Hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng phân cấp, phân quyền
Nghị định 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về quản lý kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
Tuyến đường ven biển Vũng Đục - Cẩm Đông - Cẩm Sơn (giai đoạn 2), sẽ kết nối với cụm công nghiệp Cẩm Thịnh và hạ tầng quy hoạch của cảng Con Ong - Hòn Nét đang được thi công.
Bên cạnh việc cụ thể hóa các quy định của luật, Nghị định 165/2024/NĐ-CP đã làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác đầu tư, quản lý, khai thác, bảo trì và bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương trong quản lý tài sản kết cấu hạ tầng giao thông.
Đối với Quảng Ninh, địa phương có tốc độ phát triển hạ tầng giao thông thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, việc triển khai hiệu quả các quy định mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hệ thống giao thông ngày càng mở rộng cả về quy mô và phạm vi quản lý.
Những năm qua, cùng với việc hoàn thành các tuyến cao tốc Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái, nhiều công trình giao thông trọng điểm như cầu Bạch Đằng, các cầu Cửa Lục, tuyến đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả, đường ven sông kết nối cao tốc Hạ Long - Hải Phòng với TP Đông Triều đã tạo nên mạng lưới giao thông đồng bộ, hiện đại, đóng vai trò động lực phát triển kinh tế của tỉnh.
Tuy nhiên, quá trình khai thác cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý tài sản hạ tầng, bảo trì công trình, bảo vệ hành lang an toàn giao thông và tổ chức giao thông phù hợp với tốc độ đô thị hóa, phát triển công nghiệp, du lịch.
Hoàn thành tiếp nhận 7 tuyến quốc lộ được phân cấp
Theo ông Trần Trọng Toàn, Trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Quảng Ninh, thực hiện Nghị định số 165/2024/NĐ-CP, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành việc tiếp nhận các tuyến quốc lộ được phân cấp từ Trung ương về địa phương quản lý.
Nghị định 165/2024/NĐ-CP tạo cơ sở để tỉnh Quảng Ninh nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác hạ tầng giao thông đường bộ.
Trên cơ sở rà soát, đánh giá hiện trạng hệ thống quốc lộ trên địa bàn, Sở Xây dựng đã phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam và các đơn vị liên quan thực hiện các thủ tục phân cấp theo quy định.
Tổng cộng có 7 tuyến quốc lộ được chuyển giao cho UBND tỉnh quản lý gồm: QL4B, QL18, QL18B, QL18C, QL279, QL17B và QL10 với tổng chiều dài 369,88km. Công tác bàn giao, tiếp nhận phục vụ quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì đã hoàn thành từ tháng 6/2025.
Theo đánh giá của Sở Xây dựng Quảng Ninh, quá trình tiếp nhận diễn ra thuận lợi do trước đó các tuyến quốc lộ trên địa bàn tỉnh đã được Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) ủy thác cho địa phương thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo trì. Vì vậy, việc chuyển giao không làm gián đoạn hoạt động quản lý, vận hành và bảo đảm giao thông trên các tuyến.
Sau khi tiếp nhận, UBND tỉnh đã chủ động bố trí nguồn ngân sách địa phương để thực hiện công tác bảo trì thường xuyên và sửa chữa định kỳ theo quy định.
Việc phân cấp quản lý quốc lộ được đánh giá sẽ tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong việc xác định nhu cầu đầu tư, nâng cấp các tuyến đường phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu kết nối hạ tầng của tỉnh.
Hiện nay, Quảng Ninh đang triển khai các thủ tục đầu tư mở rộng QL4B và QL10; đồng thời nghiên cứu phương án cải tạo, nâng cấp một số tuyến quốc lộ khác như QL279 và QL18C nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng gia tăng.
Ông Bùi Hồng Minh, Phó giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ninh cho biết, một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 165/2024/NĐ-CP là quy định về xây dựng cơ sở dữ liệu đường bộ và phát triển hệ thống giao thông thông minh. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số, giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản kết cấu hạ tầng giao thông.
Sau khi tiếp nhận, UBND tỉnh Quảng Ninh đã chủ động bố trí nguồn ngân sách địa phương để thực hiện công tác bảo trì thường xuyên và sửa chữa định kỳ theo quy định.
Đối với Quảng Ninh, nội dung này phù hợp với định hướng phát triển chính quyền số, đô thị thông minh và chuyển đổi số toàn diện mà tỉnh đang triển khai.
Khi cơ sở dữ liệu đường bộ được xây dựng đồng bộ, cơ quan quản lý có thể theo dõi hiện trạng công trình theo thời gian thực, đánh giá chất lượng khai thác, dự báo nguy cơ xuống cấp và xây dựng kế hoạch bảo trì khoa học hơn.
Việc số hóa dữ liệu hạ tầng cũng tạo nền tảng để ứng dụng các công nghệ mới như hệ thống giám sát giao thông thông minh, camera phân tích lưu lượng phương tiện, cảnh báo sớm các nguy cơ mất an toàn giao thông và quản lý tài sản hạ tầng bằng công nghệ số.
Cùng với công tác quản lý, khai thác, Nghị định 165/2024/NĐ-CP cũng quy định cụ thể hơn về bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, quản lý hành lang an toàn giao thông và các hoạt động xây dựng trong phạm vi bảo vệ công trình đường bộ.
Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Quảng Ninh khi tốc độ đô thị hóa, phát triển du lịch và công nghiệp đang diễn ra mạnh mẽ dọc nhiều tuyến giao thông trọng điểm.
Thực tế cho thấy, tình trạng lấn chiếm hành lang giao thông, đấu nối trái phép hoặc xây dựng công trình không bảo đảm khoảng cách an toàn vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng công trình và an toàn giao thông.
Việc triển khai nghiêm các quy định của Nghị định 165/2024/NĐ-CP sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất dành cho đường bộ, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông, đồng thời bảo đảm quỹ đất phục vụ mở rộng và phát triển hệ thống giao thông trong tương lai.
Văn Đạt