Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trao đổi thông tin tại họp báo - Ảnh: VGP/HT
Hoàn thiện kịch bản tăng trưởng, điều chỉnh chính sách
Tại cuộc họp báo thường kỳ quý 1/2026 tổ chức chiều ngày 9/4 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết nền kinh tế quý 1 chưa đạt mục tiêu tăng trưởng do phải ứng phó với tình huống khẩn cấp.
Bộ Tài chính đang hoàn thiện kịch bản tăng trưởng mới, đồng thời điều chỉnh chính sách tài khóa, tiền tệ để giữ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Các chính sách này dự kiến triển khai trong quý 2, quý 3 và quý 4.
Theo ông Nguyễn Đức Chi, Bộ Tài chính đã báo cáo và đề xuất nhiều chính sách, trong đó có chính sách liên quan đến xăng dầu như ứng ngân sách cho quỹ bình ổn giá. Nếu không triển khai, tác động đến nền kinh tế và người dân sẽ lớn.
Do đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, Bộ Tài chính đang xây dựng kịch bản mới, trong đó, điều chỉnh các công cụ tài khóa và tiền tệ để phù hợp với bối cảnh thực tế. Các giải pháp sẽ được triển khai đồng bộ trong các quý còn lại của năm.
Theo ông Đinh Xuân Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước (NSNN), tốc độ tăng GDP quý 1/2026 ước đạt 7,83% so với cùng kỳ. Mức tăng này thấp hơn kịch bản tại Nghị quyết 01 của Chính phủ (9,1%), tuy nhiên cao hơn quý I/2025 (7,05%). Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, đây vẫn là kết quả đáng ghi nhận.
Có 23 địa phương tăng trưởng trên 8%, trong đó 4 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số gồm Hà Tĩnh, Ninh Bình, Hải Phòng và Hưng Yên.
7 nhóm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng
Với vai trò nhiệm vụ của mình, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền các nhóm giải pháp lớn nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Thứ nhất, triển khai các nhiệm vụ theo kết luận Hội nghị Trung ương 2, với 92 nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ hai, tiếp tục nghiên cứu và đề xuất chính sách tài khóa hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời tăng cường chống thất thu, chuyển giá và trốn thuế.
Thứ ba, điều hành linh hoạt lãi suất phát hành trái phiếu chính phủ, nghiên cứu phương án huy động vốn mới và đa dạng hóa kênh huy động.
Thứ tư, các bộ, ngành và địa phương thực hiện tiết kiệm 10% chi thường xuyên để dành nguồn lực cho an sinh xã hội.
Thứ năm, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tập trung vào các công trình trọng điểm quốc gia. Liên quan đến đầu tư công, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, hệ thống cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công đã được rà soát và điều chỉnh toàn diện, từ phân cấp, đấu thầu đến thanh toán, quyết toán và quy hoạch, tạo điều kiện thuận lợi cho triển khai dự án.
Tuy nhiên, nguyên nhân nằm ở khâu tổ chức thực hiện, do đó, việc giải ngân đầu tư công được xác định là một trụ cột của tăng trưởng kinh tế. Các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phải thực hiện đúng tiến độ, nếu không sẽ bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ.
Việc áp dụng các chỉ số KPI trong đánh giá cán bộ cũng được triển khai nhằm nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực thi.
Thứ sáu, Bộ Tài chính đề xuất chính sách thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng loại hình quỹ đầu tư. Đồng thời, trong quý 2, cơ quan thuế sẽ hoàn thành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI sử dụng lợi nhuận để tái đầu tư tại Việt Nam.
Thứ bảy, triển khai sàn giao dịch tài sản mã hóa và phát triển thị trường chứng chỉ carbon nhằm huy động thêm nguồn lực cho tăng trưởng.
Trao đổi thêm về triển vọng tăng trưởng, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) phân tích: Các động lực tăng trưởng trong quý 1 chủ yếu vẫn là các yếu tố truyền thống như xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng nội địa.
Các động lực mới như khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đã có đóng góp nhưng chưa rõ ràng, cần thêm thời gian để phát huy hiệu quả.
Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) thông tin - Ảnh: VGP
Theo bà Đỗ Thị Ngọc, để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm, các quý còn lại phải đạt tốc độ tăng trưởng trên 10%. Cụ thể, quý 2 cần đạt 10,5%, quý 3 đạt 10,6% và quý 4 đạt 10,44%.
Trong 3 quý còn lại, các động lực chính gồm đẩy mạnh đầu tư công, thúc đẩy tiêu dùng nội địa thông qua cải cách tiền lương và các chính sách kích cầu, cùng với việc điều hành linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ doanh nghiệp.
Ngoài ra, việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) và khai thác dư địa của các ngành xuất khẩu cũng là yếu tố quan trọng.
Bộ Tài chính được xác định là một trong những đơn vị chủ lực trong xây dựng chính sách. Cơ quan này đã bám sát chương trình xây dựng luật, pháp lệnh và kế hoạch công tác để triển khai đồng bộ các giải pháp hoàn thiện hệ thống thể chế tài chính.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chuẩn bị cho Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI. Bộ Tài chính được giao chủ trì 9 trên tổng số 32 nội dung Chính phủ trình Quốc hội.
Theo đó, các đơn vị đã được yêu cầu tập trung nguồn lực, phối hợp hoàn thiện hồ sơ và tài liệu để trình đúng tiến độ.
Anh Minh