Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của chuyển đổi số
Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng
- Thưa Phó Thống đốc, chuyển đổi số đã làm thay đổi hoạt động ngân hàng như thế nào và ngành Ngân hàng đang ở đâu trong tiến trình này?
- Với quan điểm tiếp cận lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và sự thuận tiện, trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ là thước đo, ngành Ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số và đạt được nhiều kết quả tích cực trên cả phương diện thể chế, hạ tầng công nghệ, dữ liệu, dịch vụ số, an toàn bảo mật và phát triển nguồn nhân lực.
Có thể thấy rõ, chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản cách thức cung ứng dịch vụ ngân hàng. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%; nhiều tổ chức tín dụng hiện có trên 90% giao dịch được thực hiện trên kênh số. Đặc biệt, đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đã đạt hơn 88,9%.
Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục phát triển mạnh. Trong năm 2025, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 28,17 lần GDP, cho thấy sự thay đổi rất lớn trong thói quen thanh toán và mức độ tiếp cận dịch vụ tài chính số của người dân.
Thanh toán không dùng tiền mặt ngày càngthân thuộc với người dân
Cùng với đó, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả; hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Napas vận hành tiếp tục mở rộng kết nối với nhiều ngành, lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông để cung cấp dịch vụ công qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia.
Ngành Ngân hàng cũng đang đẩy mạnh hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và tiếp tục mở rộng với một số thị trường khác.
Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng không còn dừng ở việc ứng dụng công nghệ đơn lẻ mà đang chuyển sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu, gắn với dữ liệu, quản trị, kết nối liên thông và trải nghiệm khách hàng.
“Thi để học, để trải nghiệm và để ứng dụng”
- Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh toàn ngành đẩy mạnh chuyển đổi số. Theo ông, hội thi lần này có gì khác so với các hội thi nghiệp vụ truyền thống?
- Hội thi năm nay được tổ chức không chỉ với ý nghĩa là một hoạt động chào mừng kỷ niệm 75 năm thành lập Ngân hàng Việt Nam, mà sâu xa hơn là nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi số trong toàn hệ thống ngân hàng.
Điểm khác biệt lớn nhất của Hội thi là chuyển từ cách tiếp cận “thi để đánh giá” sang “thi để học, để trải nghiệm và để ứng dụng”. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao nhận thức, chuẩn hóa kiến thức và phát triển năng lực số cho đội ngũ cán bộ, đoàn viên trong toàn Ngành.
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, Trưởng Ban Chỉ đạo kiêm Trưởng Ban tổ chức Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 phát biểu tại lễ khởi động sự kiện
So với các hội thi nghiệp vụ truyền thống, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 có nhiều đổi mới rõ nét cả về hình thức lẫn nội dung. Hội thi được tổ chức theo hướng sân khấu hóa hiện đại, kết hợp giữa trình diễn, thi kiến thức và trình bày sáng kiến.
Đặc biệt, công nghệ được ứng dụng xuyên suốt quá trình tổ chức thi. Các đội thi sử dụng thiết bị số và hệ thống phần mềm để tham gia phần thi trắc nghiệm; câu hỏi được phân bổ ngẫu nhiên hoàn toàn, không có sự can thiệp của con người, qua đó bảo đảm tính minh bạch, khách quan và bảo mật.
Một điểm rất đáng chú ý là Hội thi có ngân hàng khoảng 400 câu hỏi, bao phủ nhiều lĩnh vực quan trọng như dữ liệu và tài sản số, công nghệ nền tảng, an toàn thông tin, pháp lý, quản trị điều hành, trải nghiệm khách hàng và ứng dụng thực tiễn.
Chúng tôi cũng kỳ vọng Hội thi sẽ góp phần lan tỏa mạnh mẽ phong trào “Bình dân học vụ số”. Các đơn vị có thể chủ động sử dụng bộ câu hỏi này để tổ chức các cuộc thi tìm hiểu nội bộ, phổ cập kiến thức số sâu rộng trong toàn hệ thống theo tinh thần “học mà không phải học”, từng bước hình thành tư duy số và văn hóa số trong mỗi cán bộ, người lao động.
Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026,
với chủ đề “Chủ động số hóa - Bứt phá tương lai” diễn ra từ ngày 22 - 23/5 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội.
Hoạt động do Công đoàn Ngân hàng Việt Nam tổ chức,
thu hút 32 đội thi nhằm lan tỏa tư duy số, nâng cao năng lực số và chào mừng 75 năm thành lập Ngân hàng Việt Nam (6/5/1951 – 6/5/2026).
Dữ liệu sạch và an toàn hệ thống là nền tảng của ngân hàng số
- Bên cạnh những kết quả tích cực, chuyển đổi số ngân hàng cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về dữ liệu và an ninh mạng. Ngành Ngân hàng đang ứng phó ra sao trước những thách thức này, thưa ông?
- Chuyển đổi số càng phát triển sâu rộng thì yêu cầu về an ninh mạng, an ninh dữ liệu và bảo vệ khách hàng càng lớn. Vì vậy, ngành Ngân hàng luôn xác định đây là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời khỏi quá trình phát triển ngân hàng số.
Thời gian qua, ngành Ngân hàng đã đẩy mạnh kết nối, liên thông và làm sạch dữ liệu khách hàng thông qua khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử VNeID cùng căn cước công dân gắn chip.
Tính đến hết ngày 24/4/2026, đã có hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, trong đó có hơn 154,5 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,13 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Đây là nền tảng rất quan trọng giúp loại bỏ tài khoản ảo, nâng cao tính minh bạch và an toàn cho toàn hệ thống.
Song song đó, NHNN cũng triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO). Tính đến ngày 27/4/2026, hệ thống đã cảnh báo cho 3,89 triệu lượt khách hàng; trong đó có trên 1,26 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch khoảng 4,38 nghìn tỷ đồng.
Những con số này cho thấy việc ứng dụng công nghệ không chỉ nhằm nâng cao tiện ích mà còn góp phần rất quan trọng trong phòng ngừa gian lận, lừa đảo và bảo vệ khách hàng trên môi trường số.
Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao; đồng thời ban hành nhiều quy định, tiêu chuẩn nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin trong hoạt động ngân hàng.
“Chuyển đổi số phải đi vào thực chất”
- Trong thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ tập trung vào những giải pháp nào để thúc đẩy chuyển đổi số đi vào thực chất, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số quốc gia?
- Trong giai đoạn tới, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục bám sát định hướng “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu là nền tảng, công nghệ là động lực”.
Chuyển đổi số ngân hàng phải hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận và sử dụng dịch vụ ngân hàng an toàn, tiện lợi, chi phí hợp lý.
Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng
Trước hết, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động chuyển đổi số ngân hàng; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, điểm nghẽn trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cùng với đó là tiếp tục phát triển dữ liệu và kết nối, chia sẻ dữ liệu; làm giàu, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để phục vụ quản lý, điều hành cũng như phát triển sản phẩm, dịch vụ mới.
Ngành Ngân hàng cũng sẽ tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng số, thanh toán số gắn với triển khai Đề án 06, xác thực định danh điện tử, đối chiếu sinh trắc học và làm sạch dữ liệu khách hàng.
Một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là tiếp tục bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin. Chúng tôi xác định phát triển sản phẩm, dịch vụ số phải đi đôi với bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm hoạt động liên tục của các hệ thống thông tin quan trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Ngoài ra, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực số; tăng cường đào tạo, phổ cập kỹ năng số, phát huy vai trò của đội ngũ “Đại sứ số”, “Hạt nhân số”; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức, hỗ trợ khách hàng nhận biết và phòng tránh rủi ro khi giao dịch trên môi trường điện tử.
Quan trọng hơn, chuyển đổi số phải đi vào thực chất, gắn với nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng và hiệu quả quản trị nội bộ. Đây cũng là nền tảng để ngành Ngân hàng phát triển bền vững trong giai đoạn mới và đóng góp tích cực vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Hà Lan