Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Liên quan đến Tờ trình của Chính phủ về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, việc chuyển đổi các xã thành phường nhằm thực hiện chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị về việc xây dựng thành phố Đồng Nai trên cơ sở giữ nguyên trạng tỉnh hiện nay. Theo đó, để bảo đảm tỷ lệ số phường theo tiêu chuẩn khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, việc chuyển đổi 10 xã thành phường là cần thiết.
Qua thẩm tra, các cơ quan của Quốc hội xác định toàn bộ tiêu chuẩn, điều kiện của 10 đơn vị hành chính đều bảo đảm, hồ sơ chặt chẽ, đúng quy định và đã được lấy ý kiến nhân dân theo quy định.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai; xem xét, cho ý kiến về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương; xem xét, thông qua về nguyên tắc việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Đối với đề án thành lập thành phố Đồng Nai (trực thuộc Trung ương), Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về hồ sơ trình Quốc hội, trong đó có nội dung cho phép Chính phủ công nhận đô thị loại I trước khi hoàn thiện quy hoạch. Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng phối hợp với địa phương hoàn thành quy hoạch trước ngày 30/4/2026.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi bày tỏ thống nhất cao với các đề án; cho rằng việc thành lập thành phố Đồng Nai có đầy đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn. Theo ông, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho địa phương.
Về tiêu chí đô thị, ông Phan Văn Mãi đồng tình với việc thành lập 10 phường do đã đủ điều kiện theo quy định. Đối với tiêu chí đô thị loại I, đề nghị áp dụng theo quy định hiện hành trong trường hợp đặc biệt, đồng thời yêu cầu Chính phủ và địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể để hoàn thiện các tiêu chí còn lại.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Phan Văn Mãi phát biểu. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Liên quan đến tổ chức bộ máy, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng thống nhất phương án chuyển đổi đồng bộ hệ thống Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân khi thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới nhấn mạnh Đồng Nai có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Đây là địa bàn hội tụ nhiều yếu tố phát triển, trong đó có các công trình trọng điểm và khu công nghiệp lớn.
Theo ông Lê Tấn Tới, Đồng Nai từ lâu đã giữ vai trò quan trọng về quân sự, kinh tế, là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam. Đồng thời, địa phương cũng là tỉnh đầu tiên trong cả nước hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới trên phạm vi toàn tỉnh. Những yếu tố này cho thấy, Đồng Nai hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cũng bày tỏ đồng tình với Tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra. Bà cho biết, hồ sơ đề án đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý; việc lấy ý kiến nhân dân, HĐND được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.
Đối với việc thành lập Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai, bà Lê Thị Nga thống nhất với phương án chuyển nguyên trạng các cơ quan cấp tỉnh hiện nay thành cơ quan cấp thành phố, bảo đảm không làm thay đổi phạm vi thẩm quyền của các cơ quan tư pháp khu vực.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đánh giá cao Tờ trình của Chính phủ; đồng thời khẳng định sau khi mở rộng không gian phát triển, Đồng Nai sẽ có vị thế chiến lược cao hơn trên các phương diện chính trị, kinh tế, quốc phòng và an ninh. Trong quá trình triển khai đề án cần quán triệt các yêu cầu của Bộ Chính trị, đặc biệt là bảo đảm quốc phòng, an ninh; phát triển hài hòa giữa các vùng miền, các dân tộc và tôn giáo; đồng thời xây dựng chương trình hành động cụ thể, gắn với quy hoạch dài hạn đến các mốc năm 2045 và 2065.
Tại phiên họp, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Võ Tấn Đức cảm ơn Quốc hội đã quan tâm xem xét đề án; đồng thời khẳng định sự ủng hộ của Trung ương là động lực quan trọng để địa phương phát huy tiềm năng, lợi thế, hướng tới phát triển bền vững.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Chính phủ, các cơ quan tư pháp Trung ương và tỉnh Đồng Nai, cũng như công tác thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội. Các hồ sơ, tài liệu được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét theo thẩm quyền.
Tại Phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua về nguyên tắc các nội dung: thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai; thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương; thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội, chậm nhất ngày 16/4/2026. Dự kiến các nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày 30/4/2026.
Đối với việc bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, các giấy tờ hiện hành vẫn tiếp tục có hiệu lực nếu chưa chuyển đổi. Trường hợp cần thiết phải chuyển đổi, tỉnh Đồng Nai sẽ chịu trách nhiệm chi trả chi phí, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và tổ chức.
Đỗ Bình (TTXVN)