Quốc hội kiến tạo hành lang pháp lý, giáo dục Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá

2 giờ trướcBài gốc

Việc hoàn thiện pháp luật được tiến hành liên tục, có kế thừa và bổ sung

Trong quá trình phát triển của ngành giáo dục, hệ thống pháp luật về giáo dục được xây dựng và hoàn thiện như một nền tảng không thể thiếu của quản lý nhà nước. Dấu mốc quan trọng đầu tiên là Luật Giáo dục năm 1998 đã thiết lập khuôn khổ pháp lý tương đối toàn diện cho lĩnh vực giáo dục. Tiếp đó, Luật Giáo dục năm 2005 và sửa đổi, bổ sung năm 2009 đã kịp thời cập nhật nhiều nội dung mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới, hội nhập quốc tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Sau năm 2009, hệ thống pháp luật giáo dục phát triển theo hướng chuyên sâu và phân tầng rõ ràng hơn với việc hình thành các đạo luật điều chỉnh từng cấp học, từng lĩnh vực đào tạo. Trong đó, Luật Giáo dục đại học năm 2012, được sửa đổi, bổ sung năm 2018, đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho thực hiện tự chủ đại học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014 thống nhất hệ thống đào tạo nghề, tăng cường gắn kết giáo dục với nhu cầu của thị trường lao động. Luật Giáo dục năm 2019 tiếp tục cụ thể hóa Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Chia sẻ tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức mới đây, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ GD-ĐT Đào Hồng Cường cho rằng, việc hoàn thiện pháp luật được tiến hành liên tục, có kế thừa và bổ sung, qua đó từng bước hình thành hành lang pháp lý ngày càng đầy đủ, thống nhất và khả thi. Đây chính là yếu tố quan trọng tạo điều kiện và động lực cho giáo dục Việt Nam phát triển ổn định, bền vững trong nhiều thập kỷ qua.

Ông Đào Hồng Cường nhấn mạnh, năm 2025 đánh dấu bước phát triển có tính bước ngoặt về thể chế giáo dục. Lần đầu tiên, Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo - lực lượng giữ vai trò then chốt của sự nghiệp giáo dục.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Nhà giáo tại Kỳ họp thứ 9

Ngoài ra, Quốc hội thông qua việc sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp cùng nhiều nghị quyết quan trọng liên quan đến phổ cập giáo dục mầm non, miễn và hỗ trợ học phí cho học sinh phổ thông, phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026 - 2035, cũng như ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo.

Song song với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã chủ động, tích cực tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và ban hành theo thẩm quyền hệ thống lớn các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giáo dục. Đây là hệ thống văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giữ vai trò trụ cột trong hoàn thiện thể chế giáo dục, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong quản lý nhà nước, đồng thời tạo lập đầy đủ cơ sở pháp lý cho việc triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước về giáo dục; góp phần quyết định vào quá trình đổi mới căn bản, toàn diện của giáo dục.

Từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo

Cũng tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Công Sỹ nhận xét, các luật và những nghị quyết vừa được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV là bước cụ thể hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Theo ông Đinh Công Sỹ, những thành tựu của giáo dục luôn có vai trò đồng hành, kiến tạo thể chế của Quốc hội. Quốc hội đã xây dựng hệ thống pháp luật về giáo dục ngày càng đồng bộ, toàn diện, bao trùm, từ mầm non đến đại học, tạo hành lang pháp lý vững chắc và xác định ưu tiên phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Quốc hội ban hành nhiều quyết sách chiến lược, từ xóa mù chữ thời kỳ đầu lập nước đến đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay. Những nghị quyết quan trọng như đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông, phổ cập mầm non 3 - 5 tuổi, miễn và hỗ trợ học phí, hay chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026 - 2035 đã mở ra cơ hội tiếp cận bình đẳng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

“Quốc hội thực hiện giám sát chặt chẽ đối với Chính phủ và các bộ, ngành, kịp thời nhận diện bất cập trong luật pháp và thực tiễn triển khai, từ đó đưa ra khuyến nghị, điều chỉnh cần thiết. Giám sát chuyên đề gần đây về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là minh chứng rõ nét cho sự đồng hành này. Tất cả cho thấy Quốc hội luôn nhất quán xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu, đồng hành chặt chẽ với Chính phủ và các cơ quan liên quan để kiến tạo thể chế, hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm nguồn lực, hướng tới mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng phục vụ cho giai đoạn phát triển mới của đất nước”, ông Đinh Công Sỹ nhận định.

Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo - lực lượng giữ vai trò then chốt của sự nghiệp giáo dục.

Cùng quan điểm, ông Đồng Ngọc Ba, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phân tích: Luật Nhà giáo là bước đột phá, giải quyết vấn đề then chốt để phát triển giáo dục - đội ngũ nhà giáo. Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) hoàn thiện cơ chế tự chủ, gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm định chất lượng. Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) bổ sung trung học nghề, mở rộng phân luồng, liên thông, học tập suốt đời, khắc phục mất cân đối giữa đào tạo hàn lâm và đào tạo nghề… Các luật sửa đổi, bổ sung khác đã tinh gọn hệ thống, chuẩn hóa văn bằng, thúc đẩy văn bằng số, giảm chi phí xã hội và bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng.

Ngoài ra, tại Kỳ họp thứ 10 vừa qua, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết về Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026 - 2035. Đây là những quyết định chiến lược, thể hiện cam kết mạnh mẽ và giải pháp cụ thể để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

“Những luật, nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua có tính chiến lược, thể hiện vai trò mạnh mẽ của Quốc hội, thông qua những giải pháp cụ thể để đổi mới, phát triển đột phá giáo dục trong thời gian tới. Lần hoàn thiện thể chế này là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo. Các cơ chế, chính sách đặc thù trong các luật và các nghị quyết đều thể hiện tư duy rất mới, nằm trong tổng thể tư duy về quản trị đất nước”, ông Đồng Ngọc Ba nhận xét.

Minh Thư/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/chinh-tri/quoc-hoi-kien-tao-hanh-lang-phap-ly-giao-duc-viet-nam-dung-truoc-co-hoi-but-pha-post1257764.vov