Lần đầu tiên điều tra, truy tố, xét xử tội tham ô xảy ra ở khu vực ngoài nhà nước
Tiếp tục chương trình Đại hội XIV, chiều 21/1, ông Đặng Văn Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương trình bày tham luận với chủ đề: Kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Theo ông, trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt, với nhiều chủ trương, cách làm mới, bài bản, khoa học, đồng bộ, hiệu quả.
Đầu nhiệm kỳ đã bổ sung nội dung về phòng, chống tiêu cực và thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh; cuối nhiệm kỳ bổ sung nội dung về phòng, chống lãng phí; đảm bảo toàn diện, đồng bộ giữa phòng, chống tham nhũng với phòng, chống tiêu cực và lãng phí.
Ông Đặng Văn Dũng, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương.
Quá trình điều tra, xử lý vừa kiên quyết, nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục; làm rõ bản chất vụ án, phân hóa trách nhiệm rõ ràng; xử lý nghiêm minh với người có động cơ vụ lợi; khoan hồng với người thấy sai, chủ động khắc phục hậu quả, thu hồi tối đa tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát cho Nhà nước và Nhân dân. Vừa cảnh tỉnh, răn đe, vừa bảo vệ các cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho biết, lần đầu tiên đã điều tra, truy tố, xét xử tội tham ô xảy ra ở khu vực ngoài nhà nước và điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt cả bị can, bị cáo bỏ trốn ra nước ngoài; khẳng định sự nghiêm minh của pháp luật và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước.
Xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng
Ông Đặng Văn Dũng cho rằng, để chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính, phải chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, từ “chống để răn đe” sang “xây để bền vững”…
Cùng với đó, tăng cường giám sát từ đầu, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm; tiến hành giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI); phân tích dữ liệu lớn (big data) để phát hiện, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.
Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng nhấn mạnh giải pháp tăng cường xây dựng văn hóa liêm chính, hướng đến xây dựng xã hội liêm chính, quốc gia liêm chính với ba trụ cột trọng tâm: thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ công chức liêm chính.
Qua đó, cần thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. “Văn hóa không chỉ soi đường cho quốc dân đi, mà văn hóa còn sửa đổi được tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ như lời Bác Hồ đã dạy”, ông Dũng nhìn nhận.
Đi đôi với phòng ngừa, theo ông, việc phát hiện, xử lý là quan trọng, đột phá. Phát hiện và xử lý kịp thời để “không dám” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Xử lý cũng nhằm mục đích răn đe, cảnh báo, để “xây” cho tốt hơn, nâng cao hơn phòng ngừa. Trong xử lý phải quán triệt sâu sắc quan điểm lịch sử cụ thể, khách quan, toàn diện.
Đồng thời, cần xử lý nghiêm minh và nhân văn, ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, hành chính, dân sự, kỷ luật. “Xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng theo đúng quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Cùng với đó, ông cũng nhấn mạnh đến giải pháp tăng cường kiểm soát quyền lực, bởi tham nhũng, tiêu cực là một trong những “khuyết tật bẩm sinh” của quyền lực. Cán bộ, công chức, viên chức nói riêng và người được giao chức vụ, quyền hạn nói chung phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, thường xuyên “tự soi”, “tự sửa”.
Đồng thời phải tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát có hiệu quả việc thực thi quyền lực, theo nguyên tắc: Mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, quyền lực càng cao trách nhiệm càng lớn; lạm dụng, lợi dụng quyền lực phải bị truy cứu trách nhiệm và xử lý nghiêm minh…
Luân Dũng - Trường Phong - Như Ý