hình để che giấu tín hiệu radar.

Chiến thuật này làm giảm đáng kể nguy cơ bị tên lửa tầm xa khóa bắn, nhưng đồng thời hạn chế tầm quan sát và hiệu quả sử dụng radar của F-16.

Phi công Ukraine cho biết, trong điều kiện bay thấp, F-16 tập trung nhiều hơn vào nhiệm vụ phòng không điểm, đánh chặn máy bay không người lái tự sát Shahed-136 và tên lửa hành trình Kh-101.

Tên lửa AIM-9X Sidewinder dẫn đường hồng ngoại, tầm bắn khoảng 35 km, được sử dụng thường xuyên hơn do phù hợp với cự ly gần và môi trường tác chiến phức tạp.

Tính đến cuối năm 2024, theo thống kê do phi công này chia sẻ, các phi đội F-16 đã tham gia bắn hạ hơn 1.000 mục tiêu bay, phần lớn là máy bay không người lái và tên lửa hành trình.

Ngoài ra, F-16 cũng thực hiện hơn 1.600 phi vụ tấn công mặt đất, sử dụng bom dẫn đường chính xác JDAM-ER, loại bom có cánh mở rộng, tầm lượn khoảng 70 km, đầu đạn nặng khoảng 450 kg.

Dù đạt được một số kết quả, tổn thất vẫn là điều không tránh khỏi. Ukraine thừa nhận đã mất 4 tiêm kích F-16 kể từ khi đưa vào hoạt động chiến đấu.

Một số máy bay bị bắn hạ trong quá trình làm nhiệm vụ, số khác bị phá hủy khi Nga tấn công các căn cứ không quân bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái tầm xa.

Theo phân tích của phi công Ukraine, ưu thế lớn nhất của Nga nằm ở khả năng kiểm soát không phận từ xa.

Các tiêm kích Nga hiếm khi xâm nhập sâu mà thường tuần tra ở độ cao lớn, phối hợp với radar mặt đất và máy bay cảnh báo sớm.

Điều này tạo ra áp lực liên tục, buộc F-16 phải hoạt động trong trạng thái phòng thủ nhiều hơn là tìm kiếm không chiến chủ động.

Kết luận của phi công này là, tiêm kích F-16 vẫn là vũ khí hiệu quả nếu được sử dụng đúng cách, nhưng không phải là giải pháp mang tính quyết định như nhiều người kỳ vọng ban đầu.

Chiến tranh hiện đại tại Ukraine đã chứng minh rằng ưu thế trên không không còn phụ thuộc vào một loại máy bay, mà là sự kết hợp giữa tiêm kích, phòng không, tác chiến điện tử và thông tin tình báo thời gian thực.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/phi-cong-f-16-ukraine-truoc-moi-de-doa-thuong-truc-tu-tiem-kich-nga-post634929.antd