'Quyết tâm gấp mười lần và hành động gấp trăm lần' vì hạnh phúc Nhân dân (Bài 2): Đột phá tư duy - mở đường kiến tạo

5 giờ trướcBài gốc

Cánh đồng lớn 65ha trồng dưa Nhật xuất khẩu tại xã Ba Đình.

Nguồn lực đó cần bền vững và lâu dài dựa trên đột phá về tư duy phát triển kinh tế. Đó là một hệ sinh thái tăng trưởng mới, với yêu cầu chuyển mạnh mô hình tăng trưởng từ bề rộng sang chiều sâu, lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh làm thước đo; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính; thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực... mà Nghị quyết Đại hội XIV đang “dẫn lối”, “soi đường”.

Là tỉnh có lợi thế nông nghiệp, Thanh Hóa đã manh nha những mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn tiêu chuẩn hóa, chế biến sâu và thị trường xuất khẩu. Các vùng trồng lúa ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tiêu chuẩn VietGAP, được cấp mã số vùng trồng đã giúp “hạt ngọc” xứ Thanh vươn ra những thị trường khó tính như Singapore, Đức, Nhật Bản thông qua các doanh nghiệp như Công ty CP Mía đường Lam Sơn, Công ty CP Đầu tư và Phát triển VinaGreen.

Theo ông Đỗ Minh Thủy, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư và Phát triển VinaGreen, khác biệt của doanh nghiệp không chỉ nằm ở nhà máy chế biến tự động hóa, mà ở chuỗi giá trị khép kín trên nền tảng công nghệ thân thiện môi trường. Từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến bảo quản, tiêu thụ đều được số hóa, giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng. Giai đoạn 2 của nhà máy đang hoàn thiện, hướng tới chế biến sâu các sản phẩm từ gạo và ngũ cốc, đáp ứng tiêu chuẩn GlobalGAP, ISO 22000, HACCP để chinh phục thị trường cao cấp tiếp theo. Việc tích hợp dữ liệu điều hành trên nền tảng quản trị thông minh, ứng dụng AI, Big Data đang giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian ra quyết định, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thương trường hội nhập.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh Hóa hiện có 121 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu, với diện tích hơn 1.125ha. Việc cấp mã số vùng trồng không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc, nâng chất lượng nông sản, mà còn tạo chuyển biến về tư duy sản xuất của nông dân: Từ canh tác truyền thống dần chuyển sang sản xuất theo chuẩn thị trường, gắn với chuỗi giá trị và thương hiệu.

Trên lĩnh vực công nghiệp, bên cạnh các sản phẩm chủ lực với khả năng chi phối tầm quốc gia như xăng dầu, xi măng, Thanh Hóa đang từng bước chuyển dịch theo hướng nâng cao hàm lượng công nghệ, phát triển chuỗi sản xuất tuần hoàn gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tại Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), việc tiếp nhận và chế biến thành công lô dầu thô ngoài nguồn truyền thống từ Cô-oét vào tháng 1 vừa qua cho thấy năng lực thích ứng công nghệ và tính linh hoạt về nguồn nguyên liệu. Đây là bước đi quan trọng giúp nhà máy duy trì vận hành ổn định ở mức cao, tăng khả năng ứng phó trước biến động thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời mở ra dư địa tối ưu hóa hiệu suất, hướng tới vận hành an toàn, bền vững.

Ông Kazutaka Yamato, Tổng Giám đốc NSRP, cho biết: “Chế biến thành công lô dầu thô đầu tiên ngoài nguồn Cô-oét là minh chứng cho năng lực vận hành xuất sắc và khả năng thích ứng của NSRP. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm tối ưu hiệu suất, mở rộng khả năng tiếp nhận nhiều loại dầu thô khác nhau, đồng thời duy trì cam kết vận hành an toàn, tin cậy và phát triển bền vững với công suất dự kiến 120%”.

Ở lĩnh vực cơ khí công nghệ cao, Nhà máy Cơ khí công nghệ cao Nghi Sơn đã và đang hình thành một “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng cơ khí tầm cỡ quốc gia và khu vực. Dây chuyền hiện đại, hệ thống quản trị chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế cho phép doanh nghiệp sản xuất kết cấu thép phục vụ năng lượng tái tạo, dầu khí - hóa dầu, hạ tầng quy mô lớn và các công trình đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe theo ISO, EN, ASME, AISC hay EPD... Sự hiện diện của nhà máy còn kéo theo nhu cầu logistics, vận tải siêu trường, siêu trọng, góp phần nâng vị thế Khu Kinh tế Nghi Sơn trong chuỗi cung ứng khu vực.

“Năm 2026, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đầu tư bổ sung thiết bị tự động hóa, mở rộng khu vực gia công để khai thác tối đa công suất nhà máy; phát triển các dòng sản phẩm kết cấu thép chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khắt khe của các dự án năng lượng, hạ tầng và công nghiệp nặng. Cùng với đó, nhà máy sẽ hoàn thiện hệ thống chứng chỉ, tiêu chuẩn quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường mục tiêu như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Trung Đông; đồng thời tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý vật tư, định mức thép và theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh”, ông Võ Nguyên Giáp, Tổng Giám đốc Công ty CP Cơ khí công nghệ cao Nghi Sơn, chia sẻ.

