Quy Nhơn – Pleiku: Tuyến cao tốc chiến lược chờ cú hích vốn 2026

2 giờ trướcBài gốc

Theo Ban Quản lý dự án các công trình Giao thông và Dân dụng tỉnh Gia Lai, đơn vị vừa có báo cáo gửi Bộ Tài chính và UBND tỉnh Gia Lai về tình hình triển khai dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn – Pleiku. Đồng thời, địa phương cũng đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét sớm phân bổ nguồn vốn ngân sách Trung ương năm 2026 nhằm bảo đảm điều kiện triển khai đồng bộ toàn tuyến.

Đây không chỉ là một dự án giao thông đơn thuần mà còn là tuyến hành lang kinh tế chiến lược kết nối cảng biển Quy Nhơn với khu vực Tây Nguyên, góp phần giảm áp lực cho Quốc lộ 19, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, logistics và mở rộng không gian phát triển công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái cho cả vùng.

Dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku có tổng chiều dài khoảng 125km, tổng mức đầu tư 43.734 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương khoảng 42.484 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương 1.250 tỷ đồng.

Tăng tốc thi công giữa áp lực vốn và giá vật liệu

Hiện nay, các nhà thầu đang tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để huy động tối đa nhân lực, thiết bị, triển khai đồng loạt nhiều mũi thi công nền đường, hệ thống thoát nước, cầu và các hạng mục phụ trợ trên toàn tuyến.

Tuy nhiên, quá trình triển khai đang đối mặt với không ít khó khăn. Giá nhiên vật liệu tăng cao trong thời gian qua khiến chi phí thi công đội lên đáng kể, trong khi kế hoạch vốn Trung ương năm 2026 chưa được bố trí. Nguồn vốn đối ứng từ ngân sách địa phương cũng đã giải ngân hết, dẫn đến việc tạm ứng và thanh toán cho các nhà thầu chưa kịp thời, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xoay vòng vốn và tổ chức thi công.

Cao tốc Quy Nhơn – Pleiku được kỳ vọng sẽ trở thành “mạch máu kinh tế” mới, tạo động lực liên kết vùng, thúc đẩy thương mại, dịch vụ, du lịch và phát triển kinh tế xanh theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo đánh giá của Ban Quản lý dự án, nếu không sớm bổ sung nguồn vốn từ ngân sách Trung ương, nguy cơ chậm tiến độ các dự án thành phần là hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh mùa mưa Tây Nguyên đang đến gần.

Từ thực tế đó, tỉnh Gia Lai kiến nghị Chính phủ sớm bố trí vốn để bảo đảm triển khai dự án thành phần 2, đồng thời duy trì tiến độ thi công các dự án thành phần còn lại theo kế hoạch.

Theo đó, khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Tây Nguyên xuống các cảng biển miền Trung, giảm chi phí logistics cho nông sản, lâm sản và hàng hóa xuất khẩu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Gia Lai – địa phương có thế mạnh về nông nghiệp quy mô lớn với các sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, trái cây và năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, việc hình thành trục giao thông tốc độ cao còn tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, trung tâm logistics và các dự án chế biến sâu, qua đó nâng cao giá trị chuỗi sản xuất nông nghiệp, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô.

Ở góc độ môi trường, việc lưu thông thuận lợi cũng góp phần giảm áp lực phương tiện trên Quốc lộ 19 hiện hữu – tuyến đường thường xuyên quá tải, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn và phát thải lớn do ùn tắc kéo dài. Một hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ sẽ giúp tối ưu vận tải, giảm tiêu hao nhiên liệu và hướng tới mục tiêu phát triển hạ tầng xanh trong dài hạn.

Kỳ vọng hình thành trục phát triển liên vùng mới

Theo Ban Quản lý dự án, dự án thành phần 1 và dự án thành phần 3 đã được khởi công từ cuối năm 2025. Riêng dự án thành phần 2 hiện đang hoàn thiện thủ tục kỹ thuật để lựa chọn nhà thầu, dự kiến triển khai các gói xây lắp từ tháng 5 đến tháng 7/2026.

Tại dự án thành phần 1, đoạn từ Km0+000 đến Km22+000, hơn 70% mặt bằng đã được bàn giao. Các vị trí cầu vượt, hầm chui và nhiều hạng mục trọng điểm đang được ưu tiên thi công trước mùa mưa.

Các gói thầu XL.01 và XL.02 hiện huy động hàng trăm máy móc, thiết bị cùng lực lượng công nhân tổ chức thi công liên tục theo hình thức “3 ca, 4 kíp”.

Nhiều công trình cầu lớn như cầu An Nhơn, cầu sông Kôn, cầu Hà Nhe và cầu vượt cao tốc Bắc – Nam đang đồng loạt triển khai phần hạ bộ và đúc dầm. Riêng cầu X4 đã hoàn thành khoảng 50% khối lượng cọc khoan nhồi.

Trong khi đó, tại dự án thành phần 3, các nhà thầu cũng đang tăng tốc thi công nền đường, cọc khoan nhồi, đúc dầm cầu và các hầm chui dân sinh tại nhiều vị trí. Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được các địa phương đẩy nhanh tiến độ. Đến nay, dự án thành phần 1 đã bàn giao khoảng 70,5% mặt bằng, còn dự án thành phần 3 đạt khoảng 72%.

Dự án được chia thành 3 dự án thành phần gồm: dự án thành phần 1 dài 22km với tổng vốn gần 6.989 tỷ đồng; dự án thành phần 2 dài 68km với tổng vốn khoảng 27.576 tỷ đồng; và dự án thành phần 3 dài 35km với tổng vốn khoảng 9.169 tỷ đồng.

Tuyến cao tốc có điểm đầu tại Quốc lộ 19B thuộc phường An Nhơn Bắc và điểm cuối kết nối với đường Hồ Chí Minh thuộc phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai. Theo kế hoạch, toàn bộ dự án sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2029.

Trong chiến lược phát triển vùng Tây Nguyên, cao tốc Quy Nhơn – Pleiku được kỳ vọng sẽ trở thành “mạch máu kinh tế” mới, tạo động lực liên kết vùng, thúc đẩy thương mại, dịch vụ, du lịch và phát triển kinh tế xanh theo hướng hiện đại, bền vững. Việc sớm tháo gỡ khó khăn về vốn không chỉ giúp bảo đảm tiến độ công trình mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển hạ tầng chiến lược quốc gia trong giai đoạn mới.

Trọng Nghị

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/quy-nhon-pleiku-tuyen-cao-toc-chien-luoc-cho-cu-hich-von-2026-112165.html