Cuộc họp kiểm điểm việc thực hiện Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). (Ảnh: Reuters)
Hội nghị kiểm điểm việc thực hiện NPT - hiệp ước có hiệu lực từ năm 1970 - đã khai mạc hôm 27/4 tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, và dự kiến kéo dài một tháng.
Các nhóm khác nhau đã đề cử 34 phó chủ tịch hội nghị, và Iran được đề cử bởi Phong trào Không liên kết, bao gồm 121 quốc gia, chủ yếu là các nước đang phát triển.
Động thái này vấp phải sự phản đối gay gắt của Mỹ. Christopher Yeaw, đại diện Cục Kiểm soát Vũ khí và Không phổ biến vũ khí hạt nhân của Mỹ, phát biểu tại hội nghị rằng việc lựa chọn Iran là một “sự xúc phạm” đối với NPT.
Ông nói: “Không thể phủ nhận việc Iran từ lâu đã thể hiện sự coi thường các cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân của Hiệp ước NPT, và đã từ chối hợp tác với cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc để giải quyết các vấn đề về chương trình hạt nhân của mình”.
Úc và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất đã lên tiếng ủng hộ Mỹ. Trong khi Anh, Pháp, Đức bày tỏ “quan ngại”.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc - Reza Najafi - đã kiên quyết bác bỏ tuyên bố của Mỹ, gọi những cáo buộc này là “vô căn cứ và có động cơ chính trị”. Nga cũng phản đối việc chỉ nhắm vào Iran.
Ông Najafi nói tại cuộc họp: "Không thể biện minh cho việc Mỹ, quốc gia duy nhất từng sử dụng vũ khí hạt nhân và tiếp tục mở rộng, hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của mình, lại tìm cách tự đặt mình vào vị trí trọng tài về việc tuân thủ luật hạt nhân”.
Vấn đề hạt nhân là trọng tâm của cuộc chiến kéo dài hai tháng giữa Iran và Mỹ, với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại hôm 26/4, rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Iran từ lâu đã yêu cầu Washington thừa nhận quyền làm giàu uranium của nước này, mà Tehran nói rằng chỉ nhằm mục đích hòa bình.
Hôm 27/4, các nguồn tin Iran tiết lộ đề xuất mới nhất của Iran để chấm dứt xung đột, theo đó sẽ gác lại việc thảo luận về chương trình hạt nhân của Tehran cho đến khi chiến tranh kết thúc, và các tranh chấp về vận chuyển hàng hóa từ vùng Vịnh được giải quyết.
Cùng ngày, Tổng thống Trump và các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu của ông đã gặp nhau để thảo luận về cuộc xung đột. Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên, rằng "lằn ranh đỏ của tổng thống đối với Iran đã được làm rõ, không chỉ với công chúng Mỹ mà còn với giới chức Iran”.
Minh Hạnh