Quy chế tuyển sinh siết điểm cộng IELTS đảm bảo yếu tố 'khuyến khích' đúng nghĩa

3 giờ trướcBài gốc

Học sinh Trường Trung học Phổ thông Chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) tham gia tư vấn tuyển sinh. Ảnh: HANU

Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo siết chặt quy định cộng điểm IELTS với dự kiến mức tối đa 1,5 điểm trong quy chế tuyển sinh đại học từ năm 2026 đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của phụ huynh và học sinh. Bởi lẽ, quy định này đã cho thấy rõ quan điểm, IELTS là chứng chỉ chứng minh năng lực ngôn ngữ, không phải là tấm thẻ đặc quyền trong tuyển sinh.

Quy chế tuyển sinh siết điểm cộng IELTS, trả chứng chỉ ngoại ngữ về đúng giá trị thực

Trong vài năm trở lại đây, cuộc đua IELTS đã lan xuống tận bậc trung học cơ sở. Nhiều địa phương từng áp dụng chính sách tuyển thẳng hoặc cộng từ 1 đến 2 điểm vào lớp 10 cho thí sinh có IELTS 4.0 trở lên. Bên cạnh đó, ở bậc đại học, có những trường quy đổi IELTS 6.5, thậm chí 5.5 thành điểm 10 tuyệt đối môn Tiếng Anh, kèm theo điểm cộng ưu tiên.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy một nghịch lý, IELTS đang vô tình tạo ra khoảng cách giàu - nghèo trong giáo dục; một học sinh ở thành phố với điều kiện kinh tế khá giả có thể dễ dàng tiếp cận các trung tâm luyện thi đắt đỏ để lấy chứng chỉ. Trong khi đó, học sinh ở nông thôn, vùng sâu vùng xa dù có tố chất và nỗ lực đến đâu cũng khó lòng cạnh tranh nếu tiêu chí tuyển sinh quá ưu ái loại chứng chỉ này.

Vì vậy, có lẽ một trong những lý do thuyết phục nhất cho việc siết điểm cộng là để tránh tình trạng "lợi chồng lợi". Nhiều chuyên gia giáo dục chỉ ra rằng, nếu một thí sinh đã dùng IELTS để quy đổi thành 10 điểm môn Tiếng Anh, sau đó lại dùng chính chứng chỉ đó để cộng thêm 1 - 2 điểm khuyến khích, thì đó là sự thiếu công bằng với những thí sinh thi bằng thực lực môn học tại trường.

Mới đây, trả lời phỏng vấn báo chí về các thông tin liên quan đến chứng chỉ ngoại ngữ trong dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng:

Một học sinh có thể có nhiều năng lực, sở trường khác nhau nên công việc tuyển sinh là làm sao tuyển đúng và trúng người dự tuyển theo học ngành đào tạo mong muốn. Theo đó, quy chế tuyển sinh vẫn duy trì quy định điểm cộng thêm nhưng không vượt quá 3 điểm theo thang điểm 30.

Điểm cộng là tổng các điểm thành phần. Thành phần thứ nhất là điểm thưởng áp dụng cho các sinh học đạt danh hiệu sinh giỏi quốc gia, đội tuyển thi olympic quốc tế. Những học sinh này được tuyển thẳng vào các ngành đào tạo theo kết quả môn thi nhưng đã không dùng quyền thẳng và khi đó có thể được cộng điểm thưởng từ 0-3 điểm (tùy theo kết quả nhất, nhì, ba) theo thang điểm 30.

Thành phần thứ 2 là điểm xét thưởng áp dụng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt. Thành phần thứ 3 là điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế. Điểm cộng của điểm thành phần thứ 2 hoặc thứ 3 nằm trong dải từ 0-1,5 điểm theo thang điểm 30.

Cũng theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, việc sử dụng các chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học bắt đầu từ năm 2017 đến nay. Trong giai đoạn hội nhập quốc tế, ngoại ngữ vẫn là một công cụ quan trọng trong học tập và mở ra cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Do đó, việc duy trì xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học là yêu cầu khách quan.

Dự thảo quy chế tuyển sinh lần này điều chỉnh theo hướng khai thác được năng lực ngoại ngữ của thí sinh và bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xét tuyển. Cơ sở đào tạo được quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp môn xét tuyển theo trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 1/3 của tổng điểm theo thang điểm 30.

Từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ hướng dẫn quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thống nhất sử dụng trong toàn hệ thống. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng 1 lần, hoặc thay thế môn ngoại ngữ hoặc được cộng điểm tối đa 1,5.

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học khẳng định những thay đổi trong dự thảo quy chế tuyển sinh đại học nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch, giảm chi phí, giảm áp lực.

Rõ ràng, quy định mới về mức trần 1,5 điểm cộng thể hiện ở bản dự thảo quy chế tuyển sinh đại đang được lấy ý kiến rộng rãi đã giúp đảm bảo rằng IELTS chỉ là một yếu tố "khuyến khích" đúng nghĩa, thay vì trở thành yếu tố quyết định thay thế hoàn toàn các năng lực học thuật khác.

Thiết nghĩ, giáo dục cần sự ổn định và công bằng. Chính vì vậy, việc siết chặt điểm cộng IELTS là cần thiết, là cách để định vị lại giá trị của việc học: Học để lấy kiến thức, chứ không phải để săn lùng những điểm cộng ưu tiên đầy may rủi từ các loại chứng chỉ ngoại ngữ. Và, một sân chơi bình đẳng sẽ là nơi những tài năng thực sự được tỏa sáng, dù học sinh đến từ bất cứ đâu.

Hi vọng những thay đổi trong quy chế tuyển sinh đại năm 2026 sẽ mang đến những luồng gió mới công tâm, bình đẳng cho tất cả thí sinh.

Hồng Phong

Nguồn Công dân & Khuyến học : https://congdankhuyenhoc.vn/quy-che-tuyen-sinh-siet-diem-cong-ielts-dam-bao-yeu-to-khuyen-khich-dung-nghia-179260130112635269.htm