Quảng Ngãi: Lễ tế Đền Văn Thánh- Nét văn hóa gìn giữ trăm năm

2 giờ trướcBài gốc

Lãnh đạo Sở VH, TT&DL cùng các đại biểu dự lễ

Tham dự Lễ tế có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi; Đại diện lãnh đạo Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi; các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa; các đồng chí nguyên lãnh đạo huyện Mộ Đức, xã Đức Chánh (cũ); Đại diện lãnh đạo Đảng ủy, UBND các xã: Lân Phong, Mộ Đức, Long Phụng; các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, HDDND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các phòng ban xã Mỏ Cày; các thầy cô giáo cùng hơn 130 em học sinh tiểu học, trung học cơ sở đoạt học sinh giỏi các cấp năm học 2025-2026 và nhân dân trong xã.

Các đại biểu dự lễ

Năm nay, Ban quản lý di tích, Ban lễ tế Đền Văn Thánh tổ chức trang trọng, chú đáo. Nhân dịp Lễ tế, các đại biểu, những người tham dự ôn lại truyền thống lịch sử ra đời của Đền nhằm phát huy, gìn giữ truyền thống văn hóa của cha ông đã có công dựng nên.

Ban tế lễ Đền Văn Thánh tế lễ

Đền Văn Thánh tọa lạc tại thôn 3, xã Đức Chánh, là nơi thờ đức Khổng Tử và các vị Tú tài, Cử nhân, Tiến sĩ, nhân sĩ, tầng lớp trí thức ở huyện Mộ Đức nói riêng, tỉnh Quảng Ngãi nói chung và một số vị ở các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên, Quảng Nam, Bình Định.

Nguyên lãnh đạo xã các thời kỳ tế lễ

Sự ra đời của Đền Văn Thánh đã đánh dấu một cột mốc lớn trong sự nghiệp phục hưng nho học Quảng Ngãi, khuyến khích hiền tài đứng ra đóng góp công sức để đấu tranh bảo vệ quê hương đất nước. Sở dĩ Đền Văn Thánh được lập tại Mộ Đức, vì nơi này là vùng đất có nhiều người đỗ đạt cao, điều đó thể hiện qua việc ghi chép trên văn bia, trong đó có một số nhà nho nổi tiếng như: Ông Nghè Tiềm, cụ Tú Tuân, ông Tú Cang, Phạm Văn Thụy, Phạm Văn Trọng, Phạm Văn Huân, Phạm Văn Chất - cử nhân khoa Giáp Thân (1884) là thủ khoa trong 18 người thi đỗ tại trường thi hương Bình Định, Phạm Văn Nga (cha của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng) cử nhân khoa Giáp Thân (1884),... các vị uyên nho ấy được Nhân dân địa phương hết lời thán phục.

Gian thờ chính Đền Văn Thánh

Đền Văn Thánh là Văn Miếu hàng huyện lớn nhất còn lại trong tỉnh Quảng Ngãi, là biểu hiện của vùng đất nghèo, hiếu học. Địa chí Quảng Ngãi ghi: Văn Miếu Mộ Đức được xây dựng dưới triều vua Tự Đức, chánh điện bị pháo Mỹ bắn sập. Hiện Văn Miếu Mộ Đức còn lưu giữ được một số văn bia, trong đó có hai văn bia quan trọng, gồm: Mộ Đức văn từ bi ký và Bi chí khoa hoạn thủy vu bất hủ.

