Cán bộ Trạm Y tế xã Cẩm Giàng chăm sóc sức khỏe người dân địa phương.
Từ ngày 1/1/2026, 92 trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh chính thức đi vào vận hành và trực thuộc quản lý của UBND các xã, phường mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, sau 4 tháng thực hiện, cách làm này đã cho thấy những hiệu quả rõ nét.
Một buổi sáng tại tổ dân phố Tân Thành, phường Bắc Kạn, hoạt động khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí do Trạm Y tế phường tổ chức diễn ra. Tại đây, khoảng 50 người dân được khám lâm sàng, đo huyết áp, siêu âm ổ bụng, tư vấn các bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường.
Sau mỗi lượt khám, cán bộ y tế không chỉ kê đơn mà còn hướng dẫn cụ thể về chế độ ăn uống, sinh hoạt và cách theo dõi sức khỏe tại nhà.
Ông Triệu Hữu Quan, người dân tổ dân phố Tân Thành, chia sẻ: Trước đây, chúng tôi thường chỉ đi khám khi bệnh nặng, mà đã đi là phải lên tuyến trên. Nay Trạm Y tế phường làm rất sát dân, bác sĩ tư vấn kỹ, theo dõi thường xuyên nên những bệnh như huyết áp, đường huyết được kiểm soát tốt hơn.
Sự chuyển biến trong nhận thức của người dân từ bị động sang chủ động chăm sóc sức khỏe chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới y tế cơ sở. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu, hiện nay, các trạm y tế xã, phường còn được triển khai thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật và hoạt động chuyên môn theo quy định của Bộ Y tế.
Không chỉ tại phường Bắc Kạn, ở nhiều địa phương khác, y tế cơ sở cũng đang có những chuyển biến tích cực. Tại Trạm Y tế xã Cẩm Giàng, hoạt động khám, chữa bệnh được duy trì nền nếp, dù điều kiện còn nhiều khó khăn. Với 10 cán bộ y tế (gồm 4 bác sĩ, 6 điều dưỡng) làm việc tại 4 điểm trạm, đơn vị vẫn bảo đảm thực hiện đầy đủ các hoạt động chuyên môn, từ khám chữa bệnh ban đầu đến quản lý sức khỏe cộng đồng.
Bác sĩ Lý Thị Vang, phụ trách Trạm Y tế xã Cẩm Giàng, cho biết: Chúng tôi quản lý sức khỏe người dân theo từng nhóm đối tượng. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hay bệnh nhân mắc bệnh mãn tính đều có danh sách theo dõi riêng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cán bộ y tế sẽ chủ động tiếp cận, tư vấn hoặc chuyển tuyến... Cách làm này cho thấy sự thay đổi rõ rệt: Từ việc khám bệnh theo lượt sang quản lý sức khỏe theo quá trình. Nhờ đó, nhiều bệnh lý được phát hiện sớm, kiểm soát kịp thời, giảm áp lực cho tuyến trên.
Song hành với những thay đổi trong thực tiễn là quá trình đổi mới mạnh mẽ về phương thức hoạt động của y tế cơ sở. Nếu trước đây, trạm y tế chủ yếu thực hiện các chương trình tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh theo kế hoạch, thì nay vai trò đã được mở rộng và nâng cao.
Người dân vùng cao phấn khởi khi có các trạm y tế là “điểm tựa” trong công tác chăm sóc sức khỏe.
Bác sĩ Hà Thị Đượm, Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Bắc Kạn, chia sẻ: Hiện nay, cán bộ y tế phải chủ động hơn rất nhiều. Ngoài khám, chữa bệnh, chúng tôi còn quản lý hồ sơ sức khỏe từng người dân, theo dõi các bệnh không lây nhiễm, tư vấn phòng bệnh. Khối lượng công việc tăng lên, nhưng việc chăm sóc sức khỏe cũng sát thực tế hơn.
Cùng với đó, chuyển đổi số đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp y tế cơ sở nâng cao hiệu quả hoạt động. Các địa phương tích cực triển khai phần mềm quản lý, làm sạch dữ liệu dân số, xây dựng hệ thống thông tin theo tiêu chí “Đúng, Đủ, Sạch, Sống”.
Việc tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID giúp thông tin được kết nối liên thông giữa các tuyến, hỗ trợ hiệu quả trong công tác theo dõi, điều trị.
Toàn tỉnh Thái Nguyên hiện có 269 trạm, điểm trạm y tế xã, phường, với 2.273 nhân lực, trong đó có 337 bác sĩ. Đây là lực lượng trực tiếp bám sát cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân.
Với sự chủ động từ cơ sở và định hướng đúng của ngành, y tế tuyến xã, phường đang từng bước khẳng định vai trò là nền tảng của hệ thống y tế. Không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu, trạm y tế đang trở thành “người gác cửa” tin cậy, nơi phát hiện sớm, quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân một cách toàn diện.
Duy Hiếu