Ngày 5/6 tại thành phố Hernandarias (Paraguay), Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO (MAB-ICC) đã chính thức công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.
Với quyết định này, Phong Nha - Kẻ Bàng chính thức gia nhập Mạng lưới Khu Dự trữ sinh quyển thế giới của UNESCO, tiếp tục khẳng định vị thế của một trong những vùng di sản thiên nhiên tiêu biểu của Việt Nam.
Khoảnh khắc UNESCO công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới tại Paraguay ngày 5/6.
Đối với nhiều người, đây có thể chỉ là thêm một danh hiệu quốc tế dành cho Phong Nha - Kẻ Bàng. Tuy nhiên, việc trở thành Khu Dự trữ sinh quyển thế giới mang ý nghĩa rộng lớn hơn nhiều.
Nếu danh hiệu Di sản Thiên nhiên thế giới tôn vinh những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và cảnh quan, thì Khu Dự trữ sinh quyển thế giới là sự ghi nhận đối với cả một không gian sinh thái, nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại, phát triển hài hòa theo hướng bền vững.
Bởi vậy, việc được UNESCO công nhận không chỉ là niềm tự hào của Quảng Trị và Việt Nam mà còn là sự ghi nhận đối với những nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và thúc đẩy các mô hình phát triển xanh trong nhiều năm qua.
Phong Nha - Kẻ Bàng sở hữu những điều kiện nổi bật để đáp ứng các tiêu chí khắt khe của UNESCO. Với tổng diện tích 515.830ha, khu vực này bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp, trải rộng trên nhiều địa phương của tỉnh Quảng Trị.
UNESCO chính thức công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới ngày 5/6/2026.
Đây là một trong những hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi tiêu biểu nhất Đông Nam Á, nơi lưu giữ hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm và đặc hữu.
Nơi đây còn nổi tiếng với hệ thống gần 500 hang động đã được phát hiện, trong đó có nhiều hang động được đánh giá thuộc loại độc đáo hàng đầu thế giới. Những giá trị địa chất, địa mạo đặc sắc đã giúp Phong Nha - Kẻ Bàng hai lần được UNESCO ghi danh là Di sản Thiên nhiên thế giới vào các năm 2003 và 2015.
Điểm khác biệt của danh hiệu Khu Dự trữ sinh quyển thế giới nằm ở việc đề cao mối quan hệ hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Khu Dự trữ sinh quyển thế giới không chỉ là nơi bảo tồn thiên nhiên mà còn là không gian để cộng đồng dân cư sinh sống, sản xuất và hưởng lợi từ các giá trị sinh thái một cách bền vững. Theo đó, bảo tồn không còn đơn thuần là gìn giữ tài nguyên thiên nhiên mà hướng tới sự cân bằng giữa bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh Quảng Trị đang nỗ lực xây dựng mô hình tăng trưởng xanh, phát triển du lịch chất lượng cao và khai thác hiệu quả tiềm năng từ tài nguyên thiên nhiên, danh hiệu mới được xem là một lợi thế quan trọng. Đây cũng là cơ hội để địa phương mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ về nghiên cứu khoa học, bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Vẻ đẹp kỳ vĩ của Phong Nha - Kẻ Bàng - vùng di sản thiên nhiên mang tầm vóc toàn cầu, vừa được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.
Hiện nay, thế giới có 759 Khu Dự trữ sinh quyển tại 136 quốc gia. Với việc Phong Nha - Kẻ Bàng được ghi danh, Việt Nam có 11 Khu Dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận.
Từ một vùng đất được biết đến bởi những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học, Phong Nha - Kẻ Bàng giờ đây mang thêm một trọng trách mới: trở thành hình mẫu về sự hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững.
Danh hiệu Khu Dự trữ sinh quyển thế giới không chỉ là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những giá trị đặc sắc của Phong Nha - Kẻ Bàng mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Quảng Trị phát triển kinh tế xanh, du lịch bền vững và hội nhập sâu hơn với các mạng lưới bảo tồn toàn cầu trong thời gian tới.
Minh Phương