Quảng Ngãi: Độc đáo hai bộ xương cá Ông lớn nhất Việt Nam ở Lý Sơn

2 giờ trướcBài gốc

Hai bộ xương cá Ông hiện được lưu giữ, trưng bày tại Di tích Lăng Tân (thôn Đông An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn, Quảng Ngãi). Đây là ngôi lăng cổ được xây dựng từ năm Minh Mạng thứ 13 (1832). Đến năm 1901, lăng được xây dựng lại nhưng do tình trạng biển xâm thực nên người dân phải di dời vào phía trong và tiếp tục dựng mới vào năm 2002. Năm 2015, Lăng Tân được công nhận là di tích cấp tỉnh.

Hai bộ xương cá Ông được trưng bày tại Di tích Lăng Tân (Lý Sơn). Ảnh: Nguyễn Dương

Theo người dân địa phương, khi cá Ông lớn lụy vào bờ, thân cá còn nguyên vẹn và nặng khoảng 55 tấn. Trong quá trình tổ chức nghi lễ mai táng, người dân gặp nhiều khó khăn do không thể di chuyển được xác cá. Chỉ sau khi xuất hiện một cơn sóng lớn, thân cá mới được đưa vào vị trí chôn cất.

Dù không còn lớn như lúc ban đầu sau nhiều thời gian bào mòn nhưng hai bộ xương cá Ông này vẫn rất lớn. Ảnh: Nguyễn Dương

Sau 10 năm thực hiện nghi thức an táng, người dân Lý Sơn tổ chức “lễ thượng ngọc cốt”, đưa bộ xương cá Ông vào Lăng Tân để thờ phụng theo tín ngưỡng dân gian của cư dân miền biển. Tuy nhiên, theo thời gian, kích thước hai bộ xương đã bị hao hụt đáng kể. Bộ xương “Đồng đình đại vương” từ chiều dài ban đầu khoảng 30m hiện còn hơn 22m, trong khi bộ xương “Đức ngư nhị vị tôn thần” từ khoảng 25m còn 18m.

Các khớp xương rất lớn của cá Ông. Ảnh: Nguyễn Dương

Năm 2022, hai bộ xương cá Ông được phục dựng hoàn chỉnh với hình dáng cá đang bơi, uốn lượn và vươn mình ra phía trước. Các nhà nghiên cứu nhận định, hai bộ xương này có niên đại trên 200 năm và được xem là một trong những bộ xương cá voi lớn, quý hiếm còn lưu giữ tại Việt Nam.

Xương đầu của cá Ông dài gần 4 mét. Ảnh: Nguyễn Dương

Năm 2024, 2 bộ xương cá Ông này được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là bộ xương cá voi lớn nhất Việt Nam. Từ khi được phục dựng và đưa vào khai thác du lịch, Di tích Lăng Tân cùng tín ngưỡng thờ cá Ông đã trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách khi đến Lý Sơn.

Khung xương được phục dựng theo hình thể thực tế của cá Ông khi còn sống. Ảnh: Nguyễn Dương

Cả 2 bộ xương hiện cao gần 4 m, mỗi bộ xương có 50 đốt sống (đường kính đốt sống hơn 40 cm), 28 xương sườn (mỗi xương sườn dài gần 10 m), xương đầu dài 4 m và xương ngà dài 4,7 m. Ảnh: Nguyễn Dương