Tuy nhiên, thời gian qua cũng tồn tại không ít mặt trái của loại hình dịch vụ này khi nhiều tài xế đi ngược chiều, vượt đèn đỏ, chở hàng hóa cồng kềnh che khuất biển số, phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách đánh võng, ứng xử không chuẩn mực với hành khách… tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và gây áp lực cho công tác quản lý đô thị.
Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội) xử lý tài xế xe ôm công nghệ vi phạm tại khu vực đường Vành đai 3.
Vi phạm không còn cá biệt
Bị Đội Cảnh sát giao thông số 6, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội xử phạt vì hành vi che biển số và chạy ngược chiều khi tham gia giao thông, tài xế của một hãng xe công nghệ Nguyễn Hùng Phong phân trần: “Áp lực về doanh thu nên nhiều khi tôi lái xe hơi ẩu. Vì sợ bị phạt nguội và cũng ngại người quen biết tôi chạy xe dịch vụ nên tôi đã dùng khẩu trang để che biển số”.
Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26-12-2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, có hiệu lực từ ngày 1-1-2025, đã tăng nặng mức phạt của nhiều hành vi vi phạm, đi kèm với trừ điểm giấy phép lái xe, song vi phạm của lái xe công nghệ vẫn còn rất phổ biến. “Tôi có khách gọi nên đi vội để đón khách, không ý thức được việc mình vừa lái xe vừa nghe điện thoại”, tài xế Dương Thế Long cho biết. Còn tài xế Lương Đình Tú bị phạt lỗi chở hàng cồng kềnh, chia sẻ: “Khi chở các chuyến hàng lớn lợi nhuận sẽ cao hơn, nên dù biết là vi phạm Luật Giao thông và tiềm ẩn tai nạn nhưng vì áp lực cuộc sống nên tôi vẫn nhắm mắt làm liều”...
Chị Nguyễn Thanh Sơn, phường Thanh Xuân, chia sẻ: “Sáng nào đi làm tôi cũng thấy các xe ôm công nghệ luồn lách, vượt đèn đỏ, phóng lên vỉa hè. Khi vợ chồng tôi bận việc, phải gọi lái xe công nghệ đưa đón con đi học nhưng chứng kiến cảnh họ chở khách như vậy, tôi thấy bất an. Rất mong các đơn vị chức năng kiểm tra, chấn chỉnh tình trạng này”.
Thực tế kiểm tra của lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội cho thấy, trong 6 tháng cuối năm 2025, các tổ công tác đã phát hiện và xử lý 852 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông liên quan đến tài xế xe công nghệ với các lỗi chủ yếu như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, đi trên vỉa hè…
Để xe công nghệ phát triển an toàn, bền vững
Hoạt động của tài xế xe công nghệ chịu tác động đồng thời của thuật toán công nghệ, áp lực thu nhập, hạ tầng đô thị và chuẩn mực văn hóa - xã hội. Giữa những yếu tố đó, không ít tài xế có xu hướng đặt hiệu quả, tốc độ lên trên sự an toàn. Áp lực về thời gian giao hàng, đánh giá sao, thưởng - phạt từ hệ thống dễ khiến tài xế hình thành tâm lý nóng vội, tranh thủ từng khoảng trống giao thông, làm gia tăng nguy cơ vi phạm và mất an toàn.
Thực tiễn cũng cho thấy, tai nạn giao thông không chỉ bắt nguồn từ hạ tầng hay phương tiện, mà còn từ ý thức, trách nhiệm và văn hóa giao thông của người điều khiển phương tiện. Vì vậy, các chuyên gia và nhà quản lý cho rằng, việc tăng nặng mức xử phạt theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, đi kèm trừ điểm giấy phép lái xe là cần thiết, song như vậy vẫn chưa đủ. Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Trần Hữu Minh cho rằng: “Phải có giải pháp tổng thể, kết hợp giữa chế tài, quản lý và giáo dục ý thức; đặt ra yêu cầu cao hơn về trình độ, kỹ năng và chứng chỉ hành nghề đối với lái xe kinh doanh vận tải, trong đó có xe công nghệ. Đồng thời, văn bản pháp luật cần bổ sung trách nhiệm liên đới của các nền tảng gọi xe, yêu cầu chia sẻ dữ liệu vi phạm với cơ quan chức năng, hình thành hệ thống quản lý tài xế dựa trên lịch sử chấp hành pháp luật”.
Dưới góc độ cơ quan công an, Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa, Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn giao thông và xử lý vi phạm, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố, đề xuất mô hình phối hợp “Cảnh sát giao thông - doanh nghiệp - tài xế”. Trong đó, Cảnh sát giao thông tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, công khai các “điểm đen” tai nạn. Doanh nghiệp cần xây dựng “hệ sinh thái trách nhiệm”, kiên quyết hạn chế, thậm chí chấm dứt hợp tác với tài xế vi phạm nhiều lần; còn tài xế phải nhận thức rõ, chấp hành Luật Giao thông không chỉ để tránh bị xử phạt, mà còn để bảo vệ chính mình và hành khách.
Xe công nghệ là xu thế tất yếu của giao thông đô thị hiện đại. Theo thống kê của Sở Xây dựng, trên địa bàn thành phố có khoảng 114.000 lái xe công nghệ hai bánh; khoảng 14.500 xe taxi, trong đó đa phần đều đang sử dụng nền tảng công nghệ trong hoạt động kinh doanh vận tải. Để loại hình vận tải này phát triển bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp cung cấp nền tảng và chính mỗi tài xế. An toàn giao thông không chỉ là chuyện xử phạt mà là vấn đề văn hóa và trách nhiệm xã hội. Khi mỗi cuốc xe được đặt trong khuôn khổ kỷ cương pháp luật, khi người cầm lái coi sự an toàn là giá trị cốt lõi thì xe công nghệ mới thực sự trở thành một phần tích cực của giao thông đô thị văn minh, hiện đại.
Hiền Phương