Quảng Ngãi: Nghịch lý tàu cá đông nhưng phải 'ở nhờ' cảng tỉnh bạn

2 giờ trướcBài gốc

Được mùa, trúng giá, nhiều tàu câu mực ở Quảng Ngãi sau hành trình 2–3 tháng bám ngư trường Trường Sa trở về với khoang tàu đầy ắp mực xà khô, thu tiền tỉ sau mỗi chuyến biển.

Thế nhưng, phía sau niềm vui ấy là nghịch lý kéo dài nhiều năm: Hàng trăm tàu cá xa bờ không thể cập cảng quê nhà để bán hải sản mà phải chạy sang địa phương khác làm thủ tục, bốc dỡ hàng hóa.

Quảng Ngãi là địa phương có đội tàu đánh bắt mực xà quy mô lớn.

Cập bờ nhưng gian nan đi bán hải sản

Những ngày này, khu vực cửa biển Sa Cần nhộn nhịp tàu thuyền trở về sau chuyến biển dài ngày tại ngư trường Trường Sa. Nhiều tàu câu mực của ngư dân xã Bình Sơn và Vạn Tường cập bến với khoang đầy mực xà khô. Mặt hàng này đang được thương lái thu mua ở mức cao kỷ lục khoảng 315.000-317.000 đồng/kg. Không ít tàu đạt doanh thu từ 8-9 tỉ đồng chỉ sau một chuyến biển.

Ở cửa biển Sa Cần - nơi neo đậu truyền thống của hàng trăm tàu cá hiện chưa có cảng cá chỉ định.

Thế nhưng thay vì cập bến quê nhà để bốc dỡ hải sản, nhiều chủ tàu lại phải tiếp tục cho tàu di chuyển đến cảng Tam Quang hoặc Kỳ Hà (TP Đà Nẵng) để thực hiện thủ tục xác nhận nguồn gốc khai thác rồi mới đưa hàng đi tiêu thụ.

Theo quy định của Luật Thủy sản năm 2017, tàu cá dài từ 15 m trở lên hoạt động khai thác xa bờ bắt buộc phải cập cảng cá chỉ định để xác nhận nguồn gốc thủy sản, nộp nhật ký khai thác và hoàn tất các thủ tục liên quan. Tuy nhiên, cửa biển Sa Cần - nơi neo đậu truyền thống của hàng trăm tàu cá hiện chưa có cảng cá chỉ định.

Thực tế này khiến đội tàu xa bờ ở khu vực nhiều năm qua phải phụ thuộc vào hạ tầng cảng ngoài tỉnh. Ngoài việc phát sinh chi phí, ngư dân còn phải tiếp tục hành trình sau những tháng dài lênh đênh trên biển.

Mực xà khô lần đầu tiên vượt mốc 317.000 đồng/kg giúp nhiều tàu cá Quảng Ngãi trúng đậm.

Hiện xã Bình Sơn và Vạn Tường có gần 1.200 tàu cá, trong đó hơn 300 tàu có chiều dài từ 15-26 m hoạt động khai thác xa bờ. Phần lớn tàu neo đậu tại Sa Cần nhưng không thể bốc dỡ hải sản ngay tại địa phương.

Là chủ kiêm thuyền trưởng một tàu câu mực dài hơn 24 m, ông Bùi Thanh Nghĩa (xã Bình Sơn) cho biết mỗi chuyến biển đều phải đi thêm một vòng ra Kỳ Hà hoặc Tam Quang.

“Nếu được cập ở quê thì giờ nào cũng có thể cân hải sản. Còn cập cảng ngoài tỉnh phải chờ tàu khác xong mới đến lượt. Có lúc neo ngoài cảng 2-3 ngày mới vào được”, ông Nghĩa chia sẻ.

Theo ông Nghĩa, riêng nhiên liệu phục vụ quãng đường di chuyển phát sinh mỗi chuyến cũng tiêu tốn khoảng 200 lít dầu.

Đội tàu lớn nhưng thiếu cảng cá đủ sức phục vụ

Không riêng tàu của ông Nghĩa, nhiều chủ tàu khác cho biết mỗi năm phải gánh thêm hàng chục triệu đồng chi phí do phát sinh tiền nhiên liệu, vận chuyển và nhiều khoản khác.

Nhiều tàu câu mực của ngư dân xã Bình Sơn và Vạn Tường cập bến với khoang đầy mực xà khô.

Ông Phạm Tiếng, thuyền trưởng tàu QNg 95579 TS, cho hay sau nhiều tháng lênh đênh ngoài khơi, tàu cập đất liền nhưng ngư dân vẫn chưa thể trở về nhà mà phải tiếp tục đưa hàng sang cảng ngoài tỉnh.

“Nếu có cảng cá chỉ định ở Sa Cần, mỗi năm bà con có thể giảm được 70–80 triệu đồng chi phí. Không chỉ chủ tàu, nhiều nghề dịch vụ đi kèm như vận chuyển, bốc vác, sơ chế hải sản cũng sẽ hưởng lợi”, ông Tiếng nói.

Nhiều lao động thu nhập hơn 100 triệu đồng, người cao nhất khoảng 150 triệu đồng.

Theo ngư dân, dù Quảng Ngãi hiện có năm cảng cá chỉ định nhưng nhiều nơi chưa đáp ứng được thực tế hoạt động của đội tàu câu mực công suất lớn.

Mỗi tàu thường dài khoảng 24 m, rộng từ 7-10 m; khi lắp thêm giàn phơi mực, chiều ngang có thể vượt 20 m. Trong khi đó, luồng vào một số cảng khá hẹp, chỉ cần vài tàu cùng ra vào đã tiềm ẩn nguy cơ va chạm.

Ông Võ Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Sơn, cho biết nghề khai thác thủy sản hiện mang lại nguồn thu hơn 500 tỉ đồng mỗi năm cho địa phương. Dù cảng cá Sa Cần đã được đưa vào quy hoạch chung nhưng việc đầu tư vẫn gặp khó do nguồn lực hạn chế.

“Địa phương nhiều lần kiến nghị cấp trên sớm quan tâm đầu tư cảng cá Sa Cần nhằm đáp ứng nhu cầu neo đậu, bốc dỡ thủy sản cho ngư dân”, ông Nam cho biết.

Theo Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi, trong bối cảnh cả nước siết chặt chống khai thác IUU, việc quản lý tàu cá phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật. Vì vậy, tàu cá khai thác xa bờ bắt buộc phải cập cảng cá chỉ định để thực hiện đầy đủ quy trình kiểm soát.

Quảng Ngãi hiện có gần 5.000 tàu cá, thuộc nhóm địa phương sở hữu đội tàu khai thác hải sản lớn của cả nước. Trong đó, tàu xa bờ dài từ 15-24 m có hơn 2.880 chiếc và trên 24 m có hơn 160 chiếc.

NGUYỄN YÊN

Nguồn PLO : https://plo.vn/quang-ngai-nghich-ly-tau-ca-dong-nhung-phai-o-nho-cang-tinh-ban-post909151.html