Quản lý địa bàn biên phòng gồm 33 xã, phường, đặc khu với 22 dân tộc cùng sinh sống, BĐBP tỉnh Quảng Ninh xác định: Giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới không chỉ bằng các biện pháp nghiệp vụ, mà còn bằng việc chăm lo đời sống nhân dân, xây dựng niềm tin vững chắc của đồng bào nơi biên cương đối với Đảng, Nhà nước và LLVT.
Từ nhận thức đó, giai đoạn 2015-2025, BĐBP tỉnh đã triển khai 23 chương trình, mô hình giúp dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; nhiều mô hình mang lại hiệu quả thiết thực, phù hợp điều kiện thực tế từng địa bàn.
Tiêu biểu là mô hình “Bò giống giúp người nghèo biên giới”. Trong 10 năm qua, lực lượng Biên phòng đã trao 534 con bò giống tặng 534 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, với tổng trị giá hơn 8 tỷ đồng. Không chỉ hỗ trợ con giống, cán bộ, chiến sĩ còn trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng, chống dịch bệnh, giúp người dân từng bước phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.
Cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô xuống đồng giúp người dân cấy lúa.
Cùng với đó, BĐBP tỉnh Quảng Ninh tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân di dời chuồng trại chăn nuôi ra xa nhà ở, từng bước thay đổi tập quán sinh hoạt, bảo đảm vệ sinh môi trường. Đến nay, lực lượng Biên phòng đã phối hợp xây dựng 402 nhà tiêu hợp vệ sinh, di dời 125 chuồng trại chăn nuôi với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 5 tỷ đồng.
Tại thôn Phình Hồ, xã Hải Sơn,cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đã vận động nhân dân quy tụ 18 chuồng gia súc thành khu chăn nuôi tập trung. Mô hình không chỉ góp phần cải thiện môi trường sống mà còn tạo nền tảng để người dân phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững.
Một trong những điểm sáng khác là mô hình “Vườn cây kiểu mẫu” được triển khai tại nhiều xã biên giới với quy mô hơn 30.000m². Từ những khu vườn tạp kém hiệu quả, người dân được hướng dẫn cải tạo, trồng các loại cây có giá trị kinh tế như cam, bưởi da xanh, mít, ổi, trà hoa vàng… Qua đó mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng biên.
Không chỉ hỗ trợ sinh kế, BĐBP tỉnh Quảng Ninh còn chú trọng chăm lo an sinh xã hội. Thông qua các chương trình “Mái ấm biên cương”, “Xây dựng nhà đại đoàn kết”, lực lượng Biên phòng đã hỗ trợ xây dựng, trao tặng 201 căn nhà và công trình dân sinh với tổng trị giá hơn 10 tỷ đồng.
Các học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh nhận xe đạp và góc học tập tại Chương trình “Tháng Ba biên giới” năm 2026 do Bộ CHQS tỉnh, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh và Công an tỉnh Quảng Ninh phối hợp tổ chức.
Hàng nghìn suất quà được trao tận tay các hộ nghèo, gia đình chính sách; hàng nghìn lượt người dân được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí. Những việc làm thiết thực ấy đã góp phần giúp nhân dân vùng biên giảm bớt khó khăn, yên tâm bám đất, bám bản, phát triển kinh tế gia đình.
Đặc biệt, các chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn biên phòng” tiếp tục được triển khai hiệu quả. Trong những năm qua, lực lượng Biên phòng đã hỗ trợ sinh kế cho nhiều phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời hỗ trợ 159 lượt học sinh nghèo với mức kinh phí 500.000 đồng/người/tháng.
Từ sự đồng hành bền bỉ ấy, đã có 8 học sinh do BĐBP đỡ đầu thi đỗ đại học, cao đẳng; mở ra cơ hội thay đổi tương lai cho các em và gia đình nơi vùng cao biên giới.
Song hành với công tác an sinh xã hội, BĐBP tỉnh Quảng Ninh luôn chú trọng công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân chấp hành pháp luật, tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Trong 10 năm qua, các đơn vị đã tổ chức hơn 6.200 buổi tuyên truyền pháp luật cho hơn 218.000 lượt người dân và cán bộ, chiến sĩ. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam, quy định về quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc và phòng, chống các loại tội phạm.
Thượng tá Lê Quang Chiểu, Phó chính ủy Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Ninh trao quà tặng các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.
Nhiều hình thức tuyên truyền sáng tạo được triển khai như “Tiết học biên cương”, chuyên mục “Vì chủ quyền an ninh biên giới”, ứng dụng mã QR trong tuyên truyền quy định về biên giới, cột mốc… Qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của nhân dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Từ hiệu quả các chương trình, mô hình giúp dân, đến nay trên địa bàn biên phòng tỉnh Quảng Ninh đã thành lập 497 tổ tự quản với 5.597 thành viên tham gia quản lý, bảo vệ gần 119km đường biên giới và 98 mốc quốc giới cùng nhiều bến cảng, bến bãi.
Khi nhân dân tin tưởng, đồng thuận và cùng tham gia bảo vệ biên giới, “thế trận lòng dân” nơi biên cương ngày càng được củng cố vững chắc; góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở.
Thượng tá Lê Quang Chiểu, Phó chính ủy Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Các mô hình, chương trình giúp dân của BĐBP tỉnh không chỉ góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân mà còn trực tiếp củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước và LLVT; xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững”.
VĂN ĐẢM