Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương: Kiểm tra, giám sát liên tục để chặn ngộ độc thực phẩm

4 giờ trướcBài gốc

Nguy cơ mất an toàn thực phẩm luôn hiện hữu

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương.

- Mùa hè thường được xem là thời điểm “nhạy cảm” về an toàn thực phẩm. Ông có thể chỉ rõ những nhóm thực phẩm, loại hình kinh doanh nào đang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao trong thời điểm này?

- Mùa hè luôn là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an toàn thực phẩm và năm nay cũng không ngoại lệ. Điều kiện thời tiết nóng ẩm là môi trường thuận lợi để vi khuẩn và vi rút phát triển mạnh khiến thực phẩm dễ bị ôi thiu, nhiễm khuẩn nếu không được bảo quản, chế biến đúng quy định. Khi thực phẩm bị nhiễm khuẩn, nguy cơ xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm gia tăng đáng kể.

Thực tế cho thấy, vào mùa hè, các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao thường là thực phẩm tươi sống, thực phẩm ăn ngay không qua gia nhiệt như gỏi hay đồ ăn chế biến sẵn, nước giải khát, nước đá và đặc biệt là thức ăn đường phố. Đây là những loại thực phẩm dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường nếu không được sản xuất, chế biến và bảo quản đúng cách.

Bên cạnh đó, các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, hàng quán vỉa hè hoặc điểm bán tự phát… cũng là những khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro do điều kiện vệ sinh chưa đáp ứng đầy đủ theo quy định.

- Từ góc độ quản lý an toàn thực phẩm, đâu là những nguyên nhân cốt lõi làm gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa hè, thưa ông?

- Nguyên nhân dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa hè khá đa dạng và có tính chất đan xen. Trước hết, như tôi nói ở trên, yếu tố thời tiết đóng vai trò rất quan trọng, bởi nhiệt độ cao và độ ẩm lớn tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là vi khuẩn đường ruột, sinh sôi nhanh chóng. Bên cạnh đó, trong tự nhiên cũng tồn tại nhiều loài động, thực vật chứa độc tố như nấm độc, một số loại côn trùng, cây, quả rừng hoặc thủy hải sản...; nếu không được nhận diện và xử lý đúng cách sẽ gây nguy hiểm cho người sử dụng. Ngoài ra, tình trạng ô nhiễm môi trường, thiếu nước sạch phục vụ chế biến và vệ sinh dụng cụ cũng là yếu tố đáng lưu tâm.

Một nguyên nhân không kém phần quan trọng là việc một số cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm chưa tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm, từ nguồn gốc nguyên liệu, khâu bảo quản nguyên liệu đến chế biến… Do đó, nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong mùa hè luôn hiện hữu, đòi hỏi sự chủ động phòng ngừa từ cả cơ quan quản lý, cơ sở sản xuất, kinh doanh và chính người tiêu dùng.

- Là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm thành phố Hà Nội, ông có thể chia sẻ rõ hơn về những áp lực mà thành phố đang phải đối mặt trong quản lý lĩnh vực này?

- Hà Nội là một đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn, khoảng 10 triệu người. Do đó, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm rất cao. Trong khi đó, khả năng tự sản xuất của thành phố mới chỉ đáp ứng được khoảng 60% nhu cầu, phần còn lại phải nhập từ các tỉnh, thành phố khác và nhập khẩu từ các nước. Điều này khiến công tác kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thực phẩm trở nên phức tạp hơn.

Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng thực phẩm hiện nay kéo dài và có nhiều khâu trung gian, từ sản xuất, nuôi trồng, vận chuyển đến chế biến và tiêu dùng khiến việc quản lý cũng gặp không ít khó khăn. Mặt khác, trên địa bàn thành phố có nhiều cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, trong khi lực lượng quản lý tại cơ sở còn mỏng dẫn đến hạn chế trong công tác kiểm tra, giám sát và hậu kiểm. Ngoài ra, sự phát triển nhanh của các loại hình kinh doanh mới như thương mại điện tử, dịch vụ giao đồ ăn sẵn cũng đặt ra yêu cầu phải có những phương thức quản lý phù hợp hơn…

Không “đánh trống bỏ dùi” trong kiểm tra, quản lý

Các thành viên Đoàn kiểm tra liên ngành công tác an toàn thực phẩm số 01 của thành phố Hà Nội kiểm tra đột xuất tại khu vực chế biến của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu và thương mại Green Exim. Ảnh: Mai Hoa

- Trước những thách thức và khó khăn đó, ông có thể cho biết, thành phố Hà Nội đã triển khai những giải pháp gì, nhất là trong Tháng hành động vì An toàn thực phẩm năm 2026, để nâng cao hiệu quả quản lý?

