Quan hệ Việt Nam - EU bước vào giai đoạn phát triển mới

3 giờ trướcBài gốc

Việt Nam là đối tác quan trọng của EU

Nhận lời mời của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Lương Cường, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa sẽ thăm chính thức Việt Nam từ 28 - 29/1/2026.

Theo Bộ Ngoại giao, Việt Nam và châu Âu thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28/11/1990. Gần 36 năm qua, hai bên đã tiến hành nhiều đoàn trao đổi cấp cao trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, bộ ngành... nhằm gia tăng mối quan hệ hợp tác.

Năm 2025, số lượng các đoàn trao đổi giữa Việt Nam và châu Âu tăng gần gấp đôi so với năm 2024. Đặc biệt, có 12 đoàn lãnh đạo cấp cao châu Âu thăm Việt Nam (gồm Nhà vua Bỉ, Tổng thống Pháp, Hungary, Lithuania, Thủ tướng Nga, Tây Ban Nha, Kyrgyzstan và 5 Chủ tịch cơ quan lập pháp các nước đối tác).

Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa thăm chính thức Việt Nam trong hai ngày 28 và 29/1/2026. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Bộ Ngoại giao cho rằng, thành công của các hoạt động đối ngoại với châu Âu năm 2025 đã nâng tầm quan hệ Việt Nam - châu Âu và mở rộng không gian hợp tác chiến lược cho Việt Nam trên tất cả lĩnh vực chính trị, kinh tế, thương mại - đầu tư, khoa học - công nghệ... mang lại nguồn lực quan trọng, phục vụ cho kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Nhân dịp này, chia sẻ với báo chí, Đại sứ Việt Nam tại Liên minh châu Âu Nguyễn Văn Thảo cho biết, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với quan hệ Việt Nam - EU, nhất là trong bối cảnh chuyến thăm diễn ra ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Theo Đại sứ Nguyễn Văn Thảo, chuyến thăm thể hiện sự ghi nhận và đánh giá cao của EU đối với đường lối đối ngoại, độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng quan hệ quốc tế của Việt Nam; đồng thời khẳng định vị thế, uy tín ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế, đặc biệt với tư cách là một đối tác quan trọng của EU tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Về hợp tác kinh tế thương mại, số liệu của Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU cho biết, 11 tháng năm 2025, kim ngạch song phương Việt Nam - EU đạt trên 66,8 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2024. Kết quả này đưa EU trở thành đối tác thương mại lớn thứ tư, thị trường xuất khẩu lớn thứ ba và thị trường nhập khẩu lớn thứ năm của Việt Nam. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU và lớn nhất trong ASEAN.

Việt Nam xuất sang EU các mặt hàng: giày dép các loại, máy điện và thiết bị điện, thủy sản, sắt thép, máy và trang bị cơ khí, hàng thủy sản, cà phê, nhựa và các sản phẩm từ nhựa...

Cùng với hợp tác thương mại, hợp tác đầu tư tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ kinh tế Việt Nam - châu Âu. Tổng số vốn đầu tư của EU tại Việt Nam đạt 30 tỷ USD (không tính đầu tư qua bên thứ 3). EU đứng thứ 6/140 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào Việt Nam. Việt Nam có 98 dự án đầu tư sang EU với tổng vốn 434,88 triệu USD.

Các doanh nghiệp EU duy trì vai trò là một trong những nguồn đầu tư nước ngoài có chất lượng cao tại Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến - chế tạo, hạ tầng, logistics, tài chính - ngân hàng, công nghệ cao và nông nghiệp bền vững.

Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tiếp tục đánh giá cao môi trường đầu tư - kinh doanh của Việt Nam, đặc biệt là những cải cách về thể chế, thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tiêu biểu có Tập đoàn LEGO (Đan Mạch).

Nhiều dự án hợp tác giữa doanh nghiệp châu Âu và các địa phương Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng, tài chính xanh, hạ tầng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu đã và đang được triển khai, qua đó góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Tận dụng "cơ hội vàng" từ EVFTA

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Ngọc Quân - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU cho rằng, quan hệ Việt Nam - EU sẽ tiếp tục có nhiều động lực mới. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã bước sang năm thứ 6 thực thi, với trên 90% hàng hóa được tự do, tạo điều kiện cho Việt Nam đi trước các đối thủ từ 3-5 năm. Đây là những tiền đề rất tốt để thúc đẩy quan hệ giữa hai bên, phù hợp với chính sách của EU.

