Chiều 19-5, UBND phường Thủ Đức và Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM tổ chức hội nghị công bố “Bộ tiêu chí phường Thủ Đức hạnh phúc” và kết quả khảo sát đợt 1.
Đây là địa phương đầu tiên của TP.HCM tổ chức khảo sát đo lường mức độ hạnh phúc của người dân cả về phương diện vật chất và tinh thần.
Lãnh đạo phường Thủ Đức và Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM tổ chức hội nghị công bố “Bộ tiêu chí phường Thủ Đức hạnh phúc” và kết quả khảo sát đợt 1. Ảnh: THANH THÙY
Hệ thống đo lường được thiết kế gồm ba phương diện là Vật chất - Tinh thần - Nhận thức; 10 tiêu chí phản ánh các lĩnh vực đời sống thiết yếu và 50 chỉ số đo lường cụ thể bám sát trải nghiệm sống hằng ngày của người dân.
Cơ sở để phường thay đổi điều chỉnh cách quản trị
Theo đó, đối tượng khảo sát là người dân từ 18 đến 70 tuổi, hiện đang sinh sống tại địa bàn phường Thủ Đức, là người có khả năng sử dụng điện thoại thông minh và tự trả lời phiếu khảo sát.
Tổng số mẫu hợp lệ đưa vào phân tích là 6.000 ở địa bàn 52 khu phố. Kết quả theo khảo sát, điểm hạnh phúc tự cảm nhận của người dân đạt trung bình 8,1/10 điểm, trong khi điểm hạnh phúc chung đạt 7,1/10 điểm.
Đáng chú ý, có tới 71,9% người dân tự đánh giá bản thân ở mức “hạnh phúc - rất hạnh phúc”, phản ánh trạng thái tâm lý lạc quan khá điển hình của cư dân đô thị hiện nay.
Trong ba phương diện khảo sát, nhóm “Nhận thức” đạt điểm cao nhất với các nội dung nổi bật về kỳ vọng tương lai, niềm tin xã hội, sự gắn bó với địa phương và mong muốn đồng hành cùng sự phát triển của phường.
Bí thư Đảng ủy phường Mai Hữu Quyết cho biết, phường sẽ cụ thể hóa các kiến nghị thành kế hoạch hành động và các công trình thiết thực tại từng khu phố. Ảnh: THAN
Tiếp theo là phương diện “Tinh thần” với các tiêu chí về đời sống tinh thần, sự hài lòng với cuộc sống và quan hệ cộng đồng. Trong khi đó, phương diện “Vật chất” có điểm thấp hơn, chủ yếu liên quan đến áp lực chi phí sinh hoạt, giao thông, môi trường đô thị và hạ tầng kỹ thuật.
Ở 10 tiêu chí khảo sát, “Kỳ vọng” đạt điểm cao nhất với 7,4 điểm; tiếp theo là “Niềm tin và Gắn kết” đạt 7,3 điểm, “Quan hệ cộng đồng” đạt 7,2 điểm. Ngược lại, các tiêu chí có điểm thấp nhất là Kinh tế gia đình và Giao thông - Môi trường - Di chuyển, phản ánh những áp lực hiện hữu của một đô thị phát triển nhanh.
Điểm đáng chú ý là khảo sát cho thấy hạnh phúc đô thị hiện nay không chỉ phụ thuộc vào điều kiện vật chất hay thu nhập mà ngày càng gắn với cảm giác an tâm, sự tử tế trong quản trị, niềm tin vào chính quyền và cảm giác được thuộc về cộng đồng.
Theo ông Mai Hữu Quyết, Bí thư Đảng ủy phường Thủ Đức, bộ tiêu chí “phường hạnh phúc” không được xây dựng theo ý chí chủ quan của chính quyền mà dựa trên nhu cầu khoa học về chất lượng sống và mức độ hạnh phúc của người dân.
Kết quả khảo sát phản ánh khá sát thực trạng từng địa bàn dân cư. Những khu phố có hạ tầng tốt, đường sá khang trang, điều kiện sống ổn định thường ghi nhận chỉ số hạnh phúc cao hơn. Ngược lại, những nơi còn hạn chế về cơ sở vật chất là khu vực phường đang tập trung nguồn lực để nâng cấp, cải thiện.
Khảo sát này thu hút sự quan tâm của người dân, khi họ gửi hơn 20 trang góp ý với nhiều đề xuất, giải pháp cụ thể nhằm cải thiện đời sống dân sinh.
