Phi đội Su-30MK2 của Venezuela: Từ hợp đồng mua sắm đến hiện trạng vận hành

4 giờ trướcBài gốc

Năm 2006, trong bối cảnh quan hệ với Mỹ xuống mức thấp và Venezuela đối mặt nguy cơ bị hạn chế tiếp cận công nghệ quân sự phương Tây, chính quyền Caracas quyết định chuyển hướng sang Nga để hiện đại hóa lực lượng không quân.

Hợp đồng mua 24 tiêm kích đa năng Su-30MK2 được ký kết, với tổng giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD. Những chiếc đầu tiên được bàn giao vào năm 2007, thương vụ hoàn tất vào năm 2008, tạo nên phi đội chiến đấu cơ hiện đại nhất trong lịch sử Không quân Venezuela.

Su-30MK2 là biến thể xuất khẩu chuyên cho nhiệm vụ đa năng, tối ưu cho tác chiến trên không và tấn công mục tiêu mặt đất, mặt biển.

Máy bay có chiều dài 21,9 m, sải cánh 14,7 m, chiều cao 6,36 m, trọng lượng rỗng khoảng 17.700 kg và trọng lượng cất cánh tối đa gần 34.500 kg.

Hai động cơ phản lực Saturn AL-31F cho phép đạt tốc độ tối đa trên 2.000 km/giờ ở độ cao lớn, trần bay hơn 17.000 m và bán kính chiến đấu khoảng 3.000 km khi mang tải trọng tiêu chuẩn.

Về hỏa lực, Su-30MK2 sở hữu 12 điểm treo với tải trọng vũ khí tối đa khoảng 8.000 kg. Bên trong thân là pháo tự động cỡ 30 mm GSh-30-1 với khoảng 150 viên đạn.

Trên các giá treo, máy bay có thể mang tên lửa không đối không tầm gần R-73 dẫn đường hồng ngoại, tên lửa không đối không tầm trung R-27 dẫn đường radar bán chủ động, và tên lửa không đối không tầm xa R-77 sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động.

Đối với nhiệm vụ tấn công, Su-30MK2 có khả năng mang bom rơi tự do, bom dẫn đường bằng laser, tên lửa không đối đất và đặc biệt là tên lửa chống hạm siêu thanh Kh-31.

Tên lửa Kh-31 có chiều dài khoảng 4,7 m, trọng lượng phóng gần 600 kg, mang đầu đạn nổ mạnh từ 94 đến 100 kg. Phiên bản chống hạm sử dụng đầu dò radar chủ động, đạt tốc độ trên 3.000 km/giờ và có tầm bắn từ 70 đến hơn 100 km.

Khi kết hợp với Su-30MK2, loại vũ khí này biến phi đội Venezuela thành lực lượng có khả năng tấn công tàu chiến từ ngoài tầm phòng không tầm gần của đối phương, tạo ra năng lực răn đe đáng kể trên vùng biển Caribe.

Trong giai đoạn 2008–2014, phi đội Su-30MK2 thường xuyên xuất hiện trong các cuộc duyệt binh và tập trận lớn, được quảng bá như biểu tượng sức mạnh quân sự mới của Venezuela.

Các bài tập bắn đạn thật, đánh chặn mục tiêu trên không và mô phỏng tấn công hải quân cho thấy Caracas đặt kỳ vọng lớn vào dòng tiêm kích này như lá chắn bảo vệ không phận và vùng biển quốc gia.

Tuy nhiên, số phận của phi đội Su-30MK2 dần thay đổi sau khi Venezuela rơi vào khủng hoảng kinh tế sâu rộng và chịu các lệnh cấm vận quốc tế.

Việc duy trì một dòng chiến đấu cơ hiện đại đòi hỏi chuỗi cung ứng phụ tùng, động cơ, radar và hệ thống điện tử phức tạp. Khi nguồn ngoại tệ suy giảm và việc thanh toán cho đối tác Nga gặp trở ngại, công tác bảo trì trở nên ngày càng khó khăn.

Nhiều báo cáo trong thập niên 2020 cho thấy chỉ còn một phần trong tổng số 24 chiếc có thể đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu tại cùng thời điểm.

Một số máy bay được giữ làm nguồn linh kiện cho các khung thân khác. Dù vậy, Venezuela vẫn nỗ lực duy trì khả năng vận hành tối thiểu, thông qua các gói hỗ trợ kỹ thuật hạn chế từ Nga và việc đào tạo đội ngũ kỹ thuật trong nước.

Hiện nay, Su-30MK2 vẫn là lực lượng tiêm kích chủ lực của Không quân Venezuela, không có dòng máy bay nào khác trong biên chế đạt tầm bay, tải trọng và năng lực đa nhiệm tương đương. Dù số lượng hoạt động thực tế có thể giảm so với thời kỳ đỉnh cao, phi đội này vẫn giữ vai trò trung tâm trong mọi kế hoạch phòng không và bảo vệ chủ quyền.

Từ một thương vụ mang tính chiến lược nhằm thoát khỏi sự phụ thuộc vào phương Tây, Su-30MK2 đã trở thành biểu tượng cho cả tham vọng và thách thức của Venezuela. Chúng từng đại diện cho bước nhảy vọt về sức mạnh, và nay phản ánh rõ ràng những giới hạn của một quốc gia khi phải duy trì vũ khí công nghệ cao trong điều kiện kinh tế và chính trị đầy biến động.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/phi-doi-su-30mk2-cua-venezuela-tu-hop-dong-mua-sam-den-hien-trang-van-hanh-post634744.antd