Ông Nguyễn Vĩnh Tuyên cho rằng tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp hiện đại lại là dữ liệu, hành vi và dòng tiền.
Hệ thống tài chính chưa nhìn thấy giá trị dữ liệu của doanh nghiệp hiện đại
Trình bày tham luận về Open Banking và khung chia sẻ dữ liệu tại Chương trình Tập huấn về Quản lý dữ liệu trong các tổ chức tài chính tại Việt Nam vừa diễn ra ngày 5/5, ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Công nghệ Thông tin Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) nêu ra một nghịch lý đáng chú ý: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh hiệu quả, dòng tiền ổn định nhưng vẫn không tiếp cận được vốn tín dụng.
Theo ông Tuyên, nguyên nhân không nằm ở năng lực doanh nghiệp mà ở cách hệ thống tài chính truyền thống đánh giá giá trị.
Các tổ chức tín dụng hiện vẫn dựa chủ yếu vào tài sản đảm bảo hữu hình, trong khi tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp hiện đại lại là dữ liệu, hành vi và dòng tiền. Điều này tạo ra khoảng cách giữa giá trị thực và khả năng được tiếp cận vốn.
"Doanh nghiệp có giá trị, nhưng hệ thống tài chính chưa nhìn thấy giá trị đó", ông Tuyên nhấn mạnh.
Theo ông Tuyên, Open Banking là một trong những giải pháp then chốt để thu hẹp khoảng cách này. Mô hình cho phép chia sẻ dữ liệu tài chính có kiểm soát giữa các bên thông qua API (Application Programming Interface - Giao diện lập trình mở) với sự đồng ý rõ ràng của khách hàng.
Khi được triển khai đúng cách, Open Banking giúp xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng dựa trên dòng tiền thực tế và hành vi người dùng, thay vì chỉ dựa vào lịch sử vay trả hay tài sản thế chấp.
Kinh nghiệm từ các thị trường trong khu vực như Singapore, Indonesia và Philippines cho thấy thành công không đến từ công nghệ đơn thuần mà từ sự kết hợp giữa chuẩn kỹ thuật thống nhất và vai trò điều phối của cơ quan quản lý. Tại Việt Nam, Thông tư 64/2024/TT-NHNN đang đóng vai trò nền tảng pháp lý quan trọng.
4 trụ cột để chia sẻ dữ liệu hiệu quả
Một nội dung được ông Tuyên nhấn mạnh là vai trò của khung quản trị dữ liệu. Theo ông, nhiều tổ chức đang tập trung quá nhiều vào công nghệ mà bỏ qua yếu tố quyết định hơn: framework dữ liệu.
Phó tổng giám đốc Nam A Bank Nguyễn Vĩnh Tuyên nêu rõ quan điểm khi dữ liệu được chia sẻ đúng cách, tài chính sẽ đến đúng người cần.
API chỉ là công cụ truyền dẫn, còn khung dữ liệu mới là nền tảng xác định ai được chia sẻ dữ liệu, chia sẻ cái gì, trong điều kiện nào và trách nhiệm thuộc về ai.
Một khung chia sẻ dữ liệu hiệu quả cần dựa trên 4 trụ cột gồm tin cậy, tuân thủ, minh bạch và tạo giá trị thực. Đây cũng là định hướng của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định 356/2025 khi đặt sự đồng ý của người dùng làm trung tâm và xác lập trách nhiệm pháp lý rõ ràng giữa các bên.
Mở rộng vấn đề sang mục tiêu tài chính bao trùm, lãnh đạo Nam A Bank cho rằng khi dữ liệu từ nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, nông nghiệp hay thương mại điện tử được kết nối với hệ thống tài chính một cách có kiểm soát, cơ hội tiếp cận vốn sẽ mở ra cho nhiều nhóm khách hàng trước đây bị bỏ sót.
Đó là những người chưa có lịch sử tín dụng, doanh nghiệp siêu nhỏ hay hộ sản xuất nông nghiệp - những đối tượng có giá trị thực nhưng chưa được hệ thống tài chính truyền thống đánh giá đầy đủ. Họ sẽ có cơ hội tiếp cận vốn dựa trên giá trị thực của họ, không phải dựa trên tài sản họ đang sở hữu.
"Khi dữ liệu được chia sẻ đúng cách, tài chính sẽ đến đúng người cần", ông Tuyên nói thêm.
Chương trình tập huấn diễn ra trong 2 ngày 5–6/5/2026 với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế, tập trung vào các chủ đề quản trị dữ liệu, ứng dụng AI trong tài chính và xây dựng hạ tầng dữ liệu bền vững cho hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Anh Lê