Từ sự thay đổi bộ mặt khu dân cư
Là địa bàn có 87 tổ dân phố, dân số đông, nhiều tuyến đường, ngõ ngách nhỏ đan xen, phường Nghĩa Đô phải đối mặt với không ít khó khăn trong công tác quản lý đô thị. Tình trạng chợ cóc, chợ tạm, lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, dừng đỗ xe, đổ rác không đúng nơi quy định… vẫn còn diễn ra, tạo áp lực lớn đối với công tác bảo đảm vệ sinh môi trường và trật tự đô thị. Trên thực tế, những “điểm nghẽn” này không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.
Tổ dân phố 21 duy trì việc quét dọn làm sạch các ngõ, phố vào sáng thứ bảy. Ảnh: MT
Tổ dân phố 21 là một ví dụ điển hình. Với quy mô lớn, đông dân cư (507 hộ gia gia đình 1.447 hộ dân), nhiều năm về trước nơi đây từng phát sinh các vấn đề về vệ sinh môi trường và trật tự đô thị.
Tuy nhiên, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và đặc biệt là sự đồng lòng của người dân, diện mạo khu dân cư đã có chuyển biến tích cực. Hoạt động tổng vệ sinh môi trường vào sáng thứ Bảy hằng tuần đã trở thành nếp sinh hoạt quen thuộc, thu hút đông đảo cán bộ và nhân dân tham gia.
Chia sẻ về cách làm tại cơ sở, bà Nguyễn Thị Sáng, Chi ủy viên, Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố 21 cho biết, nhiều năm trước, trên địa bàn có nhiều “chân rác”. "Chúng tôi đã vận động người dân lắp đặt camera tại các ngõ, ngách, vừa phục vụ công tác giữ gìn an ninh trật tự, vừa hỗ trợ giám sát các hành vi vi phạm về vệ sinh môi trường”, bà Nguyễn Thị Sáng cho hay.
Cũng theo bà Sáng, tổ dân phố đã kiên trì thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tuyên truyền, nhắc nhở người dân đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định. Đối với các khu nhà trọ, chủ nhà được yêu cầu phối hợp quản lý, nhắc nhở người thuê trọ chấp hành quy định về vệ sinh môi trường. Nhờ làm quyết liệt, đồng bộ nên ý thức của người dân đã nâng lên rõ rệt, tình trạng vi phạm giảm đáng kể.
Tổ dân phố 21 thường xuyên được biểu dương trong phong trào thi đua “sáng - xanh - sạch - đẹp”. Ảnh: MT
Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều tuyến ngõ trên địa bàn tổ dân phố 21 đã trở nên sạch sẽ, thông thoáng, không còn tình trạng rác thải tồn đọng. Khu dân cư thường xuyên được biểu dương trong phong trào thi đua xây dựng môi trường “sáng - xanh - sạch - đẹp”.
Lan tỏa phong trào, tạo chuyển biến bền vững
Từ những mô hình điểm, phường Nghĩa Đô đã từng bước nhân rộng cách làm, gắn với thực hiện chủ trương của thành phố về tháo gỡ 5 “điểm nghẽn”, trong đó môi trường là một trong những lĩnh vực trọng tâm.
Ngay từ đầu năm, UBND phường đã ban hành kế hoạch quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, đồng thời chỉ đạo các đơn vị triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ then chốt, được triển khai sâu rộng tới toàn bộ 87 tổ dân phố và từng hộ dân.
Các lực lượng chức năng đã phát cam kết bảo đảm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường tới 100% cơ sở kinh doanh; MTTQ phát thư ngỏ kêu gọi cán bộ, nhân dân chung tay khắc phục các “điểm nghẽn”, xây dựng địa bàn “trật tự - kỷ cương - văn minh - hiện đại”.
Trong quý I - 2026, phường đã tổ chức 3 đợt ra quân cao điểm tổng vệ sinh môi trường, huy động hơn 500 người tham gia thu gom rác thải sinh hoạt, phế liệu, khơi thông hệ thống thoát nước, bóc xóa quảng cáo rao vặt sai quy định…
Trao đổi về hiệu quả triển khai, ông Lê Mạnh Tiến - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nghĩa Đô cho biết, nhờ công tác tuyên truyền được thực hiện liên tục, ý thức của người dân đã có sự chuyển biến rõ rệt. “Việc đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định đang dần đi vào nền nếp. Người dân ngày càng chủ động tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường, không còn tâm lý trông chờ hoàn toàn vào lực lượng chức năng”, ông Lê Mạnh Tiến đánh giá.
Theo ông Lê Mạnh Tiến, bên cạnh tuyên truyền, công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm cũng được tăng cường. Quan điểm của phường là vừa vận động, thuyết phục, vừa kiên quyết xử lý đối với các trường hợp cố tình vi phạm. Những hành vi đổ rác không đúng quy định, lấn chiếm vỉa hè, gây mất vệ sinh môi trường đều sẽ bị nhắc nhở và lập hồ sơ xử phạt nghiêm.
Cùng với đó, phường yêu cầu đơn vị môi trường bảo đảm thu gom 100% rác thải trong ngày, không để tồn đọng qua đêm; đôn đốc các công trình xây dựng thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, giảm bụi; kịp thời xử lý phản ánh của người dân qua ứng dụng iHaNoi.
“Với khối lượng công việc lớn trong khi lực lượng còn mỏng, chúng tôi xác định phải phát huy tối đa vai trò của hệ thống chính trị cơ sở và người dân. Khi mỗi người dân đều có ý thức và trách nhiệm, việc xử lý “điểm nghẽn” sẽ đạt hiệu quả bền vững”, ông Lê Mạnh Tiến khẳng định.
Được biết, trong năm 2025 phường đã xử phạt 28 trường hợp vi phạm trong lĩnh vực vệ sinh môi trường, với tổng số tiền hơn 140 triệu đồng, từ đầu năm 2026 đến nay chưa phát sinh trường hợp nào bị xử phạt.
Thực tiễn tại Nghĩa Đô cho thấy, trong điều kiện đô thị đông dân, hạ tầng còn nhiều hạn chế, việc giải quyết các “điểm nghẽn” về môi trường không thể chỉ dựa vào nỗ lực của chính quyền. Chính sự đồng thuận, chung tay của người dân đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp các giải pháp đi vào thực chất.
Việc khơi dậy và phát huy vai trò chủ thể của người dân không chỉ góp phần cải thiện môi trường sống trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài để xây dựng nếp sống văn minh đô thị. Đây cũng là hướng đi có ý nghĩa quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội ngày càng xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững.
Mộc Thanh