Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được UBND TP Hà Nội phê duyệt nêu rõ lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng ở ngoại thành.
TP Hà Nội định hướng hình thành khu đô thị đại học và nghiên cứu, cùng ba khu đào tạo chuyên ngành. Khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc nằm ở cực phía Tây (Hòa Lạc). Ba khu đào tạo chuyên ngành được đặt tại cực tăng trưởng phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ cũ), Tây Bắc (Sơn Tây - Ba Vì cũ) và phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ).
Quy hoạch cũng định hướng phát triển các khu đào tạo đại học của Hà Nội, theo quy hoạch tầm nhìn 100 năm. Cụ thể Khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc có diện tích 1.000-1.500 ha. Khu vực này là trung tâm đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu đa ngành, trọng tâm là công nghệ cốt lõi gắn kết với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
Hà Nội định hướng quy hoạch Đại học Dược Hà Nội thành "bảo tàng động".
Khu đào tạo chuyên ngành phía Tây Nam có diện tích 100-150 ha. Khu vực này được định hướng tập trung các ngành đào tạo văn hóa, du lịch, y dược, hành chính, sư phạm, lâm nghiệp. Khu đào tạo chuyên ngành phía Tây Bắc có diện tích 220-250 ha, tập trung các cơ sở đào tạo chuyên sâu về an ninh, quốc phòng và các khối ngành văn hóa, nghệ thuật đặc thù. Khu đào tạo chuyên ngành phía Bắc có diện tích 120-180 ha. Khu vực này trọng tâm đào tạo nhân lực kỹ thuật hàng không, quản trị logistics và dịch vụ hỗ trợ hàng không hiện đại, gắn với khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trong toàn quốc, gồm hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên. TP Hà Nội cũng nêu định hướng không gian các trường đại học trong khu vực nội đô... từng bước chuyển đổi chức năng thành các trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, không gian văn hóa, không gian công cộng.
Thành phố xác định quy hoạch, việc hình thành cơ sở thứ hai tại các đô thị bên ngoài nhằm giảm tải cho khu vực nội đô, đồng thời làm tiền đề, động lực hình thành, phát triển đô thị khu vực bên ngoài. Từng bước di dời, chuyển đổi chức năng theo quy hoạch đối với các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, cơ sở điều trị bệnh truyền nhiễm và các trường đại học, cao đẳng quy mô nhỏ, không đáp ứng tiêu chuẩn. Quỹ đất sau khi di dời, ưu tiên phát triển các công trình hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật, công viên cây xanh, bãi đỗ xe, tiện ích công cộng chất lượng cao, hạn chế phát triển xây dựng nhà ở mới.
Cụ thể, Hà Nội sẽ hình thành không gian di sản - học thuật - ngoại giao học thuật cấp quốc gia theo mô hình “bảo tồn động” trên cơ sở vừa bảo tồn, gìn giữ giá trị lịch sử, vừa duy trì, phát huy, phát triển đời sống học thuật đương đại đối với quần thể các tòa nhà tại 19 Lê Thánh Tông (của Đại học quốc gia Hà Nội và một phần của Trường Đại học Dược Hà Nội thuộc phường Cửa Nam) gắn liền với sự hình thành và phát triển của đại học Việt Nam giai đoạn hiện đại.
Quy hoạch nêu rõ việc vận hành không gian di sản này hướng tới mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế xã hội, xây dựng hình ảnh thủ đô Hà Nội là đô thị tri thức, đô thị sáng tạo thông qua phát triển sản phẩm văn hóa tri thức; thúc đẩy du lịch học thuật, du lịch di sản; tăng cường đối ngoại và ngoại giao học thuật cấp cao.
Quang Phong/Báo Tin tức và Dân tộc