Sáng 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Đại lễ đường Nhân dân để tham dự lễ đón chính thức trước khi bước vào cuộc hội đàm trực tiếp kéo dài một giờ với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Hai bên thảm đỏ dẫn vào Đại lễ đường Nhân dân là hàng dài sĩ quan đồng phục đứng nghiêm trang. Ông Tập và ông Trump bước song song lên bục danh dự để nghe nghi lễ chào mừng trước khi được chào đón bởi các em học sinh tiểu học cầm cờ Mỹ và Trung Quốc vẫy chào. Ông Trump giơ hai ngón tay cái biểu tượng tán thưởng, còn ông Tập mỉm cười vẫy tay đáp lại.
Buổi lễ kết thúc bằng màn trình diễn được dàn dựng công phu của ban nhạc quân đội Trung Quốc, trước khi hai nhà lãnh đạo bước lên cầu thang tiến vào tòa nhà Quốc hội Trung Quốc để bắt đầu vòng đàm phán song phương đầu tiên.
Trong phát biểu mở đầu, ông Tập nhấn mạnh năm 2026 đánh dấu 250 năm ngày Mỹ giành độc lập và cho rằng sự ổn định trong quan hệ Mỹ - Trung là điều cần thiết đối với thế giới. Về phía mình, Tổng thống Donald Trump liên tục dành lời khen cho ông Tập Cận Bình: “Ông là một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Đôi khi người ta không thích tôi nói điều này, nhưng tôi vẫn nói vì đó là sự thật. Được ở đây cùng ông là một vinh dự. Được làm bạn với ông là một vinh dự”. Ông Trump đồng thời khẳng định quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết.
Tổng thống Trump cũng nói thêm rằng nhóm các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu nước Mỹ tham gia phái đoàn tới Trung Quốc, bao gồm CEO Tesla Elon Musk, CEO Nvidia Jensen Huang và CEO Apple Tim Cook, đến đây để bày tỏ sự kính trọng và xây dựng hoạt động kinh doanh tại quốc gia này.
Cuộc hội đàm trực tiếp sau đó được tổ chức kín, nhưng hãng thông tấn Xinhua dẫn lời cảnh báo thận trọng của Chủ tịch Tập Cận Bình rằng nếu vấn đề Đài Loan không được xử lý đúng cách, Mỹ và Trung Quốc có nguy cơ va chạm, thậm chí xung đột, đẩy toàn bộ quan hệ song phương vào tình thế nguy hiểm.
Ông Tập nói thêm, lịch sử và thế giới đang đặt câu hỏi liệu hai nước có thể vượt qua “Bẫy Thucydides” để xây dựng một mô hình quan hệ mới giữa các cường quốc hay không.
(Khái niệm “Bẫy Thucydides” thường được dùng trong nghiên cứu quan hệ quốc tế để chỉ nguy cơ chiến tranh khi một cường quốc đang lên thách thức vị thế của cường quốc thống trị hiện tại).
Hợp tác mang lại lợi ích cho cả hai bên, còn đối đầu sẽ gây tổn hại cho cả hai. Hai nước nên là đối tác thay vì đối thủ, cùng thành công, cùng hướng tới thịnh vượng chung và xây dựng con đường đúng đắn cho quan hệ giữa các cường quốc trong thời đại mới”, ông Tập Cận Bình phát biểu.
Ông Tập từng nhắc đến “Bẫy Thucydides” nhiều lần liên quan tới quan hệ Mỹ - Trung, từ năm 2014 và cả trong các thông điệp gửi cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden vào các năm 2022 và 2024. Tuy nhiên, việc ông nhắc lại khái niệm này ngay khi ông Trump mở đầu chuyến thăm được xem là đáng chú ý.
Cuộc hội đàm kéo dài khoảng hai giờ và Nhà Trắng không công bố thông tin chi tiết chính thức sau đó.
Sự đối lập rõ rệt về giọng điệu cho thấy khoảng cách lớn giữa hai bên trong các vấn đề gai góc như chiến sự Iran, tranh chấp thương mại và quan hệ của Washington với Đài Loan, theo nhận định của các nhà quan sát chia sẻ trên tờ AP News. Họ cho rằng điều đó cũng cho thấy các cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập có thể thiên nhiều hơn về nghi thức và biểu tượng thay vì tạo ra các đột phá lớn.
Trước đó, Nhà Trắng khẳng định ông Trump sẽ không thực hiện chuyến công du này nếu không kỳ vọng đạt được kết quả cụ thể trước khi rời Bắc Kinh, qua đó thúc đẩy các kỳ vọng về thương mại, bao gồm cam kết từ Trung Quốc mua đậu nành, thịt bò và máy bay của Mỹ.
Giới chức chính quyền Trump cũng muốn thúc đẩy việc thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung để xử lý các khác biệt thương mại.
Tuy nhiên, hiện chưa bên nào đưa ra chi tiết cụ thể về những gì có thể đạt được sau chuyến thăm kéo dài hai ngày, trong bối cảnh quan hệ kinh tế chặt chẽ giữa Trung Quốc và Iran có thể làm mọi thứ phức tạp hơn.
Mỹ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại vào năm ngoái, giúp hạ nhiệt các đe dọa áp thuế mạnh tay từ cả hai phía. Nhà Trắng cho biết hai bên vẫn đang tiếp tục thảo luận và đều quan tâm tới việc gia hạn thỏa thuận, dù chưa rõ liệu có thông báo nào được đưa ra trong chuyến thăm lần này hay không.
Rời cuộc gặp tại Đại lễ đường Nhân dân, CEO SpaceX Elon Musk gọi cuộc gặp là tuyệt vời và nhấn mạnh rằng hai bên đều có nhiều điều tích cực. Trong khi đó, CEO Nvidia Jensen Huang nhận xét rằng Chủ tịch Tập và Tổng thống Trump đều rất tuyệt vời.
Mỹ Hân