Thống nhất nhận thức, tạo đồng thuận trong hành động
Tại hội nghị, đồng chí Đoàn Văn Báu - Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính trị, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã trình bày chuyên đề "Công tác chính trị tư tưởng trong Đảng theo Quy định số 19-QĐ/TW, ngày 8/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương".
Đồng chí Đoàn Văn Báu thông tin, Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã chính thức ban hành Quy định số 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Đây là lần đầu tiên Đảng ta ban hành một quy định chuyên đề mang tính hệ thống, toàn diện, chuyên sâu và bao quát nhất đối với công tác chính trị, tư tưởng trong toàn Đảng và hệ thống chính trị.
Đồng chí Đoàn Văn Báu - Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính trị, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã trình bày chuyên đề.
Quy định 19-QĐ/TW là sự kết tinh, cụ thể hóa tinh thần Đại hội XIV, đánh dấu sự thay đổi mang tính bước ngoặt về tư duy quản trị tổ chức: chuyển trạng thái từ việc “định hướng, khuyến khích” sang “quy định bắt buộc”, từ “phản ứng thụ động” sang “chủ động dẫn dắt”, và đặc biệt là yêu cầu lượng hóa bằng các tiêu chí cụ thể, rõ ràng, có thể đo lường được.
"Việc ban hành quy định tạo ra động lực lớn, cơ sở pháp lý và tiêu chuẩn hành vi để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta củng cố khối đại đoàn kết, tự tin tiến bước, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính trị khẳng định.
Đại hội XIV là "Đại hội của hành động" thì hành động phải bắt đầu từ nhận thức. Nhận thức đúng, sâu sắc và thống nhất mới có thể tạo ra hành động đúng, nhanh và hiệu quả. Ngược lại, nếu nhận thức còn "chập chờn", thiếu thống nhất thì quá trình triển khai các nghị quyết, chủ trương lớn sẽ gặp nhiều khó khăn.
Từ thực tiễn triển khai các nghị quyết chiến lược, đồng chí Đoàn Văn Báu phân tích, nhiều vấn đề lớn như chuyển đổi số, sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp địa giới hành chính đều tác động trực tiếp đến tâm tư, quyền lợi và đời sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Vì vậy, công tác chính trị tư tưởng phải đi trước một bước để tạo sự đồng thuận, giúp cán bộ, đảng viên hiểu đúng mục tiêu chung, từ đó vượt qua băn khoăn, né tránh, sợ trách nhiệm hoặc tâm lý chờ đợi.
Nhận thức sâu, hành động đúng, làm đến cùng
Về đổi mới học tập, nghiên cứu, quán triệt nghị quyết, đồng chí Đoàn Văn Báu cho rằng, thời gian qua hình thức học trực tuyến, trực tiếp kết hợp trực tuyến đã tạo điều kiện truyền tải nhanh, thống nhất thông tin từ Trung ương tới cơ sở. Tuy nhiên, thực tế cũng phát sinh tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên tham gia học tập chưa nghiêm túc, còn sử dụng điện thoại, xử lý việc riêng hoặc không duy trì đầy đủ thời gian học tập.
Quy định 19 đã đặt rõ trách nhiệm của cấp ủy trong tổ chức học tập, nghiên cứu, quán triệt nghị quyết. Nếu để tình trạng học tập không nền nếp, thiếu đánh giá thái độ và nhận thức của đảng viên, cấp ủy đó khó có thể được đánh giá tốt.
Theo đó, việc học tập nghị quyết không thể dừng ở một hội nghị trực tuyến toàn quốc, đó là cả quá trình, cần tiếp tục được triển khai qua chuyên đề, thảo luận, sinh hoạt chi bộ và các hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đặc biệt, cần phân nhóm đối tượng để truyền đạt sát hơn, như văn học nghệ thuật, báo chí, người có uy tín trong cộng đồng, tôn giáo, dân tộc và các lực lượng đặc thù khác.
Toàn cảnh hội nghị báo cáo viên và thông tin chuyên đề quý II/2026.
Yêu cầu cấp ủy phân công các đồng chí ủy viên xuống dự, giám sát tại các điểm cầu để nắm bắt thực chất thái độ học tập. Sự có mặt của cấp ủy tại cơ sở sẽ góp phần nâng cao kỷ cương, trách nhiệm và chất lượng học tập.
Cùng đó, cần có bộ công cụ đánh giá nhận thức sau học tập, trong đó có thể sử dụng câu hỏi trắc nghiệm, kiểm tra kết quả tiếp thu của cán bộ, đảng viên. Nếu học nghị quyết nhưng không nắm được nội dung cơ bản thì khó có thể triển khai, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả.
Đồng chí Đoàn Văn Báu cho rằng, công tác chính trị tư tưởng không thể chỉ dừng ở nhận thức hay chương trình hành động trên giấy, phải tổ chức thực hiện đến cùng, đo lường được hiệu quả và xử lý được những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Khi triển khai chủ trương lớn, khó khăn là điều không tránh khỏi, có thể vướng ở tâm lý, vướng ở một bộ phận cán bộ, vướng ở nguồn lực hoặc các rào cản thực tế. Tuy nhiên, nếu đã xác định đúng mục tiêu chung thì phải kiên trì thực hiện, không vì những hiện tượng riêng lẻ mà làm chậm hoặc làm lệch bản chất vấn đề.
