Tết Nguyên đán 2026 đang cận kề, không khí mua bán quất cảnh tại khắp nhà vườn thuộc phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình dần trở nên sôi động. Khách bán buôn, khách lẻ tấp nập ra vào.
Theo các nhà vườn, năm nay thời tiết tương đối thuận lợi, quất phát triển đồng đều, quả sai và có màu sắc đẹp. Thị trường quất Tết năm nay nhộn nhịp hơn những năm trước. Đặc biệt, quất tiểu cảnh tiếp tục được khách hàng ưa chuộng.
Anh Trần Văn Ninh, chủ một nhà vườn quất cảnh tại phường Vị Khê, cho biết, anh sinh ra và lớn lên ở vùng đất có truyền thống làm cây cảnh nên đã sớm bén duyên với nghề. Từ việc tạo tác cây cảnh truyền thống, anh đã tìm cách áp dụng ở cây quất để tạo ra sản phẩm mới lạ, phục vụ nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.
Khoảng 3 năm trở lại đây, anh Ninh phát triển thêm dòng quất tiểu cảnh và được nhiều khách hàng ưa thích. Thay vì những chậu quất đơn điệu, quất tiểu cảnh được tạo tác với nhiều dáng thế như dáng hoành, huyền, thác đổ. Các tác phẩm còn được kết hợp nhiều kiểu chậu, chi tiết trang trí như núi giả, nhà cổ, linh vật, đá, rêu, thác nước mini... trở thành những tác phẩm phong phú về tạo hình, mang ý nghĩa phong thủy như “Thuận buồm xuôi gió”, “Cầu vồng”...
Năm nay, gia đình anh Ninh chuẩn bị khoảng 700 chậu quất tiểu cảnh, với giá bán dao động từ 3 triệu đến gần 20 triệu đồng/chậu. Đến thời điểm này, hơn 500 chậu quất đã được khách mua, nhiều sản phẩm chưa hoàn thiện đã có người đặt.
“Khách hàng của tôi gồm cả khách lẻ mua chơi Tết và khách sỉ. Do mỗi chậu có nhiều chi tiết nhỏ, nên vật tư để dựng tiểu cảnh phải được chuẩn bị từ khoảng tháng 8 âm lịch.
Đến thời điểm này, tôi đã bán được khoảng 500 chậu; còn hơn 100 sản phẩm, giá bán trên 10 triệu đồng/chậu đang trong quá trình hoàn thiện nhưng đã có khách đặt mua. Nếu tiêu thụ hết cây sớm hơn dự kiến, tôi sẽ làm thêm để phục vụ nhu cầu của khách”, anh Ninh cho biết.
Theo anh Ninh, để hoàn thiện một chậu quất tiểu cảnh, người trồng phải chuẩn bị cây từ 2-3 năm trước, thậm chí lâu hơn. Những gốc quất mua về sẽ được trồng tại vườn để uốn nắn, tạo tác bông tán, sau đó đưa lên chậu trồng một thời gian cho “thuần chậu” - tức là để cây thích nghi hoàn toàn với môi trường sống mới, giúp bộ rễ ổn định.
Riêng khâu hoàn thiện phục vụ Tết kéo dài liên tục trong nhiều tuần, đòi hỏi sự tỉ mỉ và mắt nhìn tinh tế. Với những tác phẩm lớn, thời gian lên chậu mất khoảng 3 ngày, sản phẩm nhỏ hơn từ 1,5-2 ngày.
Để đáp ứng tiến độ, nhà vườn duy trì 12 lao động làm việc thường xuyên, mỗi người đảm nhận một công đoạn: người chuyên làm các chi tiết tiểu cảnh, người chuyên lên chậu.
Ngoài bán trực tiếp tại vườn, với lợi thế của làng nghề cây cảnh truyền thống, gia đình anh Ninh còn livestream bán hàng trên mạng xã hội vào buổi tối, giúp khách ở xa có thể xem và đặt mua sản phẩm. Cách làm này không chỉ mở rộng đầu ra mà còn góp phần quảng bá thương hiệu quất cảnh Vị Khê, giúp làng nghề truyền thống thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới.
Trọng Tùng