Giữa tháng 4, không khí tại Đồng Nai trở nên sôi động; từ đại công trường Cảng hàng không quốc tế Long Thành đến những khu dân cư mới đang hình thành tại Biên Hòa, nhịp sống chuyển mình rõ rệt. Người dân đang háo hức chờ đợi thời khắc tỉnh nhà chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Kỳ vọng từ những công dân đô thị tương lai
Tại xã Long Thành - nơi được xem là “trái tim” của quá trình chuyển đổi đô thị, không khí phấn khởi lan tỏa khắp các khu dân cư. Hạ tầng giao thông liên vùng đang dần hoàn thiện, các tuyến cao tốc, đường vành đai, trục kết nối được triển khai đồng bộ. Đặc biệt, sự hiện diện của siêu dự án sân bay quốc tế đang từng ngày thay đổi diện mạo địa phương.
Người dân được hướng dẫn tận tình tại Trung tâm Hành chính công xã Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Văn Quân
Chị Lê Thị Phương Dung, một người lao động đang sinh sống tại Long Thành, nói rằng, việc Đồng Nai được xem xét nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng phát triển vượt trội.
Theo chị, điều người dân kỳ vọng không chỉ là sự thay đổi về danh xưng hành chính mà là những chuyển biến thực chất trong đời sống khi hạ tầng thuận tiện hơn, dịch vụ công minh bạch hơn và môi trường sống tốt đẹp hơn.
Chị Trần Ngọc Anh, giáo viên tiểu học tại Long Thành, đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực giáo dục. Chị cho biết, sĩ số học sinh tại nhiều trường vẫn còn cao, gây áp lực không nhỏ cho giáo viên. “Nếu trở thành đô thị lớn, chắc chắn cần đầu tư thêm trường lớp, không gian học tập và các khu vui chơi cho học sinh. Đô thị hóa phải đi cùng chất lượng giáo dục,” chị nói.
Ở xã Nhơn Trạch, khu vực tập trung nhiều khu công nghiệp, kỳ vọng của người dân lại gắn nhiều hơn với dịch vụ y tế và giao thông. Ông Nguyễn Văn Bé, cư dân lâu năm tại đây, bày tỏ mong muốn hệ thống bệnh viện được đầu tư hiện đại hơn để người dân không phải di chuyển xa. Đồng thời, giao thông nội vùng cần được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng.
Không khí phấn khởi cũng lan tỏa đến các khu vực xa trung tâm. Tại Đồng Phú, nhiều người dân bày tỏ sự tự hào khi địa phương đứng trước cơ hội “lên phường”. Với họ, đây không chỉ là thay đổi về tên gọi mà là cơ hội phát triển kinh tế, thu hút đầu tư và nâng cao thu nhập.
Ông Nguyễn Hữu Tư ở xã Đồng Phú nói: “Tôi rất tự hào khi địa phương bước lên tầm cao mới. Điều mong muốn là hạ tầng được đầu tư đúng tầm, doanh nghiệp đến nhiều hơn để tạo việc làm và đời sống người dân tốt hơn”.
Trong khi đó, bà Hồ Thị Hoa ở Lộc Ninh kỳ vọng, ngoài hạ tầng, chính sách hỗ trợ vốn sản xuất cũng cần được quan tâm. “Người dân mong có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển kinh tế gia đình”, bà nói.
Trước ngưỡng cửa lịch sử
Ngày 17/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết thành lập 10 phường; tỉnh Đồng Nai đang tiến rất gần thời khắc chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đây không chỉ là sự ghi nhận những thành tựu phát triển vượt bậc, mà còn mở ra một giai đoạn mới với nhiều cơ hội và thách thức. Đối với người dân, đó là kỳ vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Đối với chính quyền, đó là trách nhiệm lớn hơn trong quản trị và phát triển. Đồng Nai không chỉ đang thay đổi về diện mạo, mà còn đang từng bước nâng tầm chất lượng sống hướng tới một đô thị hiện đại, đáng sống và phát triển bền vững.
Đồng Nai đã đáp ứng đủ các tiêu chí để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Ảnh: Văn Quân
Ðộng lực từ chiến lược đô thị hóa
Theo các chuyên gia đô thị, việc nâng cấp từ xã lên phường không đơn thuần là thay đổi đơn vị hành chính, mà là bước chuyển toàn diện về mô hình quản trị và chất lượng sống.
TS Nguyễn Minh Hòa, chuyên gia quy hoạch đô thị, nhận định: “Việc lên phường đồng nghĩa với việc người dân sẽ được tiếp cận hệ thống dịch vụ đô thị tiêu chuẩn cao hơn, từ y tế, giáo dục đến hạ tầng kỹ thuật. Quan trọng hơn, nó tạo ra áp lực tích cực để chính quyền địa phương đổi mới quản trị, minh bạch và hiệu quả hơn”.