Lãnh đạo Sở VH, TT&DL viếng nhang

Khi đền Văn Thánh chưa bị chiến tranh tán phá, thường niên vào ngày Đinh tháng Ba và ngày Đinh tháng Tám được xã tổ chức lễ tế. Phẩm vật ngày lễ được mua bằng tiền hương hỏa của 5 mẫu ruộng công, đến kỳ lễ hội, các hương thân, bô lão và những người đỗ đạt trong làng chuẩn bị rất chu đáo. Thành phần ban tế tự là những người cao tuổi, học vấn cao, có uy tín. Trang phục chủ tế mặc áo dài màu vàng, mũ vàng, các vị bồi tế mặc áo dài màu xanh, mũ xanh, còn các vị hương thân, bộ lão mặc áo dài đen, mũ đen, Nhân dân trong làng đến Đền phải ăn mặc chỉnh tề. Nghi thức lễ hội được thế theo "Thọ Mai Gia Lễ" gồm sơ hiến lễ, á hiến lễ và chung hiến lễ. Ban tế tự làm nghi thức tế chính tại đền thờ Khổng Tử, rồi đến các ban thờ ở phía Đông, phía Tây và miếu thờ Sĩ Thần. Nghi lễ kết thúc, người dân trong làng mới được vào bái lạy, vào ngày này sĩ tử đến đền cầu nguyện rất đông, phần nhiều cầu mong được mạnh khỏe, bình an và đỗ đạt trong thi cử. Vào ngày lễ, các bậc Cử nhân, Tú tài, những người làm quan ở các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên, Quảng Nam, Bình Định cũng về dự. Trong quá trình thụ lễ mọi người thường thi thố tài năng thơ ca, ôn cố tri tân và nói nhiều về việc học hành, đời sống xã hội đương thời.

Các đại biểu tham dự tế lễ

Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, mảnh đất và con người Mộ Đức đã vượt lên mọi thử thách, hy sinh, làm nên những kỳ tích hào hùng trong đấu tranh và xây dựng quê hương. Đặc biệt, qua hai cuộc kháng chiến đầy gian khổ, hy sinh đã để lại trên mảnh đất này nhiều di tích có giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc, trong đó Văn Thánh là một biểu trưng của vùng đất văn hiến Mộ Đức.

Ông Võ Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Mỏ Cày phát biểu tại buổi lễ

Đền Văn Thánh được xây dựng giữa đầu thế kỷ XIX (năm Tự Đức thứ 16), do các quan viên trong huyện, trong tỉnh góp tiền tạo dựng, trùng tu năm 1957, đến năm 1967 bị chiến tranh tàn phá, đã trở thành phế tích. Và năm 2018, Huyện Mộ Đức quyết định đầu tư, phục dựng Đền Văn Thánh (kể cả phục dựng và duy trì lễ tế theo nghi thức truyền thống). Đền Văn Thánh được UBND tỉnh Quảng Ngãi quyết định bảo vệ năm 1996 và được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2018 (tại Quyết định số 246/QĐ-UBND ngày 07/02/2018).

Các đồng chí lãnh đạo xã Mỏ Cày trao thưởng cho học sinh đoạt giải cấp tỉnh

Sau khi được UBND huyện Mộ Đức (năm 2018) đầu tư phục dựng, hàng năm xã Đức Chánh cũ nay là xã Mỏ Cày đều tổ chức Lễ tế trang trọng với sự tham gia của lãnh đạo huyện, xã, các xã trong huyện cùng nhân dân, học sinh trong xã.

Lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Mỏ Cày trao Giấy khen cho 2 em học sinh đoạt giải cấp quốc gia.

Nhân dịp Lễ tế hàng năm, xã đồng thời tổ chức Lễ vinh danh các em học sinh các cấp trong xã đoạt các giải tại các cuộc thi học sinh giỏi cấp xã, huyện, tỉnh và quốc gia. Năm nay xã Mỏ Cày tổ chức Lễ vinh danh 130 em học sinh đoạt các giải thưởng tại các cuộc thi, trong đó học sinh giỏi cấp quốc gia có 2 em; cấp tỉnh có 53 em và cấp xã có 75 em./.

Bài, ảnh: Nguyễn Đăng Lâm

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/le-te-den-van-thanh-net-van-hoa-gin-giu-tram-nam-a32918.html