Ngày 16-5, Bộ Công an cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 5 vụ án hình sự về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan", đồng thời khởi tố 7 bị can liên quan.
Bị can Nguyễn Hải Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam
Khởi tố ca sĩ Quang Lập và giám đốc các công ty BH Media, Lululola, Mây Sài Gòn...
Các vụ án bị khởi tố gồm vụ xảy ra tại BH Media với bị can Nguyễn Hải Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam (VCCA), Tổng Giám đốc BH Media; vụ án xảy ra tại Lululola Entertainment với bị can Võ Văn Nam, Giám đốc công ty.
Trong vụ án xảy ra tại nhóm 1900 Group, cơ quan điều tra khởi tố 2 bị can gồm Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt Trời và Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Zeo.
Ngoài ra, vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Mây Sài Gòn có 2 bị can bị khởi tố là Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, cùng giữ vai trò giám đốc công ty.
Vụ án xảy ra tại Trung tâm Giọng ca để đời có bị can Diệp Văn Lập, chủ trung tâm này.
Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị xử phạt ra sao?
Liên quan hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, trả lời Báo Người Lao Động, luật sư Dương Thế Vũ, Công ty Luật Minh Bạch (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cho biết tình trạng này vẫn diễn ra phổ biến ở nhiều lĩnh vực, đặc biệt trên môi trường số và internet.
Theo luật sư, hành vi xâm phạm quyền tác giả trên không gian mạng có thể bao gồm việc chiếm đoạt, sao chép, mạo danh tác giả; công bố, phân phối tác phẩm; sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của tác giả mà không có sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.
Theo luật sư Dương Thế Vũ, tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan quy định như sau:
1. Người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm:
a) Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình;
b) Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 2 lần trở lên;
c) Thu lợi bất chính 300 triệu đồng trở lên;
d) Gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan 500 triệu đồng trở lên;
đ) Hàng hóa vi phạm trị giá 500 triệu đồng trở lên.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Để ngăn chặn tình trạng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số và internet, theo luật sư cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp từ phía cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ đến chính tác giả và người dùng.
Trước hết, cần tăng cường hoàn thiện hành lang pháp lý và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm bản quyền. Việc khởi tố các vụ án xâm phạm quyền tác giả thời gian qua được xem là động thái mạnh nhằm răn đe các tổ chức, cá nhân cố tình sử dụng trái phép tác phẩm để thu lợi.
Bên cạnh đó, theo luật sư Dương Thế Vũ, các nền tảng số, mạng xã hội và đơn vị cung cấp dịch vụ internet cần chủ động áp dụng công nghệ nhận diện nội dung vi phạm bản quyền để kịp thời phát hiện, gỡ bỏ hoặc chặn các nội dung sao chép trái phép.
Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức của người dùng internet cũng rất quan trọng. Nhiều hành vi tưởng chừng đơn giản như đăng lại video, âm nhạc, hình ảnh hoặc livestream nội dung có bản quyền mà chưa được cho phép đều có thể vi phạm pháp luật.
Theo chuyên gia pháp lý này, việc xây dựng môi trường số lành mạnh, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ không chỉ bảo vệ tác giả mà còn thúc đẩy sáng tạo, phát triển kinh tế số bền vững.
Nguyễn Hưởng