Dù đã có bước định hình, khoảng cách giữa mục tiêu nghị quyết và thực tiễn vẫn còn rất xa. Thực trạng thu hút đầu tư nặng về “lấp đầy”, ưu tiên quy mô vốn mà chưa đặt chuẩn công nghệ, môi trường, lan tỏa chuỗi giá trị là hạn chế nói chung của nền kinh tế đất nước, cũng như Thanh Hóa.

Quyết liệt đổi mới tư duy tăng trưởng trong giai đoạn mới, bên cạnh duy trì các động lực tăng trưởng truyền thống, Thanh Hóa đang nỗ lực xác lập mô hình tăng trưởng mới từ kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, kinh tế chia sẻ và các ngành kinh tế mới, với quyết tâm cải thiện mạnh mẽ hơn môi trường đầu tư kinh doanh. Đồng chí Lê Trọng Thụ, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: "Sở sẽ tham mưu cho tỉnh tăng cường thu hút có chọn lọc các dự án FDI, đồng thời đẩy mạnh liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trong tỉnh, nhất là trong chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, từng bước đưa doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Muốn vậy, trọng tâm trước hết là nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong tỉnh để đủ điều kiện hợp tác với các đối tác lớn. Cùng với các cơ chế, quỹ hỗ trợ phù hợp, tỉnh hướng tới hình thành một số doanh nghiệp nòng cốt, đóng vai trò “đầu tàu”, dẫn dắt hệ sinh thái liên kết phát triển bền vững".

Hành động rõ ràng và quyết tâm, tại kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết của Chính phủ, Nghị quyết của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh năm 2026, cùng với ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, quan điểm chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh chú trọng tới yêu cầu về đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tập trung xây dựng, phát triển 4 trung tâm kinh tế động lực, 3 trụ cột phát triển, tạo sức lan tỏa thúc đẩy CNH, HĐH và phát triển các ngành, lĩnh vực.

Kỹ sư Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.

Cùng với rà soát, điều chỉnh các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư theo hướng chọn lọc dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, có tác động lan tỏa chuỗi giá trị; tăng cường kết nối FDI với doanh nghiệp trong nước để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, UBND tỉnh đặt trọng tâm phát triển đồng bộ chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; đổi mới cơ chế đặt hàng nghiên cứu, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư R&D, chuyển đổi xanh; tập trung phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao trong các lĩnh vực điện tử, tự động hóa, vật liệu mới, công nghệ sinh học.

Theo đó, trong lĩnh vực nông nghiệp Thanh Hóa sẽ tiếp tục cơ cấu lại sản xuất theo lợi thế từng vùng, từng địa bàn, phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Trọng tâm là nhân rộng các mô hình nông nghiệp sạch, hữu cơ, tuần hoàn, sinh thái; ưu tiên các sản phẩm chủ lực gắn với chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; tăng cường liên kết sản xuất - bao tiêu sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho nông dân; thúc đẩy xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản, nâng cao giá trị và thương hiệu các sản phẩm.

Trong lĩnh vực công nghiệp, tư duy thu hút đầu tư sẽ được xác lập trên quan điểm chọn lọc, bền vững và nâng cao giá trị gia tăng. Trọng tâm là tiếp tục thu hút, mở rộng sản xuất các ngành công nghiệp mũi nhọn của tỉnh như lọc - hóa dầu, hóa chất và chế biến sản phẩm từ hóa dầu, sản xuất và cung ứng điện, cơ khí, điện tử, luyện - chế biến kim loại. Tỉnh cũng ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp mới nổi, công nghiệp công nghệ cao, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, có hàm lượng phát thải các-bon thấp; từng bước dịch chuyển cơ cấu công nghiệp theo hướng xanh, sạch và thân thiện môi trường...

Lộ trình dài hơi, với nhiều thách thức trong thực tiễn, không chỉ về nguồn lực triển khai mà còn ở những “độ trễ” nội tại của thể chế. Mục tiêu “đến năm 2045, chúng ta phải thực hiện cho bằng được mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển, thu nhập cao, ngang tầm thế giới” đã, đang và sẽ tiếp tục cần một cuộc chuyển đổi mạnh mẽ hơn về tư duy phát triển, về thiết kế chính sách nhằm giải phóng mọi nguồn lực xã hội, đưa kinh tế trong tỉnh và đất nước bứt phá dưới “ngọn đuốc soi đường", “vượt qua sóng gió, vững vàng tiến bước trong thời đại đầy biến động”.

Bài và ảnh: Tùng Lâm

Bài 3: Trụ cột vững chắc cho ổn định và phát triển

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/quyet-tam-gap-muoi-lan-va-hanh-dong-gap-tram-lan-vi-hanh-phuc-nhan-dan-bai-2-dot-pha-tu-duy-mo-duong-kien-tao-278274.htm