Trước khi thông qua, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật. Theo đó, dự thảo đã được rà soát, hoàn thiện trên cơ sở 89 ý kiến góp ý của đại biểu Quốc hội tại tổ và hội trường, bảo đảm tính hợp hiến, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp.
Một trong những nội dung đáng chú ý của luật lần này là việc trao thêm thẩm quyền cho Chính phủ trong điều hành chính sách thuế. Cụ thể, Chính phủ được giao quy định mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, ngưỡng không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh và mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải dựa trên các tiêu chí như diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.
Đáng lưu ý, các quy định hiện hành vẫn đặt ra những “ngưỡng kỹ thuật” cần bảo đảm tính thống nhất. Chẳng hạn, theo luật hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm phải nộp thuế theo phương pháp xác định thu nhập; trong khi doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng áp dụng thuế suất 15%, còn từ trên 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng chịu thuế suất 17%. Vì vậy, trong trường hợp điều chỉnh ngưỡng doanh thu vượt mức 3 tỷ đồng, Chính phủ sẽ phải báo cáo Quốc hội để sửa đổi các quy định liên quan.
Theo giải trình, dù không quy định khung cứng trong luật sửa đổi, nhưng trên thực tế, Chính phủ chỉ có thể điều hành ngưỡng doanh thu tối đa dưới 3 tỷ đồng/năm để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật thuế.
Việc phân cấp thẩm quyền này được đánh giá phù hợp với các chủ trương lớn của Trung ương, đồng thời giúp tăng tính linh hoạt trong điều hành chính sách tài khóa, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến động.
Về tổ chức thực hiện, Chính phủ và Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương xây dựng nghị định hướng dẫn thi hành. Hiện dự thảo nghị định đã hoàn tất việc lấy ý kiến các bộ, ngành và đang trong quá trình thẩm định. Dự kiến, mức doanh thu làm căn cứ điều hành ban đầu sẽ ở ngưỡng khoảng 1 tỷ đồng, được tính toán kỹ lưỡng trên nhiều yếu tố.
Luật có hiệu lực thi hành ngay sau khi được Quốc hội thông qua; riêng các quy định liên quan trực tiếp đến điều chỉnh ngưỡng doanh thu tại các điều 1, 2 và 3 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Việc thông qua luật sửa đổi lần này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện khung khổ pháp lý về thuế, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và tạo dư địa điều hành linh hoạt hơn cho Chính phủ trong giai đoạn tới.
Huy Tùng