Chichilaki là phiên bản cây thông Noel của Gruzia
Trong không khí mùa đông phủ đầy tuyết trắng tại miền trung Gruzia, Natia Gedenidze nhẹ nhàng đặt một cây trang trí nhỏ trước căn nhà gỗ của mình. Chỉ với một cú quẹt diêm, bà châm lửa đốt cây, mở đầu cho nghi thức truyền thống đón năm mới đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
“Đây là cây thông Noel kiểu Gruzia mà chúng tôi dùng để chào đón năm mới,” bà Gedenenidze chia sẻ với Reuters.
Tại Gruzia, người dân đón Giáng sinh vào ngày 7.1 thay vì ngày 25.12 như nhiều quốc gia khác. Trong các gia đình theo Chính thống giáo Gruzia, chichilaki thường được trưng bày vào dịp này.
Đến lễ Hiển Linh, ngày 19.1, cây sẽ được đốt đi trong một nghi thức trang trọng, tượng trưng cho việc rũ bỏ những muộn phiền của năm cũ, hướng tới năm mới với hy vọng và khởi đầu tốt lành.
Người dân Gruzia thực hiện nghi thức đốt chichilaki trong dịp năm mới, với ý nghĩa rũ bỏ những muộn phiền của năm cũ, hướng tới khởi đầu tốt lành.
Chichilaki được làm từ gỗ cây phỉ hoặc cây óc chó đã phơi khô. Người thợ sẽ dùng dao tước mỏng các dải gỗ dọc thân cây, tạo thành những lớp sợi xoắn mềm mại, mang sắc trắng tự nhiên.
Theo quan niệm dân gian, chichilaki có thể tượng trưng cho bộ râu của Thánh Basil, cũng có ý kiến cho rằng hình dáng của nó biểu trưng cho cây sự sống hoặc mặt trời, thường được trang trí thêm trái cây và quả mọng.
Tại một ngôi làng khác, bà Mariam Gulordava miệt mài trong xưởng nhỏ của mình, xung quanh là hàng chục cây chichilaki đang được chế tác. Với những nhát dao khéo léo, bà tạo thêm các chùm nhánh xoắn tinh tế, làm dày phần tán trắng ở gốc cây.
Quy trình chế tác gồm cắt cành cây phỉ, ngâm nước, phơi khô, bóc vỏ và gọt giũa tạo hình. Các đường gọt cong được cho là tượng trưng cho mặt trời, còn chiều cao của chichilaki có thể dao động từ vài chục centimet đến vài mét.
Theo bà Gulordava, hạt phỉ được sử dụng mang ý nghĩa biểu trưng cho sự thịnh vượng và an lành. Sau khi cây chichilaki cũ được đốt đi, một cây mới sẽ được mang vào nhà và giữ suốt cả năm như lời cầu chúc may mắn.
Chichilaki được trang trí và bày bên cạnh cây thông Noel, thể hiện sự giao thoa giữa truyền thống bản địa và không khí lễ hội đương đại.
Không chỉ xuất hiện trong các gia đình, chichilaki còn được bày bán tại các cửa hàng địa phương.
Ông Zura Shevardnadze, chủ cửa hàng cây cảnh Gardenia, cho biết việc kinh doanh chichilaki không đơn thuần mang ý nghĩa thương mại, mà còn là cách để gìn giữ truyền thống của tổ tiên. Theo ông, với nhiều người dân Gruzia, đặc biệt ở miền tây đất nước, nếu thiếu chichilaki, năm mới dường như chưa thực sự bắt đầu.
Tại thủ đô Tbilisi, hệ thống đèn chiếu sáng được lắp đặt khắp các tuyến phố, những cây thông năm mới dần xuất hiện trong không gian đô thị. Trong dòng chảy lễ hội đó, chichilaki vẫn giữ vị trí riêng trong đời sống văn hóa của người dân Gruzia.
Những năm gần đây, phong tục này còn được nhìn nhận dưới góc độ bảo vệ môi trường. Chichilaki được làm từ các cành cây đã được tỉa, không phải từ việc chặt hạ cả cây thông.
Dù Gruzia vẫn có những cây thông năm mới lớn, nổi bật tại các không gian công cộng, chichilaki vẫn là biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn với đời sống tinh thần và ký ức cộng đồng. Tại dinh thự Tổng thống Gruzia, những cây chichilaki nhỏ cũng được trưng bày và trang trí đèn lấp lánh, hòa quyện giữa truyền thống và nhịp sống đương đại.
KHÁNH MY