Phiên họp thứ 56 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Giải pháp điều hành phải quyết liệt và thực tế

3 giờ trướcBài gốc

Tốc độ làm luật rất nhanh, nhưng ban hành văn bản dưới luật vẫn còn khoảng cách

Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản đồng tình với Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2026; đánh giá tình hình, kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025 và dự kiến kế hoạch 5 năm 2026 - 2030.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý, trong nhóm phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Chính phủ cần lý giải rõ các thuật ngữ: thế nào là đột phá thể chế từ quản lý sang kiến tạo phát triển; thế nào là đổi mới động lực tăng trưởng xanh và số; thế nào là đột phá hạ tầng chiến lược kết nối không gian phát triển, nâng tầm nội lực doanh nghiệp…

"Giải pháp điều hành của Chính phủ trong thời gian tới phải quyết liệt và thực tế. Đặc biệt, trong công tác thể chế, phải tránh tình trạng luật ban hành phải chờ nghị định, nghị định ban hành phải chờ thông tư", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nêu rõ, giai đoạn 2021 - 2025, nước ta đối mặt với đại dịch Covid - 19, thiên tai, bão lũ và những bất ổn của tình hình thế giới, tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự đồng hành, phối hợp của Quốc hội; sự chỉ đạo, điều hành sát sao, quyết đoán, kịp thời, hiệu quả của Chính phủ, kinh tế - xã hội tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Quang cảnh phiên họp

Đáng lưu ý, chuyển đổi số ngày càng đi vào thực chất. Chúng ta đã chứng kiến sự chuyển dịch tích cực của mô hình tăng trưởng từ dựa vào vốn/lao động thâm dụng sang nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế số và thương mại điện tử.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh điều hành phiên họp

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng lưu ý, chỉ tiêu kinh tế số chưa đạt mục tiêu đề ra. Tỷ trọng kinh tế số trong GDP hiện đạt 14,02%, trong khi mục tiêu đề ra là 20%. Điều này cho thấy, tiến trình chuyển đổi số trong các ngành sản xuất truyền thống còn chậm và chưa tạo ra giá trị gia tăng đột phá.

Bên cạnh đó, năng suất lao động chưa thực sự có sự bứt phá. Tốc độ năng suất lao động bình quân đạt là 5,21%/năm trong khi chỉ tiêu đặt ra là 6,5%. “Thực trạng này phản ánh hàm lượng khoa học công nghệ trong sản xuất cũng còn chưa được và kỹ năng số của lực lượng lao động chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn”, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường thẳng thắn.

Đầu tư cho khoa học công nghệ tuy đã tích cực, nhưng cũng còn dàn trải. Chúng ta cũng chưa đánh giá đầy đủ về việc thực hiện Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu

Cho rằng Báo cáo của Chính phủ đã đánh giá những kết quả đạt được về cơ chế, chính sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, song Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường lưu ý, Chính phủ chưa đề cập đến việc đã trình Quốc hội ban hành sửa đổi, bổ sung nhiều luật quan trọng, cốt yếu, đặc biệt là "chùm luật" trong lĩnh vực này được Quốc hội thông qua năm 2025, do vậy đề nghị cần bổ sung thêm.

"Các luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đã có rất nhiều cơ chế thông thoáng, như trích doanh thu trước thuế để thành lập Quỹ đầu tư cho phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp, nhưng hầu như các doanh nghiệp chưa biết nội dung này. Rõ ràng, tốc độ làm luật rất nhanh, nhưng việc ban hành văn bản dưới luật, hướng dẫn doanh nghiệp, nhà khoa học vẫn còn khoảng cách”, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nói.

Nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, trong bối cảnh đặc biệt, nhiều biến động, khó khăn chưa từng có, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nền kinh tế đã thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng linh hoạt, đạt kết quả toàn diện, nổi bật trên hầu hết các lĩnh vực.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, Báo cáo của Chính phủ cần nhấn mạnh những tồn tại, hạn chế mang tính cơ cấu tích tụ qua nhiều năm, như áp lực điều hành vĩ mô tăng cao, chất lượng tăng trưởng chưa bền vững và còn phụ thuộc nhiều vào vốn, lao động, cũng như khu vực FDI; năng lực nội tại, công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp trong nước còn yếu; mức độ tự chủ của nền kinh tế còn hạn chế; ba đột phá chiến lược chưa tạo được chuyển biến rõ rệt; liên kết vùng, cơ cấu lại nền kinh tế còn chậm…

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh phát biểu

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, những hạn chế này tích tụ qua nhiều năm, đòi hỏi giải pháp căn cơ, đồng bộ để tạo nền tảng cho sự tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030.

Về triển khai kế hoạch những tháng đầu năm 2026, và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, ngay từ đầu năm 2026, xung đột tại Trung Đông đã làm tăng rủi ro an ninh năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng và gây áp lực lên lạm phát, tỷ giá. Chính sách thương mại và hàng rào kỹ thuật của các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ cũng diễn biến khó lường; trong nước, dù kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định nhưng dư địa chính sách còn hạn chế, rủi ro bên ngoài còn gia tăng…

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, Chính phủ cần lưu ý các rủi ro áp lực lạm phát từ giá, năng lượng, xu hướng nhập siêu và tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đạt yêu cầu. Thị trường tài chính và vàng đang tiềm ẩn biến động phức tạp.

Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Chính phủ cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, nhất là thị trường năng lượng, chính sách thuế, thương mại quốc tế để đánh giá đầy đủ các tác động; xây dựng, cập nhật các kịch bản điều hành vĩ mô phù hợp, làm rõ tác động tới tăng trưởng, lạm phát và các cân đối lớn; nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng; nâng cao khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Đồng thời, Chính phủ cần đẩy mạnh rà soát hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính thực chất để hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, rút ngắn thời gian thực hiện các dự án đầu tư công và tư nhân.

Hoàng Ngọc; Ảnh Phạm Thắng

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/phien-hop-thu-56-cua-uy-ban-thuong-vu-quoc-hoi-giai-phap-dieu-hanh-phai-quyet-liet-va-thuc-te-10411962.html