Quyền lợi người dân khi đất dính quy hoạch năm 2026: 3 lưu ý pháp lý quan trọng

2 giờ trướcBài gốc

Người dân có đất nằm trong khu vực quy hoạch thường lo lắng về việc bị hạn chế quyền sử dụng. Tuy nhiên, theo các quy định áp dụng trong năm 2026, pháp luật vẫn bảo đảm ba nhóm quyền lợi cốt lõi cho chủ sở hữu nếu đáp ứng đủ điều kiện về pháp lý và thời gian triển khai dự án.

Cấp giấy phép xây dựng có thời hạn

Quyền lợi đầu tiên và quan trọng nhất là việc đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn. Theo quy định, lộ trình thực hiện quyền này trong năm 2026 được chia làm hai giai đoạn dựa trên các văn bản luật tương ứng.

Từ ngày 1/1/2026 đến hết 30/6/2026, quy định được áp dụng theo Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) và Nghị định 140/2025/NĐ-CP. Nếu sau 3 năm kể từ ngày công bố kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp xã mà cơ quan nhà nước chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa cho phép chuyển mục đích sử dụng, người dân có quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.

Từ ngày 1/7/2026, Luật Xây dựng 2025 chính thức có hiệu lực và điều chỉnh nội dung này. Giấy phép xây dựng có thời hạn sẽ được cấp cho các công trình nằm trong khu vực đã có quy hoạch đô thị, nông thôn hoặc quy hoạch ngành nhưng chưa triển khai thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền.

Cần lưu ý về một số quyền lợi khi có đất nằm trong quy hoạch. Ảnh minh họa

Tiếp tục sử dụng và thực hiện các quyền tài sản

Người dân vẫn được thực hiện đầy đủ các quyền theo Luật Đất đai 2024 nếu quy hoạch sử dụng đất đã công bố nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất hằng năm của cấp xã. Các quyền này bao gồm: cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, cho thuê hoặc thế chấp quyền sử dụng đất.

Đáng chú ý, trong trường hợp đã có kế hoạch sử dụng đất hằng năm của cấp huyện, quyền lợi sẽ bị hạn chế một phần để phục vụ mục tiêu quy hoạch:

Người dân được tiếp tục sử dụng đất nhưng không được xây mới nhà ở, công trình hoặc trồng cây lâu năm.
Được phép sửa chữa, cải tạo công trình hiện có hoặc xây dựng theo giấy phép xây dựng có thời hạn.
Nếu cơ quan thẩm quyền không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc không công bố công khai việc điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất, người dân sẽ không bị hạn chế các quyền nêu trên.

Quyền được bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Khi Nhà nước chính thức thực hiện thu hồi đất theo quy hoạch, người sử dụng đất hợp pháp sẽ được hưởng chính sách bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất theo Luật Đất đai 2024. Điều kiện để nhận bồi thường là người dân đang sử dụng đất hợp pháp, không phải đất thuê trả tiền hằng năm và có Giấy chứng nhận hoặc các giấy tờ hợp lệ làm căn cứ cấp giấy chứng nhận.

Ngoài ra, quyền bồi thường cũng áp dụng cho các trường hợp nhận chuyển nhượng từ người sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký, hoặc đất được sử dụng theo kết quả trúng đấu giá đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

Lưu ý: Thông tin về quyền lợi có thể thay đổi tùy thuộc vào các điều chỉnh quy hoạch cụ thể của từng địa phương. Người dân cần chủ động liên hệ với cơ quan chức năng tại địa bàn để xác minh chính xác tình trạng pháp lý của thửa đất.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/quyen-loi-nguoi-dan-khi-dat-dinh-quy-hoach-nam-2026-3-luu-y-phap-ly-quan-trong-429469.html