- Thành phố đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, mang tính xuyên suốt nhằm kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi, từ sản xuất đến tiêu dùng. Theo đó, một trong những trọng tâm là siết chặt quản lý nguồn gốc, xuất xứ thực phẩm, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể của trường học và khu công nghiệp, nơi có số lượng lớn người sử dụng.

Đồng thời, thành phố tăng cường quản lý các dịch vụ thức ăn đường phố, các chợ dân sinh và chợ đầu mối nhằm bảo đảm an toàn ngay từ khâu phân phối. Công tác thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm được đẩy mạnh theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao.

Cùng với đó, việc xử lý vi phạm được thực hiện nghiêm minh với nhiều hình thức như: Phạt tiền, tạm dừng hoạt động cho đến khi khắc phục xong sai phạm. Thành phố cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm nhằm cung cấp thông tin minh bạch đến người tiêu dùng. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các ngành như: Y tế, Nông nghiệp, Công Thương, Công an được tăng cường để xử lý hiệu quả các vụ việc phức tạp.

- Qua quá trình kiểm tra trong Tháng hành động vì An toàn thực phẩm năm nay, ông đánh giá như thế nào về ý thức chấp hành các quy định về bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh cũng như sự vào cuộc của chính quyền địa phương trong công tác quản lý, kiểm tra?

- Chúng tôi ghi nhận sự vào cuộc tích cực của chính quyền địa phương và những chuyển biến nhất định trong ý thức chấp hành các quy định về bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, qua kiểm tra vẫn còn tình trạng vi phạm, đòi hỏi chính quyền cơ sở phải tiếp tục siết chặt quản lý, không để xảy ra tâm lý chủ quan, hay tình trạng “đánh trống bỏ dùi” sau Tháng hành động vì An toàn thực phẩm.

Thời gian tới, các địa phương cần duy trì kiểm tra thường xuyên, liên tục; công khai minh bạch các cơ sở vi phạm trên hệ thống truyền thanh và cổng thông tin điện tử để người dân giám sát. Đồng thời, tăng cường kiểm tra đột xuất, kiên quyết xử lý vi phạm, hậu kiểm nghiêm với các cơ sở từng vi phạm để ngăn tái phạm. Đặc biệt, cần siết chặt công tác truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chặt chất lượng từ khâu nguyên liệu đầu vào.

Trong bối cảnh thời tiết bước vào mùa hè, việc bảo quản thực phẩm là yếu tố sống còn. Do đó, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định để tránh xảy ra các sự cố ngộ độc thực phẩm đáng tiếc.

- Trong mùa hè, ông có lời khuyên gì đối với người tiêu dùng để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm?

- Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý, người tiêu dùng chính là “tuyến phòng vệ” quan trọng nhất trong việc bảo vệ sức khỏe của mình. Người dân cần nâng cao ý thức trong việc lựa chọn thực phẩm, ưu tiên mua tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn mác đầy đủ và còn hạn sử dụng.

Đồng thời, cần tránh mua thực phẩm tại các điểm kinh doanh tự phát, không bảo đảm điều kiện vệ sinh. Việc bảo quản và chế biến thực phẩm cũng cần được thực hiện đúng cách, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm. Đối với các loại đồ uống, nhất là rượu, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và sử dụng có chừng mực.

Quan trọng hơn, mỗi người tiêu dùng cần hình thành thói quen nói “không” với thực phẩm không an toàn, không rõ nguồn gốc, thực phẩm giả, kém chất lượng hoặc có dấu hiệu ôi thiu, mốc, hỏng. Khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm, người dân nên chủ động cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Thu Trang thực hiện

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/pho-giam-doc-so-y-te-ha-noi-vu-cao-cuong-kiem-tra-giam-sat-lien-tuc-de-chan-ngo-doc-thuc-pham-749176.html