Thực tế cho thấy, nhiều địa bàn tại Đồng Nai đã có sự chuyển mình mạnh mẽ trong những năm gần đây. Từ các xã thuần nông, nhiều nơi đã trở thành khu vực có mật độ dân cư cao, hoạt động thương mại - dịch vụ sôi động, hạ tầng kỹ thuật được đầu tư bài bản như Định Quán, Tân Phú, Đồng Phú...
Việc chuyển đổi 10 xã lên phường trong đợt này được đánh giá là phù hợp với xu thế phát triển. Đáng chú ý, 100% hồ sơ đề án đều đã được lấy ý kiến người dân và nhận được sự đồng thuận cao một yếu tố quan trọng đảm bảo tính bền vững của quá trình chuyển đổi.
TS Hòa cho rằng, khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sở hữu nhiều lợi thế nổi bật để phát triển đô thị, trước hết là vị trí chiến lược kề cận TPHCM, giúp tăng khả năng kết nối vùng và giãn dân hiệu quả; cùng với đó là hệ thống hạ tầng giao thông quy mô lớn, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tạo động lực hình thành các đô thị hiện đại gắn với logistics và dịch vụ.
Bên cạnh đó, nền tảng công nghiệp phát triển sẵn có giúp quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh và bền vững, trong khi quỹ đất còn rộng mở cho phép quy hoạch các khu đô thị mới theo hướng đồng bộ, xanh và thông minh, hạn chế áp lực quá tải như nhiều đô thị lớn hiện nay.
Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Nai, Bí thư Tỉnh Đoàn Đồng Nai Nguyễn Minh Kiên, cho rằng, Đồng Nai khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trước hết người trẻ sẽ có thêm nhiều cơ hội để học tập, làm việc, khởi nghiệp và phát triển bản thân.
"Cơ hội đó đến từ việc hạ tầng ngày càng đồng bộ, môi trường đầu tư thuận lợi hơn, dịch vụ - công nghiệp - logistics - thương mại phát triển mạnh hơn, đời sống đô thị văn minh và hiện đại hơn. Người trẻ cũng sẽ có điều kiện tiếp cận tốt hơn với khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thị trường lao động chất lượng cao và các mô hình phát triển mới", anh Kiên nhận định.
Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội luôn là những thách thức lớn hơn. Khi đô thị phát triển ở tầm cao hơn, yêu cầu đối với người trẻ cũng cao hơn rất nhiều. Đó là áp lực về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, ngoại ngữ, khả năng thích ứng với môi trường cạnh tranh và hội nhập.
Bên cạnh đó, người trẻ cũng phải đối diện với yêu cầu cao hơn về ý thức công dân, trách nhiệm xã hội, văn hóa ứng xử và năng lực làm việc trong một môi trường đô thị hiện đại.
Theo anh Kiên, vấn đề không phải là chúng ta nhìn cơ hội hay thách thức theo hướng tách rời nhau, mà phải xác định đây là một giai đoạn buộc người trẻ phải trưởng thành nhanh hơn. Nếu chuẩn bị tốt, đây là thời cơ rất lớn. Còn nếu chậm thay đổi, chậm thích ứng, thì chính người trẻ sẽ tự làm mất đi lợi thế của mình.
Về phía địa phương, bà Nguyễn Thị Nghĩa, Chủ tịch UBND xã Lộc Ninh, cho biết, việc nâng cấp đơn vị hành chính là bước đi chiến lược trong tiến trình đô thị hóa. Đồng Nai từ lâu đã xác định phát triển đô thị đa trung tâm, gắn với công nghiệp, dịch vụ và tăng cường liên kết vùng là hướng đi chủ đạo.
Tại Lộc Ninh, đề án thành lập phường được xây dựng dựa trên định hướng phát triển dài hạn đến năm 2050. Kinh tế địa phương sẽ chuyển dịch theo hướng công nghiệp, xây dựng, thương mại dịch vụ, đi kèm với quy hoạch không gian đô thị rõ ràng, sử dụng đất hiệu quả.
Song song đó, các địa phương đang tích cực huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư hạ tầng, phát triển các công trình trọng điểm và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Công tác chuyển đổi số trong quản lý hành chính cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Ông Hồ Hùng Phi, Chủ tịch UBND xã Đồng Phú, cho biết, chính quyền đã chủ động rà soát các tiêu chí đô thị, hoàn thiện hồ sơ và chuẩn bị điều kiện để chuyển sang mô hình quản lý đô thị. Các phong trào chỉnh trang đô thị, bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh đang được người dân hưởng ứng tích cực.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp Đồng Nai sẵn sàng “lên thành phố” chính là sự đồng thuận của người dân. Không khí phấn khởi không chỉ thể hiện qua lời nói, mà còn qua hành động cụ thể: chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn vệ sinh môi trường, nâng cao ý thức cộng đồng… Đây chính là nền tảng xã hội vững chắc để quá trình đô thị hóa diễn ra bền vững. Khi người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia, quá trình phát triển sẽ có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn.
Văn Quân