Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn dự Hội nghị tổng kết Ban Chỉ đạo 389

16 giờ trướcBài gốc

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn tham dự và phát biểu tại hội nghị. Cùng dự có đại diện Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Tài chính… và lãnh đạo các địa phương.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn phát biểu khai mạc hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn cho rằng, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại diễn biến tinh vi, phức tạp cả ở thị trường truyền thống lẫn trên không gian mạng, ảnh hưởng tới sản xuất trong nước và quyền lợi người tiêu dùng.

Trước tình hình đó, Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) cùng các bộ, ngành, địa phương đã tham gia đồng bộ, quyết liệt, phối hợp liên ngành, tăng cường đấu tranh, xử lý các vụ việc gian lận thương mại, hàng giả, góp phần cảnh tỉnh và ngăn chặn các hiện tượng buôn lậu. Công tác kiểm tra và nhận thức của người dân về hàng giả tiếp tục được nâng cao.

Tuy nhiên, công tác này vẫn còn một số hạn chế, trong đó có việc kiểm soát một số địa bàn còn chưa hiệu quả. Hệ thống văn bản liên quan tới chống gian lận thương mại còn hạn chế, bất cập. Công tác chuyển đổi số trong đấu tranh chống vi phạm còn chưa đáp ứng yêu cầu.

"Buổi tổng kết hôm nay có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại trong tình hình mới; đồng thời là dịp để đánh giá, phân tích rõ những kết quả nổi bật trong năm 2025, trao đổi, thảo luận và thống nhất phương pháp triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, đáp ứng yêu cầu tình hình mới, hướng tới mục tiêu đấu tranh, ngăn chặn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại đến năm 2030", Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh.

Năm 2025 lực lượng quản lý thị trường xử lý 27.546 vụ việc vi phạm

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay, thời gian vừa qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Công Thương đã ban hành nhiều Chỉ thị, Kế hoạch, Công điện chỉ đạo, tổ chức thành các đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại hội nghị.

Cùng với đó, chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường (QLTT) tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe con người như: dược phẩm, mỹ phẩm, sữa, thực phẩm chức năng, các loại thực phẩm... bị làm giả nhãn bao bì, chất lượng hàng hóa, các vi phạm về SHTT, gian lận, giả mạo nguồn gốc, xuất xứ, đặc biệt kiểm tra các vi phạm trên môi trường thương mại điện tử (TMĐT).

Năm 2025, lực lượng QLTT đã phát hiện, xử lý 27.546 vụ việc vi phạm, trong đó có 4.607 vụ việc vi phạm về hàng giả, xâm phạm quyền SHTT, chuyển cơ quan điều tra 177 vụ việc có dấu hiệu hình sự, nhiều vụ việc lớn, phức tạp, vi phạm có tính chất mới, nghiêm trọng như: sản xuất, buôn bán yến, mật ong giả chất lượng; sản xuất nước Lavie giả; bơm tinh chất biến hóa thịt trâu giả thịt bò...

Đồng thời, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ban, ngành khẩn trương hoàn thiện chính sách, pháp luật, trong đó đã luật hóa khái niệm hàng giả thông qua bổ sung giải thích thuật ngữ vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với đó, ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn thực thi pháp luật thuộc ngành công thương. Nâng cao năng lực thực thi, hoàn thiện các điều kiện pháp lý cho lực lượng thực thi như: kỹ năng áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, chứng chỉ lấy mẫu...

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác phòng, chống hàng giả trong hoạt động thực thi như: xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, mở rộng các kênh thông tin truyền thông đa dạng, mở rộng tiếp cận thông tin tới người tiêu dùng trong nhận biết, phân biệt hàng thật, hàng giả; nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng thông minh, phối hợp tích cực với cơ quan chức năng trong phát hiện, phản ánh vi phạm.

Toàn cảnh hội nghị.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc trong đấu tranh phòng chống hàng giả.

Từ phía quản lý nhà nước và hoạt động thực thi: chính sách pháp luật dần được hoàn thiện nhưng vẫn còn một số điểm chưa theo kịp thực tiễn, nhất là theo kịp với tốc độ phát triển của hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, TMĐT xuyên biên giới.

Công tác giám định, xác định hàng thật - hàng giả và yếu tố vi phạm quyền SHTT còn mất nhiều thời gian, năng lực kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm, hàng hóa còn hạn chế, nhiều địa phương không có đơn vị kiểm nghiệm, các chỉ tiêu kiểm nghiệm chưa cập nhật kịp thời ảnh hưởng tới tiến độ xử lý vụ việc cũng như tỉnh kịp thời trong phát hiện dấu hiệu vi phạm ban đầu.

Bên cạnh đó, kết quả xử lý vi phạm về hàng giả, về SHTT mặc dù đã phát hiện nhiều vụ việc mới, tính chất tinh vi, phức tạp nhưng chưa tương xứng với quy mô vi phạm, có những thời điểm hoạt động kiểm tra bị gián đoạn hoạt động để chờ sắp xếp bộ máy, kiện toàn các chức danh, hoàn thiện thẩm quyền.

Thị trường trong nước còn phụ thuộc nhiều vào kinh tế tư nhân, sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, đây là nhóm đối tượng vi phạm chủ yếu; địa điểm kinh doanh thường xuyên thay đổi hoặc hoạt động trên nhiều tỉnh, thành phố, phương thức, thủ đoạn có nhiều biến tướng, vi phạm có yếu tố nước ngoài gia tăng.

Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh chống hàng giả

Để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống hàng giả, xâm phạm quyền SHTT, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật, rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định còn bất cập, nhất là đối với lĩnh vực TMĐT, xuất xứ hàng hóa, nâng cao tính răn đe của chế tài xử phạt, đồng thời, nghiên cứu cơ chế, chính sách về nâng cấp công cụ hỗ trợ trong công tác quản lý thị trường và các điều kiện khác phục vụ quá trình chuyển đổi số.

Hai là, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước và thực thi pháp luật, làm tốt công tác dự báo tình hình, xu hương vi phạm; tăng cường kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào chống hàng giả trên môi trường TMĐT, chú trọng các mặt hàng thiết yểu, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn; các lĩnh vực, địa bàn, kênh phân phối có nguy cơ vi phạm cao.

Ba là, chuyển mạnh từ mô hình quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ số, xây dựng lực lượng tác chiến số chống hàng giả, đến xử phạt trực tuyến; xây dựng sổ tay kiểm tra, xử lý hàng giả, xâm phạm quyền SHTT bảo đảm thiết thực, hiệu quả.

Bốn là, đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ban, ngành, tăng cường phối hợp liên quan quản lý chuyên ngành, cơ quan chuyên môn về SHTT, đơn vị kiểm nghiệm, giám định cũng như sự hợp tác từ phía doanh nghiệp.

Năm là, đa dạng hóa hơn nữa các hình thức tuyên truyền, truyền thông; phát huy vai trò của doanh nghiệp trong đăng ký dữ liệu sản phẩm chính hãng, cung cấp công cụ nhận diện; nhân rộng mô hình truyền thông trực quan, thực tiễn giúp người dân nhận diện hàng giả, nhất là kỹ năng nhận diện khi mua sắm trên không gian mạng, nâng cao ý thức tiêu dùng an toàn và hợp pháp.

Với vai trò nòng cốt của công tác quản lý nhà nước trong đấu tranh chống hàng giả, vi phạm về SHTT, đại diện Bộ Công Thương tin tưởng, trong thời gian tới, tình hình thị trường sẽ tiếp tục được kiểm soát tốt hơn, môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch, lành mạnh.