Phim AI đầu tiên của Trung Quốc được cấp phép ra rạp

2 giờ trướcBài gốc

Về phim AI, các quốc gia phương Tây vẫn đang tranh cãi gay gắt về vấn đề bản quyền tác giả và an ninh việc làm. Trong khi đó, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang tiến những bước dài hơn trong việc đưa công nghệ tạo sinh vào dòng chảy thương mại đại chúng. Tuy nhiên, ẩn sâu phía sau cột mốc mang tính lịch sử này là một câu hỏi lớn lao về việc liệu máy móc sẽ mãi là công cụ hỗ trợ hay đang bắt đầu thay đổi hoàn toàn bản chất của sự sáng tạo nghệ thuật.

Poster bộ phim khoa học viễn tưởng dài 90 phút mang tên "Sanxingdui: Future Memories"

Phim AI bước vào hệ thống kiểm duyệt và phát hành

Cơ quan Quản lý Điện ảnh Quốc gia Trung Quốc đã chính thức cấp giấy phép trình chiếu công cộng cho bộ phim khoa học viễn tưởng dài 90 phút mang tên "Sanxingdui: Future Memories". Đây được xem là lần đầu tiên một bộ phim được tạo ra bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo được phát hành thương mại tại hệ thống rạp chiếu bóng Trung Quốc, mặc dù về mặt pháp lý thì tác phẩm này vẫn được xếp vào danh mục "phim hoạt hình". Việc phân loại này hoàn toàn không phải là một sự ngẫu nhiên hay nhầm lẫn.

Hiện tại, hệ thống kiểm duyệt nhà nước của Trung Quốc chưa xây dựng một danh mục riêng biệt dành cho các bộ phim do máy tính tự động tạo ra. Do đó, các dự án tiên phong như "Sanxingdui: Future Memories" buộc phải tìm đường vòng bằng cách gắn vào thể loại hoạt hình truyền thống. Sự xê dịch này vừa mang tính kỹ thuật để lách luật, vừa phản ánh một khoảng trống chính sách rõ rệt đối với những hình thái nghệ thuật mới.

Bộ phim được phát triển trực tiếp bằng nền tảng Jimeng AI, một công cụ tạo nội dung thông minh thuộc hệ sinh thái khổng lồ của tập đoàn ByteDance. Sự tham gia này cho thấy vai trò ngày càng lớn của các công ty công nghệ trong chuỗi giá trị sản xuất điện ảnh từ khâu định hình ý tưởng cho đến quá trình hoàn thiện hậu kỳ. Tuy nhiên, một điểm cực kỳ đáng chú ý là nhà sản xuất đã chủ động nhấn mạnh yếu tố con người trong suốt chiến dịch quảng bá.

Hãng Bona Film Group khẳng định rằng đội ngũ sáng tạo người thật vẫn chịu trách nhiệm cốt lõi về ý tưởng, cấu trúc kịch bản và tầm nhìn thẩm mỹ, trong khi trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò như một công cụ giúp gia tăng hiệu suất làm việc. Các nhân vật trong phim đều được diễn xuất bằng những cử chỉ và cảm xúc của diễn viên thật, sau đó toàn bộ biểu cảm khuôn mặt mới được tổng hợp và vẽ lại bằng các thuật toán thông minh.

Cách tiếp cận khôn khéo này phản ánh một chiến lược rõ ràng nhằm giảm thiểu tối đa những định kiến tiêu cực của khán giả đối với các nội dung được gắn mác "trí tuệ nhân tạo hoàn toàn", đồng thời cố gắng giữ lại giá trị của sự sáng tạo truyền thống để đảm bảo tính chấp nhận của thị trường khắt khe.

Tăng tốc thương mại hóa và những rạn nứt xoay quanh quyền lợi nghệ sĩ

Việc Trung Quốc nhanh chóng cấp phép đưa phim tạo bằng trí tuệ nhân tạo ra rạp cho thấy một định hướng vô cùng rõ ràng của giới chức trách trong việc thúc đẩy thương mại hóa công nghệ này vào ngành giải trí đại chúng. Đây là một điểm khác biệt vô cùng lớn nếu đem so sánh với các thị trường phương Tây, nơi công nghệ tạo sinh vẫn đang phải đối mặt với làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới nghệ sĩ.

Tại Mỹ, các cuộc đình công quy mô lớn làm tê liệt kinh đô điện ảnh Hollywood trong hai năm 2023 và 2024 đã đặt thuật toán vào trung tâm của những cuộc tranh cãi nảy lửa. Mọi bức xúc đều xoay quanh hai vấn đề chính yếu là quyền sở hữu trí tuệ và nguy cơ tước đoạt sinh kế của người lao động. Những lo ngại sâu sắc này cho đến nay vẫn chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt, khiến việc phát hành phim do máy móc tạo ra ở quy mô thương mại rộng lớn gần như là một nhiệm vụ bất khả thi.

Trong khi đó, Trung Quốc dường như sẵn sàng thử nghiệm sớm hơn, mặc dù quá trình này cũng vấp phải những lực cản nhất định. Một ví dụ điển hình cho sự cọ xát này là cuộc tranh cãi gần đây liên quan đến nền tảng phát trực tuyến khổng lồ iQIYI. Nền tảng này đã mạnh miệng công bố một cơ sở dữ liệu chân dung được xây dựng bằng trí tuệ nhân tạo, cho phép tự động tái tạo hình ảnh của các diễn viên. Hệ thống này ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng, những người lên tiếng khẳng định bản thân chưa từng cấp quyền sử dụng hình ảnh cá nhân cho bất kỳ công cụ máy học nào.

Sự việc của iQIYI phản ánh một vấn đề vô cùng nhức nhối khi trí tuệ nhân tạo sở hữu năng lực tái tạo khuôn mặt, giọng nói và biểu cảm một cách chân thực, ranh giới giữa sự sáng tạo nghệ thuật và hành vi xâm phạm bản quyền trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Những lo ngại hiện hữu không chừa một ai, lan rộng từ nhóm diễn viên chính sang hàng loạt các nhóm lao động dễ bị tổn thương khác như diễn viên quần chúng, nghệ sĩ lồng tiếng và đội ngũ kỹ thuật viên xử lý hậu kỳ.

Ở phạm vi toàn cầu, việc đưa phim tạo bằng thuật toán ra rạp vẫn còn gặp muôn vàn khó khăn. Một trường hợp đáng chú ý là tác phẩm hoạt hình ngắn của đạo diễn Igor Alferov, từng đoạt nhiều giải thưởng danh giá nhưng lại bị công chúng phản ứng dữ dội khi hãng phim công bố kế hoạch chiếu rạp tại thị trường Mỹ.

Ngay cả các hệ thống rạp chiếu phim hiện đại như IMAX cũng mới chỉ dừng ở bước trình chiếu thử nghiệm các bộ phim ngắn do trí tuệ nhân tạo thực hiện, thay vì dám mạo hiểm tổ chức những đợt phát hành thương mại rộng rãi. Con đường tiến lên màn ảnh bạc của công nghệ này hứa hẹn sẽ còn phải đối mặt với vô vàn chông gai từ cả khía cạnh pháp lý lẫn đạo đức nghề nghiệp.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/phim-ai-dau-tien-cua-trung-quoc-duoc-cap-phep-ra-rap-251060.html