Dù vậy, trong dài hạn, hợp tác Việt Nam - EU sẽ đối diện với không ít thách thức. Trước hết, EU gia tăng bảo vệ thị trường nội địa. Vì vậy, để bảo vệ lợi ích từ EVFTA và gia tăng thị phần tại EU, ông Trần Ngọc Quân khuyến nghị doanh nghiệp trong nước cần chủ động thích ứng thông qua kiểm soát tốt chất lượng, dư lượng hàng xuất khẩu; chống gian lận thương mại, chống chuyển tải hàng hóa từ nước thứ ba sang Việt Nam để vào EU.

Thứ hai, cần tập trung đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tìm kiếm đối tác trước khi các đối thủ của Việt Nam tại EU bắt đầu khai thác các Hiệp định thương mại tự do ký kết với EU.

“Việt Nam có khoảng 3 năm để thực hiện công việc này một cách mạnh mẽ. Các hoạt động của hệ thống Thương vụ Việt Nam tại EU cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ để cùng xúc tiến thương mại tạo hiệu ứng, liên kết cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại EU”, Tham tán thương mại Trần Ngọc Quân lưu ý.

Việt Nam cần tranh thủ tận dụng ưu đãi từ EVFTA để thúc đẩy xuất khẩu sang EU. Ảnh: Ngọc Anh

Thứ ba, doanh nghiệp trong nước cần quan tâm đến các yêu cầu của EU, nhất là yêu cầu tiếp cận thị trường hàng hóa, nông sản. Gia tăng các biện pháp đối thoại để kịp thời giải quyết những phát sinh, vướng mắc trong quá trình hợp tác giao thương.

Cuối cùng, EU đang giãn, giảm các chính sách về phát triển bền vững, vì vậy trong 3 năm tới, doanh nghiệp Việt Nam sẽ ít áp lực hơn khi xuất khẩu sang thị trường này. Song, yêu cầu về phát triển bền vững vẫn là giá trị cốt lõi để EU cạnh tranh với các nước khác, vì vậy, doanh nghiệp trong nước vẫn cần kế hoạch thích ứng với các chính sách công nghiệp sạch hơn, tuần hoàn, các chính sách về giảm phát thải, chống phá rừng...

Năm 2026, EU được dự báo tiếp tục tăng trưởng khoảng 2,4% và 2,7% vào năm 2027 với dấu hiệu về lạm phát, thất nghiệp được cải thiện. Chính vì vậy, chuyến thăm của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đến Việt Nam lần này được kỳ vọng sẽ kiến tạo thêm những cơ hội hợp tác mới.

Dự kiến, trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch António Costa sẽ cùng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam trao đổi sâu về những chương trình hợp tác cụ thể, thiết thực, hướng tới việc nâng tầm quan hệ Việt Nam - EU lên giai đoạn phát triển mới, tương xứng với tiềm năng và nhu cầu phát triển của cả hai bên trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Nhận lời mời của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Lương Cường, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa sẽ thăm chính thức tới Việt Nam từ ngày 28 đến ngày 29/1/2026.Việt Nam và EU chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28/11/1990. Năm 1996, EU mở Phái đoàn đại diện của Ủy ban châu Âu (EC) tại Hà Nội.Việt Nam và EU có 4 hiệp định song phương có hiệu lực: (i) Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA); (ii) Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA); (iii) Hiệp định Đối tác tự nguyện về thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT); (iv) Hiệp định về thiết lập khuôn khổ Việt Nam tham gia các hoạt động quản lý khủng hoảng của EU (FPA).Hiện có 21/27 nước EU phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA). Có 6 nước thành viên EU chưa phê chuẩn EVIPA đến nay là: Ireland, Áo, Bỉ, Pháp, Hà Lan, Slovenia.

Hoàng Giang

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/quan-he-viet-nam-eu-buoc-vao-giai-doan-phat-trien-moi-440754.html