Bí thư Đảng ủy phường Mai Hữu Quyết, cho biết phường sẽ cụ thể hóa các kiến nghị thành kế hoạch hành động và các công trình thiết thực tại từng khu phố, ưu tiên xử lý những vấn đề liên quan thu nhập, giáo dục, y tế và hạ tầng thiết yếu. Trong đó, ông nhấn mạnh việc lấy niềm vui và sự hài lòng của người dân làm trung tâm, làm động lực cũng như thước đo hiệu quả công việc của đội ngũ cán bộ, công chức và toàn hệ thống chính trị.
"Từ sự đánh giá thật lòng, khách quan của người dân sẽ là cơ sở để phường thay đổi điều chỉnh cách quản trị để làm sao các chính sách phường đưa ra phục vụ tốt nhất, đúng nhất mong muốn nguyện vọng của người dân trên địa bàn phường”, ông Mai Hữu Quyết nói.
Đo lường chính sách có đặt người dân ở vị trí trung tâm
Tại hội nghị, các chuyên gia, nhà khoa học đánh giá, khái niệm hạnh phúc khá trừu tượng, mỗi người sẽ có cảm nhận khác nhau. Việc có bộ tiêu chí là việc làm ý nghĩa để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, tâm lý của đô thị.
TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM mong muốn các cuộc điều tra sắp tới cần mở rộng ra thêm các đối tượng yếu thế, những người không sử dụng được thiết bị thông minh.
Qua đó, chính quyền tăng cường đối thoại với người dân, sớm có giải pháp để giải quyết các vấn đề bằng các chính sách sát thực tế, nhất là các vấn đề mà người dân đã góp ý trực tiếp.
TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM góp ý. Ảnh: THANH THÙY
TS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng Khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị khu vực II đánh giá, đây là bộ tiêu chí phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bà cũng đề nghị TP.HCM cần nghiên cứu nhân rộng ra các địa phương khác để góp phần xây dựng một siêu đô thị cân bằng giữa phát triển kinh tế và sự hài lòng của người dân.
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, cho rằng bộ tiêu chí “phường hạnh phúc” có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM chuyển mạnh từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị địa phương lấy người dân làm trung tâm.
Theo ông, điểm cốt lõi của sáng kiến này không chỉ nằm ở tinh thần mọi chính sách phải hướng đến người dân mà còn tạo ra công cụ đo lường cụ thể để kiểm chứng liệu chính sách có thực sự đặt người dân ở vị trí trung tâm hay không.
Ông nhấn mạnh bộ tiêu chí được xem là một sáng kiến mới của TP.HCM, được thiết kế riêng phù hợp với bối cảnh địa phương, từ nội dung đến ngôn ngữ khảo sát.
Quá trình xây dựng trải qua nhiều cuộc trao đổi trong nhóm nghiên cứu, có sự phối hợp của tổ dân phố, chính quyền cơ sở cùng ý kiến đóng góp từ các chuyên gia nhằm bảo đảm tính thực tiễn và khả năng ứng dụng.
"Việc phường Thủ Đức trở thành địa phương đầu tiên công bố đo chỉ số hạnh phúc của người dân bằng phương pháp khoa học được xem là bước khởi đầu quan trọng trong cách tiếp cận quản trị đô thị mới", ông khẳng định.
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, cho rằng bộ tiêu chí có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị địa phương lấy người dân làm trung tâm. Ảnh: THANH THÙY
Kết quả khảo sát bước đầu cũng ghi nhận nhiều phát hiện đáng chú ý khi hạnh phúc không chỉ phụ thuộc yếu tố kinh tế. Người có thu nhập thấp chưa chắc ít hạnh phúc hơn, trong khi nhóm thu nhập cao thường chịu nhiều áp lực, căng thẳng hơn.
Bộ tiêu chí được xây dựng trên ba trụ cột gồm vật chất, tinh thần và nhận thức; đồng thời sẽ tiếp tục hoàn thiện để hướng tới mở rộng thành bộ chỉ số hạnh phúc cấp địa phương cho toàn TP.HCM.
Dự kiến sắp tới Viện sẽ đề xuất UBND TP hình thành một bộ chỉ số hạnh phúc ở cấp địa phương cho TP.HCM, trong đó sẽ có những yếu tố phù hợp với từng địa phương.
“Rõ ràng các chính sách hội tụ là người dân. Đây không phải là khẩu hiệu mà cụ thể, cảm nhận của bà con, được đo lường được lắng nghe và được cải thiện để giúp cho câu chuyện chính sách ngày càng gần dân hơn, sát dân hơn và người dân càng ngày càng hạnh phúc hơn”, ông Phạm Bình An nói.
THANH TUYỀN