Theo Euronews, Anh đang cân nhắc trả tiền cho người dân và doanh nghiệp sử dụng điện vào những ngày nắng hoặc nhiều gió, nhằm xử lý tình trạng dư thừa năng lượng tái tạo.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh nguồn cung điện từ năng lượng mặt trời và gió tăng mạnh, có thời điểm vượt nhu cầu, gây áp lực lên hệ thống lưới điện.
Cơ quan Điều hành Hệ thống Năng lượng Quốc gia Anh (NESO) cho biết tình trạng dư thừa có thể xảy ra vào một số thời điểm mùa hè này. Trong thời gian tới, các ưu đãi như giảm giá hoặc trả tiền trực tiếp có thể được áp dụng để khuyến khích tiêu thụ điện khi nguồn cung dồi dào.
"Điều đó có nghĩa người tiêu dùng có thể hưởng mức giá rất rẻ khi bật máy giặt vào những ngày nắng đẹp", Jess Ralston, Giám đốc năng lượng tại tổ chức Energy & Climate Intelligence Unit, cho biết.
Tình trạng dư thừa điện tái tạo diễn ra tại Anh và một số nước châu Âu. (Ảnh: Euronews)
Năng lượng tái tạo chiếm khoảng 44% sản lượng điện của Anh năm 2025, tăng mạnh so với mức 3% vào năm 2000. Trong một số thời điểm, quốc gia này thậm chí có thể chuyển từ nhập khẩu sang xuất khẩu điện.
Tuy nhiên, việc xuất khẩu không phải lúc nào cũng khả thi do hạn chế về hạ tầng và bối cảnh thị trường năng lượng châu Âu, khi tình trạng dư thừa điện tái tạo đang trở nên phổ biến tại nhiều nước như Đức, Pháp và Hà Lan.
Nguyên nhân của tình trạng dư thừa nằm ở đặc thù của hệ thống điện. Lưới điện châu Âu được thiết kế để vận hành với nguồn điện ổn định từ các nhà máy than và khí đốt.
Trong khi đó, năng lượng tái tạo phụ thuộc vào thời tiết, khó dự đoán và thường được sản xuất ở các khu vực xa trung tâm tiêu thụ.
Để đảm bảo an toàn, cung và cầu điện phải luôn cân bằng theo thời gian thực. Khi nguồn cung vượt nhu cầu, tần số hệ thống có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến nguy cơ mất điện. Trong bối cảnh chưa có đủ hệ thống lưu trữ, các nhà vận hành buộc phải cắt giảm sản lượng.
Theo công ty phân tích Montel Energy, Đức, Pháp và Hà Lan cắt giảm khoảng 3,9 TWh điện tái tạo trong năm 2025, tăng 21% so với năm trước. Các quốc gia này cũng ghi nhận số giờ có giá điện âm tăng mạnh, phản ánh tình trạng cung vượt cầu.
Công suất điện mặt trời tại Anh cũng tăng hơn gấp đôi trong 10 năm qua, đạt khoảng 22 GW, tương đương sản lượng của khoảng 30 nhà máy nhiệt điện than lớn.
Xu hướng dự kiến tăng nhanh hơn khi Anh thúc đẩy điện mặt trời dạng cắm và người dân tìm cách giảm phụ thuộc vào thị trường nhiêu liệu hóa thạch biến động.
Chi phí cho việc cắt giảm và thay thế nguồn điện không hề nhỏ. Năm 2025, Anh chi khoảng 363 triệu bảng cho cắt giảm công suất và 1 tỷ bảng để bù đắp bằng các nguồn điện khác, chủ yếu là khí đốt.
Do đó, việc khuyến khích sử dụng điện dư thừa có thể là giải pháp hiệu quả hơn, vừa giảm lãng phí vừa tiết kiệm chi phí cho toàn hệ thống.
Trong dài hạn, khi lưới điện được nâng cấp và công nghệ lưu trữ phát triển, tình trạng dư thừa có thể giảm bớt. Đồng thời, xu hướng điện hóa trong giao thông và sưởi ấm cũng sẽ làm tăng nhu cầu, góp phần cân bằng cung - cầu điện.
Hoa Vũ (Nguồn: Euronews)