Năm nay, Hà Nội bỏ quy định phân chia khu vực tuyển sinh vào lớp 10. Thay đổi này mở ra cơ hội cho học sinh được thoải mái đặt nguyện vọng vào các trường THPT trên toàn thành phố. Tuy nhiên, việc tuyển sinh “tràn tuyến” cũng khiến cuộc đua vào nhiều trường tốp đầu trở nên khốc liệt hơn.
Chị Nguyễn Mỹ Lương (Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết sau khi biết tin Hà Nội bỏ phân tuyến tuyển sinh, gia đình chị vui mừng vì con được thi vào ngôi trường yêu thích mà không còn phụ thuộc vào hộ khẩu để xác định trường được dự thi.
không phải lo hộ khẩu ở đâu, chỉ được thi vào những trường nào. Sau khi cân nhắc, con gái chị mạnh dạn “nhắm” vào Trường THPT Yên Hòa, ngôi trường “hot” nhất nhì quận Cầu Giấy cũ.
“Dẫu vui mừng nhưng cả nhà cũng rất lo vì tâm lý chung ‘bỏ khu vực rồi, tội gì không thử trường top’. Cứ thế, học sinh khắp nơi đổ dồn về các trường có tiếng, điểm chuẩn có thể sẽ tăng vọt”, chị Lương nói.
Qua 3 đợt thi thử ở trường, điểm số của con chị dao động 22-24,5 điểm. Theo chị Lương, mức điểm này chưa thực sự chắc chắn để “đỗ an toàn” vào trường mơ ước. Vì thế, hai mẹ con quyết định chọn Trường THPT Trần Hưng Đạo (Thanh Xuân cũ) làm nguyện vọng 2. Nguyện vọng 3 được tính toán là một trường ở Thanh Trì, gần nhà hơn để “giữ suất an toàn”.
“Quy định mới là cơ hội, nhưng cũng là áp lực. Nếu con đỗ nguyện vọng 1, dù trường cách nhà gần 10km, gia đình tôi sẵn sàng thuê nhà gần trường để con có điều kiện học tốt nhất”, phụ huynh này chia sẻ.
Học sinh Hà Nội thi vào lớp 10.
Trong khi đó, chị Trần Phương Thảo (Đống Đa, Hà Nội) lại lo lắng việc bỏ phân tuyến khiến những học sinh học lực trung bình gặp nhiều bất lợi.
“Những trường gần nhà trước đây có điểm chuẩn vừa tầm thì giờ có thể tăng vọt vì học sinh khá, giỏi từ nơi khác đổ về. Con tôi muốn học gần nhà nhưng không đủ sức cạnh tranh, đành phải chọn trường xa hơn”, chị nói.
Gia đình chị Thảo vốn sinh sống tại khu vực 3 trước kia (gồm quận Cầu Giấy, Đống Đa và Thanh Xuân cũ), nơi được xem là “điểm nóng” tuyển sinh với tỷ lệ cạnh tranh cao. Dù toàn thành phố có khoảng 60% học sinh sẽ vào công lập, nhưng chị Thảo cho rằng ở khu vực này, con số thực tế có thể chỉ 50%.
“Cảm giác như kỳ thi năm nay giống một ván cược. Tỷ lệ chọi chỉ là một phần, còn điểm chuẩn phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng thí sinh đăng ký”, chị nói.
Theo chị, việc lựa chọn nguyện vọng cũng cần được tính toán kỹ lưỡng, bởi nếu trượt nguyện vọng 1, mức điểm cộng thêm 0,5-1 điểm cho các nguyện vọng sau khiến cơ hội càng thu hẹp.
“Nguyện vọng 1 phải là ‘cửa đánh cược có tính toán’, không quá xa so với năng lực. Nguyện vọng 2 mới là quan trọng nhất để đỗ. Còn nguyện vọng 3 là ‘phao cứu sinh’, nên chọn trường có điểm thấp hơn nhưng vẫn trong khoảng cách di chuyển chấp nhận được”, chị nói.
Ngoài ra, bài toán khó nhất với gia đình vẫn là cân bằng giữa khoảng cách và khả năng trúng tuyển.
“Trường điểm thấp thì xa nhà, trường gần nhà thì điểm cao. Hai mẹ con đã phải đau đầu cân nhắc suốt thời gian vừa qua, áp lực vô cùng”, chị nói.
Hàng năm, chỉ khoảng 60% học sinh lớp 9 ở Hà Nội được vào các trường công lập.
Theo TS Đặng Minh Tuấn, giảng viên Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, những nỗi lo của phụ huynh là có cơ sở. Tuy nhiên, khi phạm vi lựa chọn mở rộng không có nghĩa tất cả học sinh đều chịu áp lực như nhau.
Áp lực sẽ lớn nhất ở những nhóm gia đình đặt mục tiêu vào một số trường rất nổi bật mà không đánh giá đúng năng lực thực của con. Vì vậy, thay vì chỉ lo cạnh tranh toàn thành phố, phụ huynh nên chuyển sang tư duy chiến lược hơn.
Việc lựa chọn nguyện vọng nên bám vào các nguyên tắc là dựa vào năng lực thực, không dựa vào mong muốn chủ quan của người lớn; sắp xếp nguyện vọng theo cấu trúc hợp lý: một nguyện vọng có tính phấn đấu, một nguyện vọng phù hợp cao và một nguyện vọng an toàn tương đối.
Ngoài ra, cần cân nhắc điều kiện đi lại, nhịp sinh hoạt và khả năng theo học lâu dài, vì đỗ vào một trường quá xa hoặc quá áp lực chưa chắc đã là lựa chọn tốt.
Cuối cùng, cha mẹ cần tôn trọng tiếng nói của con. “Chọn nguyện vọng là câu chuyện của tương lai học tập, nên cần sự đồng hành chứ không phải áp đặt. Phụ huynh càng bình tĩnh thì con càng dễ đưa ra quyết định đúng”, TS Đặng Minh Tuấn nói.
Thúy Nga