Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, GS.TS Tạ Ngọc Tấn: '40 năm đổi mới là một hành trình lịch sử đặc biệt gian khó nhưng hết sức vẻ vang'

5 giờ trướcBài gốc

- Thưa GS.TS Tạ Ngọc Tấn, ông có thể đánh giá khái quát những thành tựu nổi bật mang tính lịch sử của Việt Nam sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng ta?

- 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới là một hành trình lịch sử đặc biệt gian khó nhưng hết sức vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Đổi mới được khởi xướng trong bối cảnh đất nước đứng trước khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng, thu nhập bình quân đầu người chỉ khoảng 125 - 200 USD/năm, lạm phát có thời điểm lên tới hơn 770%, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn. Trong khi đó, môi trường quốc tế lại biến động dữ dội với sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu, trật tự thế giới thay đổi sâu sắc.

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, với bản lĩnh chính trị vững vàng và tư duy đổi mới sáng tạo, Việt Nam đã từng bước vượt qua khủng hoảng, ổn định và phát triển. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, trì trệ, nước ta đã hình thành và từng bước hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, đạt trên 500 tỷ USD; thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD; tỉ lệ hộ nghèo giảm xuống chỉ còn hơn 1%.

Đặc biệt, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam không ngừng được nâng cao thông qua hội nhập sâu rộng, trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Những thành tựu đó có ý nghĩa lịch sử, khẳng định tính đúng đắn của con đường Đổi mới và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa.

- Sau 40 năm Đổi mới, ông đánh giá như thế nào về sự phát triển nhận thức lý luận của Đảng ta đối với phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam?

- Đây là một trong những thành tựu rất quan trọng về mặt lý luận và thực tiễn của công cuộc Đổi mới. Qua các kỳ Đại hội, đặc biệt là Cương lĩnh năm 1991 và Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011, nhận thức về phương thức lãnh đạo của Đảng ngày càng đầy đủ, sâu sắc và hệ thống hơn. Cùng với đó, Đảng cũng từng bước hình thành và hoàn thiện nhận thức về phương thức cầm quyền - tức là cách thức Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội thông qua Hiến pháp, pháp luật, bằng chủ trương, đường lối đúng đắn và sự nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Một dấu mốc rất quan trọng là Hội nghị Trung ương 6 (khóa XIII) đã ban hành Nghị quyết về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị trong giai đoạn mới. Nghị quyết này xác định rõ quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo đảm Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

Điểm cốt lõi trong nhận thức về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ và kiểm soát hiệu quả giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp dưới sự giám sát của nhân dân. Pháp luật được xác định là ý chí, nguyện vọng của nhân dân được luật hóa; Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Đặc biệt, nhận thức về kiểm soát quyền lực nhà nước ngày càng rõ ràng hơn. Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực được xác định là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, gắn chặt với xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Trong suốt quá trình đó, vai trò lãnh đạo của Đảng, vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội luôn được khẳng định và phát huy, bảo đảm cho Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam vận hành đúng bản chất “của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân”.

- Bên cạnh những thành tựu to lớn của công cuộc Đổi mới, nước ta cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới. Ông có thể cho biết, những vấn đề đặt ra cho chặng đường phát triển sắp tới là gì?

- Bên cạnh những kết quả rất đáng trân trọng, chúng ta cũng cần nhìn thẳng vào những hạn chế và thách thức đang đặt ra. Trong đó, 4 nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra từ sớm vẫn còn tồn tại, có mặt còn gay gắt hơn. Nền kinh tế tuy tăng trưởng nhưng chưa thật sự bền vững; năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh còn hạn chế; nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu. Sức chống chịu và năng lực tự chủ chiến lược của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài còn chưa cao.

Trong bối cảnh khó khăn đó, điều quan trọng là chúng ta phải tiếp tục kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời không ngừng đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện, toàn trình và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đổi mới trong giai đoạn tới không chỉ là đổi mới kinh tế, mà là đổi mới toàn diện, đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực, hướng tới phát triển nhanh và bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và hiện thực hóa khát vọng phát triển vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

- Vậy những mục tiêu cụ thể và định hướng nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong nhiệm kỳ tới và các giai đoạn tiếp theo là gì, thưa ông?

- Dự thảo Báo cáo chính trị đã xác định mục tiêu xuyên suốt trong giai đoạn tới là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước, bảo vệ vững chắc Tổ quốc; cải thiện và không ngừng nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển thu nhập cao, vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Để thực hiện được mục tiêu đó, một trong những yêu cầu hàng đầu đặt ra là phải đảm bảo tăng trưởng GDP bình quân mỗi năm 10% trở lên, để đến năm 2030 bình quân đầu người đạt 8.500 USD, đây là một mục tiêu phấn đấu cụ thể đầy tham vọng nhưng cũng thể hiện một quyết tâm lớn, mạnh mẽ của Đảng ta trong kỷ nguyên phát triển mới. Đương nhiên cùng với mục tiêu tăng trưởng là những mục tiêu cụ thể, đồng bộ đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước, không ngừng nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và tăng cường hội nhập quốc tế.

Về định hướng nhiệm vụ, giải pháp, trọng tâm hàng đầu là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững, đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý nhà nước, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật. Đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu; ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Phát huy đầy đủ vai trò của các khu vực kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; thu hút có chọn lọc đầu tư nước ngoài, gắn với phát triển kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tất cả những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đó chỉ có thể được thực hiện hiệu quả khi Đảng không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược và cán bộ cấp cơ sở đủ phẩm chất, năng lực, uy tín. Đồng thời phát huy tốt những thành tựu có tính chất cách mạng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong đổi mới hệ thống chính trị vừa qua, vận hành thông suốt, hiệu quả hệ thống chính quyền địa phương hai cấp, đảm bảo thực hiện tốt mọi chức năng, nhiệm vụ công tác theo thẩm quyền.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Đình Hiệp thực hiện

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/pho-chu-tich-thuong-truc-hoi-dong-ly-luan-trung-uong-gs-ts-ta-ngoc-tan-40-nam-doi-moi-la-mot-hanh-trinh-lich-su-dac-biet-gian-kho-nhung-het-suc-ve-vang-734701.html