"Phải phát huy tinh thần "6 dám", trong đó có dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám vượt qua rào cản tâm lý nhưng tuyệt đối không được vì lợi ích cá nhân. Cán bộ, đảng viên phải được trình bày nguyện vọng, nêu ý kiến, phản ánh khó khăn nhưng khi tổ chức phân công thì phải chấp hành, không lùi bước trước nhiệm vụ", đồng chí Đoàn Văn Báu nhấn mạnh và cho rằng phải đo đếm hiệu quả bằng chỉ số cụ thể: "Sau 1 tháng, hai tháng, ba tháng phải đánh giá được chuyển biến ra sao, kết quả đến đâu, tác động thế nào. Nếu triển khai mà không đánh giá được hiệu quả thì rất khó khẳng định chủ trương đã đi vào cuộc sống".
Chuyển đổi số trong công tác tư tưởng
Đề cập đến yêu cầu trong thời đại số, đồng chí Đoàn Văn Báu cho biết, trong Quy định số 19, nội dung chuyển đổi số trong công tác tư tưởng được đặt ra rất rõ. Đây là yêu cầu không thể lùi, bởi nếu chậm thông tin, thiếu thông tin hoặc bỏ lọt thông tin thì không gian mạng với đặc điểm thật giả lẫn lộn sẽ tạo ra khoảng trống để các luồng thông tin sai lệch tấn công.
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng là mặt trận không tiếng súng nhưng vô cùng khốc liệt. Cấp ủy các cấp phải sử dụng thuần thục Hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp; đảng viên bắt buộc cài đặt và khai thác Sổ tay Đảng viên điện tử, ứng dụng Tuyên giáo Dân vận.
Đảng ủy Chính phủ cần tiên phong thực hiện số hóa toàn bộ kho dữ liệu nghị quyết, dữ liệu cán bộ, kết quả xử lý vi phạm, đồng thời đồng bộ hóa dữ liệu này với hệ thống Chính phủ điện tử. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và Big Data để tổng hợp, đo lường tâm trạng xã hội theo thời gian thực cần được thiết kế chuyên biệt để đo lường mức độ hài lòng và phản ứng của người dân, doanh nghiệp đối với các quyết sách hành pháp. Từ đó, Đảng ủy Chính phủ chủ động điều chỉnh chính sách, tạo ra các luồng thông tin tích cực, "lấy cái đẹp dẹp cái xấu" pha loãng và tiêu diệt hoàn toàn thông tin xấu độc.
Các đại biểu tham dự hội nghị
Bên cạnh đó, để công tác chính trị tư tưởng hiệu quả, cấp ủy và người đứng đầu phải nắm chắc tư tưởng của cán bộ, đảng viên. Việc nắm tư tưởng không thể chờ đến khi sự việc đã bộc phát mới xử lý mà phải quan sát qua biểu hiện cụ thể trong nói, viết và hành động.
"Tư tưởng tuy nằm trong nhận thức nhưng luôn bộc lộ qua sinh hoạt chi bộ, qua phát biểu, qua sản phẩm viết, qua hành vi ứng xử trên mạng xã hội và qua thái độ trong thực hiện nhiệm vụ. Cán bộ, đảng viên phải nói đúng quan điểm, đường lối của Đảng, viết đúng chủ trương, chính sách và sử dụng mạng xã hội đúng quy định", đồng chí Đoàn Văn Báu phân tích.
Theo Vụ trưởng Vụ Lý luận chính trị, ngay cả những biểu hiện tưởng nhỏ như chia sẻ, bình luận, bấm thích đối với thông tin sai lệch, cực đoan cũng có thể phản ánh thái độ chính trị và cần được xem xét nghiêm túc. Cán bộ, đảng viên có quyền trao đổi, tranh luận, nêu trăn trở để tìm giải pháp tốt hơn nhưng không được đụng chạm vào các nguyên tắc nền tảng của Đảng.
Quy định số 19 trong Đảng thực chất là nền móng quan trọng để tiếp tục xây dựng chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số. Từ phạm vi trong Đảng, yêu cầu đặt ra là mở rộng tác động ra toàn xã hội, chuyển mạnh trạng thái công tác tư tưởng từ phương thức truyền thống trên thực địa sang làm chủ không gian mạng, kịp thời nắm bắt, định hướng và xử lý các vấn đề tư tưởng phát sinh trong môi trường số.
"Thực hiện tốt quy định này sẽ tạo nền tảng trọng tâm để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới, nhất là khi không gian mạng đã trở thành địa bàn quan trọng của đấu tranh tư tưởng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố đồng thuận xã hội", Vụ trưởng Vụ Lý luận chính trị Đoàn Văn Báu khẳng định.
Tiêu chuẩn hóa hành vi "Nghe - Nói - Viết - Làm" (theo Điều 11, Quy định 19-QĐ/TW), mỗi đảng viên phải có trách nhiệm lan tỏa thông tin tích cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu. Nghe: Không hùa theo tâm lý đám đông. Nói/Viết: Tuân thủ kỷ luật phát ngôn trên không gian mạng, dùng ngòi bút bảo vệ sự thật, chống dân chủ cực đoan. Làm: Nhất quán trong nhận thức và hành động.
Nguyên Thảo