Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương chủ trì buổi họp báo. Ảnh: Bộ Kh&CN.
Tại buổi họp báo thường kỳ tháng 5/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) đã thông tin về kết quả triển khai Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ cũng như tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Theo đó, ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg, Bộ KH&CN đã ban hành Quyết định số 2309/QĐ-BKHCN, đồng thời Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định số 185/QĐ-SHTT để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao.
Theo ông Trần Lê Hồng, sau gần một tháng thực hiện, công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tính đến ngày 27/5/2026, các Bộ, ngành và địa phương đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc vi phạm; xử lý, khởi tố hình sự 1.146 vụ; tổng số tiền xử phạt đạt 12,6 tỷ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 36 tỷ đồng. Đồng thời, lực lượng chức năng phát hiện 28 vụ việc nghiêm trọng, phức tạp, điển hình.
Đặc biệt, chỉ sau 3 tuần triển khai cao điểm, số vụ xử lý vi phạm hành chính tăng gấp khoảng 3 lần mức trung bình một tháng của năm 2025; số vụ khởi tố hình sự tương đương khoảng 60% tổng số vụ cùng loại của cả năm 2025. Riêng lực lượng quản lý thị trường xử lý số vụ việc tăng gần 210% so với tháng 5/2025 và vượt 158% chỉ tiêu năm 2026.
Nhiều địa phương đã thành lập các tổ công tác liên ngành, tăng cường phối hợp giữa công an, quản lý thị trường, hải quan và các cơ quan liên quan. Cùng với đó, Cục Sở hữu trí tuệ tiếp tục hỗ trợ chuyên môn, cung cấp ý kiến chuyên môn và đầu mối tra cứu, phối hợp thông tin nhằm nâng cao hiệu quả xử lý các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trên phạm vi cả nước.
Ông Trần Lê Hồng - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Bộ KH&CN.
Cùng với công tác đấu tranh, xử lý vi phạm, Bộ KH&CN đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong năm 2026. Cơ sở dữ liệu dự kiến tích hợp thông tin về xử lý vi phạm hành chính, hình sự, các vụ việc điển hình, dữ liệu về đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, kết quả giám định và xử lý vi phạm trên phạm vi cả nước.
Khi được đưa vào vận hành, cơ sở dữ liệu sẽ hỗ trợ các cơ quan chức năng tra cứu, chia sẻ và đối chiếu thông tin nhanh chóng hơn, qua đó nâng cao hiệu quả phối hợp xử lý các vụ việc. Đồng thời, đây cũng sẽ là công cụ quan trọng phục vụ công tác thống kê, dự báo xu hướng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tạo cơ sở cho việc hoạch định chính sách và triển khai các hoạt động thực thi trên phạm vi toàn quốc.
Song song với đó, Bộ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý khi tham mưu sửa đổi, bổ sung Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp. Sau quá trình tiếp thu, hoàn thiện, Nghị định sửa đổi đã được ban hành.
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định mới là việc bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính cho một số cơ quan có liên quan nhằm khắc phục khoảng trống trong thực thi nhiệm vụ, tăng cường khả năng bám sát địa bàn, qua đó nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Đặc biệt, Nghị định đã bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả là ngăn chặn truy cập đối với các tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình xử lý vi phạm trên môi trường số, đồng thời tháo gỡ những khó khăn trong việc xử lý các tên miền quốc tế do nhà đăng ký dịch vụ không đặt trụ sở tại Việt Nam.
Hằng Phạm