Quản lý bến bãi, vật liệu xây dựng ven sông: UBND xã Vật Lại đang chịu trách nhiệm đến đâu?

một giờ trướcBài gốc

Làm việc với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, ông Trần Văn Mạnh – Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Vật Lại cho biết hiện trên địa bàn xã chỉ có một điểm trung chuyển vật liệu là Công ty TNHH Linh Huy Hoàng. Theo ông Mạnh, qua kiểm tra của Hạt Quản lý đê, trên địa bàn không ghi nhận thêm bến bãi trung chuyển nào khác ngoài doanh nghiệp này.

Đã từng xử phạt vi phạm hành chính

Theo hồ sơ phóng viên thu thập được, ngày 23/7/2025, UBND xã Vật Lại đã ban hành Quyết định số 291/QĐ-UBND xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Linh Huy Hoàng trong lĩnh vực đê điều.

Nội dung quyết định cho thấy doanh nghiệp bị xác định có hành vi đổ vật liệu gồm khoảng 2m3 cát đen và 2,5m3 sỏi cuội trên đỉnh cơ kè bảo vệ đê Hữu Hồng tại khu vực thôn Trung Hà, xã Vật Lại.

Theo quyết định xử phạt, doanh nghiệp bị phạt tiền 4 triệu đồng và buộc di chuyển toàn bộ vật liệu ra khỏi phạm vi bảo vệ kè trong thời hạn 10 ngày.

Đáng chú ý, quyết định xử phạt này được ban hành trên cơ sở: biên bản vi phạm hành chính của Hạt Quản lý đê số 1; đề nghị xử phạt của cơ quan chuyên môn và tờ trình của Phòng Kinh tế xã Vật Lại. Điều này cho thấy UBND cấp xã hiện không chỉ quản lý hành chính địa bàn mà đã trực tiếp tham gia xử lý các vi phạm liên quan đến hoạt động tập kết vật liệu ven sông, hành lang đê điều và bến bãi trung chuyển.

Theo thông tin từ UBND xã Vật Lại, ngày 18/9/2026, đoàn liên ngành gồm: Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực II; Công an TP Hà Nội; Chi cục Đăng kiểm số 1 cùng đại diện chính quyền địa phương đã làm việc tại Công ty TNHH Linh Huy Hoàng.

Tại buổi làm việc, doanh nghiệp cung cấp hồ sơ pháp lý liên quan đến hoạt động bến thủy nội địa và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp.

Theo nội dung kiểm tra được ông Trần Văn Mạnh trao đổi với phóng viên, tại thời điểm làm việc thì doanh nghiệp chưa hoạt động trên bến; khu vực bến chưa niêm yết công khai nội quy hoạt động; trên bến có một thiết bị xếp dỡ là máy đào bánh xích Komatsu PC450-7 còn thời hạn kiểm định đến ngày 4/8/2026.

Ngoài ra, UBND xã Vật Lại cũng từng ban hành văn bản chấp thuận gia hạn hoạt động bến thủy nội địa Linh Huy Hoàng trên bờ phải sông Đà đến tháng 11/2026 theo quy định về quản lý đường thủy nội địa.

Xã quản lý địa bàn, nhưng chưa có công cụ quản lý giá vật liệu

Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất được ông Trần Văn Mạnh nêu ra là hiện ông chưa rõ có quy định pháp luật nào yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh bến bãi phải kê khai hoặc niêm yết công khai giá vật liệu xây dựng với UBND cấp xã. Theo giới chuyên gia, đây là khoảng trống đáng chú ý trong công tác quản lý vật liệu xây dựng hiện nay.

Thực tế cho thấy, UBND cấp xã hiện đang quản lý khá rõ về vị trí bến bãi; hoạt động tập kết vật liệu; vi phạm đê điều; hoạt động trung chuyển đường thủy và hiện trạng doanh nghiệp trên địa bàn. Tuy nhiên, cấp xã lại không có cơ chế tiếp cận hoặc quản lý về giá giao dịch thực tế; chi phí trung chuyển; chi phí logistics; giá bán vật liệu tại bến hay dữ liệu mua bán vật liệu xây dựng trên thị trường.

Trong khi đó, giá vật liệu xây dựng hiện không chỉ được hình thành tại mỏ mà còn phụ thuộc vào nhiều lớp chi phí như vận chuyển đường bộ; bốc xúc; trung chuyển đường thủy; lưu bãi; chi phí tài chính; chi phí công nợ hay tiến độ thanh toán công trình.

Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng khoảng cách giữa giá công bố và giá giao dịch thực tế hiện nay cần được nhìn nhận từ toàn bộ chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng, thay vì chỉ tập trung vào giá tại mỏ.

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, nhiều xã mới tại Hà Nội đang trực tiếp quản lý số lượng lớn bến bãi, điểm tập kết vật liệu và hoạt động logistics ven sông.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, trong khi trách nhiệm quản lý địa bàn ngày càng lớn thì dữ liệu quản lý giá vật liệu xây dựng ở cấp cơ sở vẫn còn thiếu. Điều này khiến chính quyền cấp xã hiện chủ yếu quản lý theo hiện trạng hoạt động bến bãi và hành lang đê điều, trong khi chưa có đầy đủ công cụ để theo dõi biến động giá giao dịch thực tế của vật liệu xây dựng trên thị trường.

Theo các quy định hiện hành như Luật Địa chất và Khoáng sản, Nghị định số 193/2025/NĐ-CP, Nghị định số 23/2020/NĐ-CP và Chỉ thị số 38/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý khoáng sản, bến bãi trung chuyển và hoạt động tập kết vật liệu xây dựng ven sông được đặt ra khá rõ.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, nhiều nhiệm vụ quản lý thực địa trước đây thuộc cấp huyện đã được chuyển trực tiếp xuống cấp xã. Điều này đồng nghĩa UBND cấp xã không chỉ dừng ở việc “nắm địa bàn” mà còn phải tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động bến bãi, tập kết vật liệu, hành lang đê điều và phối hợp xử lý các vi phạm phát sinh.

Thực tế tại xã Vật Lại, lãnh đạo Phòng Kinh tế cho biết trên địa bàn hiện chỉ có một điểm trung chuyển của Công ty TNHH Linh Huy Hoàng và xã đã phối hợp với các lực lượng liên ngành kiểm tra hoạt động của bến thủy nội địa này. Đồng thời, UBND xã cũng từng ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với doanh nghiệp liên quan đến hành vi đổ vật liệu trên đỉnh kè bảo vệ đê. Những động thái này cho thấy chính quyền địa phương đã trực tiếp tham gia quản lý thực địa đối với hoạt động bến bãi, trung chuyển vật liệu ven sông.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển, tập kết và trung chuyển vật liệu xây dựng ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý các vi phạm phát sinh mà còn phải tăng cường kiểm soát nguồn gốc vật liệu, điều kiện hoạt động bến bãi, hành lang bảo vệ đê điều và sự phù hợp với các quy định về bảo vệ lòng, bờ, bãi sông. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong các chỉ đạo của Chính phủ nhằm tránh tình trạng buông lỏng quản lý khoáng sản, hình thành các điểm trung chuyển ngoài kiểm soát hoặc gây thất thoát tài nguyên, thất thu ngân sách Nhà nước.

Xuân Trường - Hồng Quân

Nguồn Pháp Luật VN : https://baophapluat.vn/quan-ly-ben-bai-vat-lieu-xay-dung-ven-song-ubnd-xa-vat-lai-dang-chiu-trach-nhiem-den-dau.html