Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Money; Getty Images).
Nhận định của Phố Wall
Sau khi ông Trump thông báo hoãn tấn công hạ tầng năng lượng của Iran trên mạng xã hội vào lúc 7h05 sáng 23/3 theo giờ Mỹ, các thị trường tài chính lập tức phản ứng mạnh. Giá dầu thô lao dốc 13%, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ quay đầu giảm, các nhà giao dịch phát tín hiệu thị trường chứng khoán Mỹ sẽ bật tăng ngay khi mở cửa.
Các nhà giao dịch gần như phớt lờ việc chỉ một giờ sau đó, Iran phủ nhận đang đàm phán với Mỹ. Đối với Phố Wall, thông điệp từ ông Trump rất rõ ràng: ông đang nóng lòng kết thúc cuộc chiến đang đẩy nền kinh tế thế giới tiến sát bờ vực khủng hoảng.
Ông Marko Papic, chiến lược gia trưởng của BCA Research, nhận xét: “Nếu cuộc chiến ở Iran không được giải quyết trong 7 đến 10 ngày tới, nền kinh tế toàn cầu sẽ bị đình trệ như trong thời đại dịch COVID-19. Thông báo ngày hôm nay cho thấy ông Trump cũng nhận thức được nguy cơ thảm họa kinh tế.”
Động thái của ông Trump đã kích hoạt một đợt tăng giá điên cuồng trên thị trường chứng khoán chỉ trong vòng 5 phút. Nó gợi đến giai đoạn biến động mạnh vào tháng 4 năm ngoái, khi ông Trump khiến thị trường chao đảo với kế hoạch thuế đối ứng và sau đó ra thông báo tạm hoãn.
Giống như một năm trước, quyết định lần này của ông Trump cũng nhằm trấn an các nhà đầu tư, tránh để xảy ra một đợt bán tháo khi tuần giao dịch mới bắt đầu, theo nguồn tin của tờ Bloomberg.
Sau khi thị trường Mỹ mở cửa phiên 23/3, chỉ số S&P 500 lập tức vọt tăng 2,2% - mức mạnh nhất kể từ tháng 5/2025. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm có lúc giảm 0,22 điểm % xuống 3,79%. Giá dầu thô Brent mất mốc 100 USD/thùng, đồng USD suy yếu, chứng khoán châu Âu phục hồi mạnh mẽ.
TACO hay không TACO?
Trong năm đầu tiên ông Trump quay trở lại Nhà Trắng, giới đầu tư đã quen với việc ông sẽ đảo chiều chính sách nếu thị trường phản ứng quá tiêu cực. Kỳ vọng này đã hình thành nên chiến lược TACO (Trump Always Chickens Out - ông Trump luôn lùi bước), thúc đẩy các nhà đầu tư bắt đáy mỗi khi ông Trump đe dọa áp thuế quan, bày tỏ tham vọng để Mỹ mua lại Greenland hay công kích Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Tuy nhiên, cuộc chiến ở Iran đã làm suy yếu niềm tin vào TACO. Xung đột liên tục leo thang trong vài tuần qua, khi ông Trump liên tục thay đổi thông điệp - khi thì tuyên bố Mỹ đang giành chiến thắng, khi thì chỉ trích các đồng minh vì không trợ giúp.
Giới lãnh đạo của Iran vẫn nắm quyền kiểm soát đất nước. Và thông qua việc đóng cửa Eo biển Hormuz, họ đang cắt đứt nguồn cung năng lượng thiếu yếu với phần còn lại của thế giới.
Hậu quả của cuộc chiến đã lộ rõ vào tuần trước. Giá năng lượng tăng vọt làm dấy lên nguy cơ về một cú sốc lạm phát mới. Giới đầu tư nhanh chóng điều chỉnh các vị thế, đề phòng kịch bản các ngân hàng trung ương khắp thế giới - đặc biệt là Fed - tăng lãi suất trở lại, qua đó kéo giảm tăng trưởng kinh tế và làm gia tăng nguy cơ lạm phát đình trệ.
Đáng chú ý, kể từ khi cuộc chiến ở Iran bắt đầu cho đến ngày 20/3, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm đã tăng hơn 0,5 điểm %.
Ông Tom Garretson, chuyên gia cấp cao tại RBC Wealth Management, nhận xét: “Tuy Tổng thống Donald Trump đã cố gắng tìm cách kiềm chế giá dầu, có lẽ chính thị trường trái phiếu đã một lần nữa buộc ông phải lùi bước”.
Vào tháng 4 năm ngoái, ông Trump từng thừa nhận quyết định hoãn thuế quan một phần xuất phát từ những tín hiệu cảnh báo từ thị trường trái phiếu.
Nghi ngờ chưa dứt
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng ông Trump khó có thể chấm dứt cuộc chiến ở Iran dễ dàng như khi ông bắt đầu. Và khi tâm lý này lan rộng hơn, đà tăng của thị trường cũng thu hẹp lại.
Kết phiên 23/3, chỉ số S&P 500 chỉ còn tăng 1,2%. Đà phục hồi của thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ cũng chững lại. Điều đó cho thấy nhà đầu tư vẫn nghi ngại tình hình bất ổn ở Trung Đông còn kéo dài.
Ông Brad Conger, Giám đốc đầu tư của Hirtle Callaghan, bình luận: “Tôi e rằng ông Trump không thể dễ dàng chấm dứt chiến sự như cách ông ấy điều chỉnh thuế quan. Đừng vội an tâm khi thấy ông Trump phản ứng với thị trường”.
Một số nhà đầu tư khác cũng nghi ngờ rằng thông báo ngày 23/3 của ông Trump chỉ là một nỗ lực ngắn hạn nhằm hỗ trợ thị trường.
Ông Michael Kantrowitz, Giám đốc đầu tư tại Piper Sandler, bình luận: “Những phát ngôn qua lại của ông Trump đang tạo ra sự bất ổn chồng chất, qua đó phần nào kìm hãm đà bán tháo từ phe bi quan.
Tất cả những sự qua lại này giúp kéo dài thời gian và ngăn thị trường rơi vào trạng thái tự tin thái quá - dù theo chiều hướng tích cực hay tiêu cực”.
Giang