Tự hào di sản Kinh Bắc từ không gian văn hóa đọc
Trong khuôn khổ Festival “Về miền di sản Bắc Ninh - 2026” vừa qua, tại Thư viện Bắc Ninh số 1, Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến Du lịch tỉnh tổ chức không gian trưng bày sách, báo, tư liệu lịch sử, thu hút đông đảo Nhân dân, du khách tham quan, nghiên cứu.
Hơn 1 nghìn cuốn sách, tài liệu quý được tuyển chọn, giới thiệu theo các chủ đề: “Bắc Ninh - vùng đất địa linh nhân kiệt”, “Bắc Ninh - điểm hội tụ tinh hoa văn hóa”, “Bắc Ninh - cái nôi của nền văn hiến lâu đời”, “Bắc Ninh - hội nhập và phát triển”..., tái hiện hành trình hình thành, phát triển của vùng Kinh Bắc.
Trưng bày sách báo về truyền thống văn hóa và khoa bảng tỉnh Bắc Ninh.
Không gian trưng bày sáng tạo, hấp dẫn với các mô hình xếp sách nghệ thuật: Cổng tam quan chùa Vĩnh Nghiêm, nón quai thao, tranh dân gian Đông Hồ…, vừa tạo điểm nhấn thị giác vừa truyền tải sinh động giá trị di sản. Thông qua các trang sách, một Bắc Ninh giàu truyền thống lịch sử, đậm bản sắc văn hóa hiện lên rõ nét từ hệ thống di tích, lễ hội, dân ca quan họ đến các làng nghề truyền thống.
Nổi bật là các tác phẩm về chùa Vĩnh Nghiêm và Thiền phái Trúc Lâm trong quá trình phát triển Phật giáo Việt Nam, Mộc bản kinh phật, sách về tranh dân gian Đông Hồ, làng nghề thủ công truyền thống và lễ hội đặc sắc trên địa bàn tỉnh... Không gian sách trở thành điểm đến trải nghiệm văn hóa, là “cầu nối” đưa văn hóa Kinh Bắc lan tỏa sâu rộng.
Ông Nguyễn Đắc Hồng, Giám đốc Thư viện Bắc Ninh số 1 khẳng định: Việc tổ chức trưng bày sách báo gắn với các sự kiện lớn như lễ đón nhận Bằng UNESCO và Festival “Về miền di sản Bắc Ninh - 2026” nhằm “kéo” bạn đọc đến gần hơn với di sản. Qua đó, nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa, đồng thời quảng bá hình ảnh Bắc Ninh giàu truyền thống văn hiến, phát triển.
Từng trang sách đã mở ra những lát cắt lịch sử với truyền thống khoa bảng, tinh thần hiếu học và những giá trị văn hóa đặc sắc đã làm nên bản sắc Bắc Ninh. Dừng chân trước khu trưng bày tư liệu về di sản văn hóa phi vật thể, chị Nguyễn Thị Lan (phường Bắc Giang) chia sẻ: “Tôi từng nghe quan họ, biết đến tranh Đông Hồ nhưng khi xem các tài liệu, sách nghiên cứu ở đây, tôi hiểu sâu hơn về giá trị của những di sản ấy, thêm yêu và tự hào quê hương mình”.
Khơi dậy khát vọng xây dựng quê hương giàu đẹp
Năm nay, Bắc Ninh triển khai nhiều hoạt động phong phú, thiết thực hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, gắn phát triển văn hóa đọc với quảng bá hình ảnh quê hương. Bên cạnh cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc, nhiều hoạt động về kể chuyện và làm theo sách, vẽ tranh theo sách, hội thảo, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, đọc sách trực tuyến, xếp sách nghệ thuật, giới thiệu sách hay... diễn ra sôi nổi nhằm tôn vinh giá trị của sách.
Học sinh Trường Tiểu học Mai Trung 2 hưởng ứng Ngày hội đọc sách.
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 trên địa bàn tỉnh gắn với thông điệp: “Lan tỏa văn hóa đọc - Gìn giữ bản sắc Kinh Bắc, phát triển con người Bắc Ninh”. Theo đó, tại các cuộc trưng bày, giới thiệu sách, kể chuyện… đã tập trung giới thiệu các ấn phẩm, tư liệu về văn hóa Kinh Bắc, danh nhân và di sản văn hóa Bắc Ninh, góp phần quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Dịp này, các trường học đều tổ chức ngày hội đọc sách, bố trí gian trưng bày, giới thiệu sách và các hoạt động, mô hình tiêu biểu về phát triển văn hóa đọc. Trong ngày hội, các em học sinh sôi nổi trưng bày sách nghệ thuật, xếp mô hình sách theo chủ đề, đọc sách tại sân trường, thư viện và cùng thầy cô, nhân viên thủ thư giao lưu, trả lời các câu hỏi liên quan đến sách, truyện, chia sẻ cảm nhận về nhân vật…
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 trên địa bàn tỉnh gắn với thông điệp: “Lan tỏa văn hóa đọc - Gìn giữ bản sắc Kinh Bắc, phát triển con người Bắc Ninh”. Theo đó, tại các cuộc trưng bày, giới thiệu sách, kể chuyện… đã tập trung giới thiệu các ấn phẩm, tư liệu về văn hóa Kinh Bắc, danh nhân và di sản văn hóa Bắc Ninh, góp phần quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Thanh Thủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cao Thượng cho rằng: Thông qua hoạt động này sẽ nuôi dưỡng niềm đam mê đọc sách, biến sách thành người bạn thân thiết của mỗi học sinh. Nhà trường khuyến khích các em duy trì thói quen đọc sách, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa quê hương Kinh Bắc.
Hoạt động năm nay còn ấn tượng với cuộc thi “Vẽ tranh theo sách” thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh tiểu học và trung học cơ sở. Sau khi đọc sách, các em thành “người kể chuyện bằng màu sắc”, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, gia đình, thầy cô qua từng nét vẽ.
Việc gắn kết văn hóa đọc với quảng bá di sản, con người và tiềm năng phát triển của tỉnh đã tạo nên hiệu ứng tích cực, góp phần đưa hình ảnh Bắc Ninh đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế. Từ đó, góp phần bồi đắp niềm tin, khơi dậy khát vọng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh trong mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ.
Theo ông Khổng Đức Thanh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, từ những không gian trưng bày đến các hoạt động trải nghiệm, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 tại Bắc Ninh đã tạo nên một “dòng chảy” văn hóa giàu sức sống. Ở đó, sách không chỉ lưu giữ tri thức mà còn lan tỏa giá trị, kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với hiện đại, trở thành nền tảng quan trọng phát triển con người Bắc Ninh toàn diện vừa giàu tri thức, vừa giàu bản sắc văn hóa. Thông qua chuỗi hoạt động, Bắc Ninh kỳ vọng tiếp tục khơi dậy niềm đam mê đọc sách, xây dựng xã hội học tập, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến, năng động và sáng tạo.
Vi Lệ Thanh