'Quả vàng' đánh thức đất cằn

18 giờ trướcBài gốc

Nhờ được chăm sóc đúng kỹ thuật, đồi mắc ca của anh Nguyễn Cảnh Toàn cho năng suất ổn định, quả to, hạt mẩy.

Gặp anh Toàn đang thoăn thoắt bê những khay quả mắc ca cho vào lò sấy, khó ai nghĩ người đàn ông có dáng người bé nhỏ ấy từng nhiều năm loay hoay với bài toán mưu sinh. Sinh ra và lớn lên ở Sơn Lương, anh Toàn hiểu rõ từng thửa đồi, từng con suối nơi đây. Trước năm 2019, gia đình anh cũng như nhiều hộ khác chủ yếu trồng cây lâm nghiệp, tuy mang lại giá trị kinh tế nhưng phụ thuộc vào thương lái và chu kỳ khai thác.

Nỗi trăn trở ấy thôi thúc anh tìm hướng đi mới. Trong những lần đi tham quan, học hỏi mô hình ở các địa phương khác, anh Toàn chú ý đến cây mắc ca - loại cây cho hạt, lấy gỗ, có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng vùng đồi núi, lại cho giá trị kinh tế cao nếu được trồng và chăm sóc đúng kỹ thuật. Dù còn nhiều băn khoăn bởi vốn đầu tư ban đầu lớn, thời gian kiến thiết dài, song anh quyết định “liều” một lần để đổi thay.

Năm 2019, anh Toàn mạnh dạn chuyển đổi 0,5ha trồng keo sang trồng mắc ca. Những ngày đầu, không ít người tỏ ra nghi ngại. Ở vùng đất nghèo, nơi bà con quen với cây truyền thống, việc đưa một loại cây mới vào sản xuất giống như canh bạc. Nhưng anh Toàn tin vào lựa chọn của mình. Anh dành thời gian tìm hiểu kỹ thuật, chọn giống phù hợp, cải tạo đất, đầu tư hệ thống tưới và chăm sóc bài bản.

“Khó nhất là giai đoạn đầu, vừa phải học, vừa phải làm. Nhưng cây hợp đất, hợp khí hậu nên phát triển khá tốt”, anh Toàn chia sẻ. Sau vài năm, những cây mắc ca đầu tiên bắt đầu cho quả. Năng suất ổn định, chất lượng hạt tốt, giá bán ổn định mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với các loại cây lâm nghiệp trước đây. Thành quả bước đầu ấy không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình anh, mà còn thắp lên niềm tin về một hướng đi mới cho vùng đất Sơn Lương.

Từ thành công ban đầu, anh Toàn tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô. Đến nay, diện tích mắc ca của gia đình anh đã lên tới 2ha với 3.500 gốc, cho thu hoạch đều khoảng 10 tấn quả/năm. Những hàng cây thẳng tắp, tán rộng, rễ bám sâu vào đất như minh chứng cho sự lựa chọn đúng đắn. Không dừng lại ở trồng và bán quả thô, anh Toàn nhận ra rằng bán nguyên liệu thô thì mình luôn ở thế yếu. Làm chế biến, làm thương hiệu mới có thể đi đường dài, muốn làm giàu bền vững phải nâng cao giá trị sản phẩm.

Anh mạnh dạn đầu tư dây chuyền chế biến mắc ca: Từ sấy, tách vỏ đến đóng gói. Nhờ đó, hạt mắc ca không chỉ bán được giá cao hơn mà còn có thể bảo quản lâu, tiếp cận nhiều thị trường. Những gói mắc ca sấy giòn, thơm bùi đã bắt đầu xuất hiện ở các hội chợ nông sản, cửa hàng đặc sản trong và ngoài tỉnh. Theo chia sẻ của anh Nguyễn Cảnh Toàn, năm qua, đồi mắc ca của anh thu được 15 - 16 tấn quả tươi, sau khi sấy khô cho sản lượng 5 - 6 tấn hạt, với giá bán 150.000 đồng/kg mang lại nguồn thu khoảng 800 - 900 triệu đồng/2ha mắc ca. Sản lượng mắc ca tăng đều theo từng năm, chất lượng cũng được nâng lên theo tuổi đời của cây.

Anh Toàn đầu tư dây chuyền chế biến tách vỏ, sấy khô mắc ca để mang lại giá trị kinh tế cao hơn.

Mô hình của anh Toàn nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân trong xã. Nhiều hộ đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Ở một xã còn nhiều khó khăn như Sơn Lương, sự xuất hiện của mô hình kinh tế hiệu quả mang ý nghĩa lớn, không chỉ tạo ra thu nhập, mà còn mở hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, giúp sử dụng đất bền vững, hạn chế tình trạng phá rừng trồng keo ngắn ngày.

Dù đã gặt hái những kết quả bước đầu, song anh Toàn cho rằng chặng đường phía trước còn dài. Mong muốn lớn nhất của anh là được hỗ trợ để mở rộng mô hình, hoàn thiện quy trình sản xuất, từng bước đưa mắc ca trở thành sản phẩm OCOP, tạo cơ hội cho nông sản địa phương khẳng định giá trị.

Đồng chí Vũ Đình Ngọc - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: "Sơn Lương được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã: Mỹ Lung, Mỹ Lương và Lương Sơn, trải rộng trên diện tích gần 97km2 với 11 dân tộc cùng sinh sống, trong đó, dân tộc Mường chiếm đa số. Đối với địa bàn miền núi, địa hình chủ yếu là đồi núi, đất nông, lâm nghiệp chiếm phần lớn thì mô hình trồng và chế biến mắc ca của anh Nguyễn Cảnh Toàn là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên, góp phần giảm nghèo và tạo sinh kế ổn định cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở nhận diện rõ tiềm năng, lợi thế, Sơn Lương tiếp tục xác định phát triển nông - lâm nghiệp, thủy sản theo hướng hàng hóa, bền vững là khâu đột phá chiến lược. Hiện toàn xã đã có 11 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó nổi bật là gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung đạt chuẩn 4 sao. Thời gian tới, xã đặc biệt quan tâm hỗ trợ, khuyến khích ứng dụng, mở rộng các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả trên địa bàn cũng như chú trọng xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương để nâng cao giá trị kinh tế, trong đó có mô hình trồng, chế biến hạt mắc ca".

Câu chuyện của anh Nguyễn Cảnh Toàn không phải “phép màu” đến trong một sớm một chiều. Đó là kết quả của khát vọng vươn lên, của sự kiên trì trên vùng đất khó. Khi những “quả vàng” mắc ca tiếp tục chín trên đồi, nó không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn đánh thức niềm tin, hy vọng về một tương lai no ấm hơn cho Sơn Lương - nơi đất cằn đang dần hồi sinh. Hơn hết, nếu được hỗ trợ đúng hướng, mô hình mắc ca ở Sơn Lương không chỉ dừng lại ở 2ha của gia đình anh Toàn, mà có thể hình thành vùng sản xuất tập trung, gắn với chế biến và tiêu thụ ổn định. Khi đó, “quả vàng” không chỉ làm giàu cho một hộ, mà còn góp phần thay đổi diện mạo cả vùng quê nghèo.

Lệ Oanh

Nguồn Phú Thọ : https://baophutho.vn/qua-vang-danh-thuc-dat-can-245476.htm