Phía sau pháp nhân Evertrust: Bước đi chiến lược của 'Vua bút bi' Cô Gia Thọ trong ván bài tái cấu trúc

3 giờ trướcBài gốc

Nhìn vào cơ ngơi nghìn tỷ hiện nay, ít ai ngờ khởi điểm của Thiên Long chỉ là một xưởng sản xuất nhỏ với số vốn vỏn vẹn hai chỉ vàng. Ông Cô Gia Thọ – vị thuyền trưởng sinh năm 1958 đã đi lên từ công việc bán vé số, thuốc lá dạo để rồi tạo nên một thương hiệu quốc dân.

Ông Cô Gia Thọ, người sáng lập và hiện là Chủ tịch Thiên Long Group

Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Thọ là mẫu doanh nhân điển hình của sự bền bỉ và thực tế. Tuy nhiên, khi thị trường văn phòng phẩm truyền thống dần bão hòa và sự lên ngôi của các thiết bị thông minh đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của cây bút bi, ông đã buộc phải thực hiện những thay đổi mang tính sống còn.

Cuối năm 2025, thông tin tập đoàn Kokuyo dự chi khoảng 4.700 tỷ đồng (27,6 tỷ Yên) để sở hữu hơn 65% cổ phần Thiên Long đã tạo nên một cú sốc. Đến nay (tháng 3/2026), lộ trình này đang dần hoàn thiện.

Theo các chuyên gia, đây được xem là một bước đi thông minh nhưng cũng đầy đau đớn. Bán cổ phần chi phối cho đối tác Nhật giúp Thiên Long tận dụng được hệ thống phân phối toàn cầu và công nghệ R&D đỉnh cao của Kokuyo. Trong bối cảnh chi phí nguyên liệu hạt nhựa biến động và áp lực xanh hóa sản xuất, việc "đứng trên vai khổng lồ" là cách nhanh nhất để TLG thoát ly khỏi cái mác "doanh nghiệp nội địa" để thực sự vươn tầm quốc tế.

Bối cảnh nêu trên khiến Thiên Long không còn là một công ty gia đình thuần túy mà đang dần trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu của người Nhật.

Mới đây, thông tin thành lập Công ty CP Đầu tư Evertrust với số vốn 145 tỷ đồng vào cuối tháng 3/2026 chính là "chiếc cầu xẻ" để Thiên Long thoái vốn khỏi Công ty CP Văn hóa Phương Nam (PNC).

Từng là một khoản đầu tư mang nhiều kỳ vọng về hệ sinh thái bán lẻ sách và văn hóa, nhưng PNC những năm qua lại trở thành "gánh nặng" với những lùm xùm nội bộ và hiệu quả kinh doanh kém sắc.

Việc thành lập Evertrust do đích thân ông Cô Gia Thọ đứng tên cho thấy Thiên Long muốn tách bạch rủi ro, dọn dẹp bảng cân đối kế toán để trở nên "sạch sẽ" và hấp dẫn hơn trước khi chính thức về tay Kokuyo vào cuối năm 2026.

Dù đang có những bước đi quyết liệt, Thiên Long vẫn phải đối mặt với ba "hòn đá tảng" trên lộ trình phát triển. Đầu tiền chính là trong thời đại mới, học sinh dùng máy tính bảng và văn phòng không giấy tờ (paperless office) trở thành xu thế, thị trường cốt lõi của Thiên Long đang bị thu hẹp một cách khách quan.

Sự thâm nhập mạnh mẽ của các thương hiệu văn phòng phẩm giá rẻ từ Trung Quốc trên các sàn thương mại điện tử đang bào mòn biên lợi nhuận của TLG.

Đặc biệt, Sau khi nắm quyền chi phối, liệu văn hóa quản trị khắc nghiệt của Kokuyo có tương thích với bộ máy nhân sự vốn đã gắn bó với ông Cô Gia Thọ hàng thập kỷ? Sự xung đột văn hóa doanh nghiệp thường là nguyên nhân dẫn đến thất bại của các thương vụ M&A lớn.

Ông Cô Gia Thọ từng nói: "May mắn lớn nhất của Thiên Long là được phát triển đồng điệu cùng đất nước". Giờ đây, khi đất nước bước vào giai đoạn chuyển đổi số sâu rộng, Thiên Long cũng đang tự "lột xác". Việc thoái vốn khỏi những mảng kinh doanh kém hiệu quả và tìm kiếm sự bảo trợ từ đối tác ngoại là minh chứng cho sự nhạy bén của một người àm kinh doanh lâu năm.

Tuy nhiên, liệu Thiên Long có giữ được bản sắc của một thương hiệu Việt sau khi về tay người Nhật, hay sẽ chỉ còn là một cái tên trên bao bì? Câu trả lời nằm ở khả năng thích nghi của bộ máy quản trị mới trong giai đoạn bản lề 2026 này.

Tú Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/phia-sau-phap-nhan-evertrust-buoc-di-chien-luoc-cua-vua-but-bi-co-gia-tho-trong-van-bai-tai-cau-truc-10411773.html